آرمان ملی آنلاین - احســان اسقایی: قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در فصل سوم به حقوق ملت توجه دارد. از این منظر قانون اساسی یکی از پیشروترین قوانین در جهت استیفای حقوق ملت است. بسیاری معتقدند اگر این مفاد قانون اجرایی شود که عملا کسی هم با اجرای آن مخالفتی ندارد، در این صورت جامعه ایران یکی از مدنیترین جوامع خواهد بود. کرسیهای آزاداندیشی هم که همواره مورد تاکید رهبر معظم انقلاب بوده است، مورد پیگیری بخشی از جامعه که علاقهمندند خواستههای قانونی خود را در فضایی آرام و تعاملی اعلام کرده تا مسئولان آن خواستهها را طبقهبندی و در جهت حل مسائل جامعه و یا حتی اغنای شهروندان گام بردارند، بوده و هست. کرسیهای آزاداندیشی در نقطه مقابل هرگونه اردوکشی خیابانی است که برخی بدخواهان از فضای آن سوءاستفاده کرده و در جهت ایجاد تشنج در جامعه از آن بهره میبرند. البته این مورد در آن معنا نیست که حق برگزاری تجمع توسط مردم نادیده گرفته شود، بلکه در آن معناست که در شرایط فعلی مردم در یک فضای آرام و مملو از آرامش مطالبات خود را اعلام و در جهت پیگیری آن تلاش کنند.
«آرمان ملی» با توجه به لزوم برگزاری کرسیهای آزاداندیشی در محافل علمی کشور با غلامعلی رجایی، فعال سیاسی به گفتوگو پرداخته است. رجایی معتقد است برای حفظ آرامش جامعه لازم است به سمت هم اندیشی حرکت کنیم و برگزاری کرسیهای آزاد اندیشی یکی از بهترین روشها برای ایجاد آرامش در جامعه و نزدیکی دولت و ملت است.
برگزاری کرسیهای آزاداندیشی همواره مورد تاکید رهبر معظم انقلاب اسلامی بوده است. تاکید مقام معظم رهبری بر لزوم بیان آزاد انتقادات تا چه اندازه مورد توجه مسئولان قرار گرفته است؟
برگزاری اجتماعات در چارچوب قانون اساسی آزاد است. قانون اساسی نیز با تاکید بر این مورد بر آزادی مردم در بیان نظرات تاکید دارد. آزادی بیان نیز در آن معنا نیست که مردم آنچه دولت بر آن تاکید دارد را تایید کنند بلکه مردم میتوانند انتقادهای خود را بر اساس قانون به دولت اعلام کنند. از این جهت باید به قانون اساسی توجه ویژهای صورت گیرد. رویکرد قانون اساسی در فصل سوم مثبت است و این حق همه شهروندان است کما اینکه در تمامی کشورهای جهان مردم در بیان نظر خود آزادند. نظرات مردم باید از سوی دولتمردان شنیده شود و شنیده هم میشود. از این منظر نمیتوانیم برای قشر تحصیلکرده و در حال تحصیل جامعه در اعلام نظراتشان محدودیت ایجاد کنیم دولتمردانی که مسئولیت برگزاری کرسیهای آزاد اندیشی دارند، نباید اینگونه تصور کنند که عمل به قانون اساسی نفعی برای آنها ندارد. از این منظر مسئولان باید در جهت برگزاری کرسیهای آزاد اندیشی تلاش کنند.
دانشگاه چه وظیفه و مسئولیتی در برپایی کرسیهای آزاداندیشی دارد؟
دانشگاه با عملکرد مثبت خود در برپایی کرسیهای آزاداندیشی بر اساس آنچه رهبری بارها اعلام کردهاند، میتواند به نقطه عملکرد مهمی برای نظام سیاسی ایران بدل شود. حتی اگر دانشگاه نیز به این سمت حرکت نکند، دولت باید به آنها فشار بیاورد که در جهت برپایی کرسیهای آزاداندیشی گام بردارند. ضمن اینکه دولت هم برای اینکه نقاط مثبت و منفی خود را مورد بررسی قرار دهد باید پیگیر برگزاری کرسیهایی برای اعلام نظر مردم در جامعه باشد. این موضوع بسیار جدی است و اگر دولت در این جهت گام بردارد میتواند به مردم نزدیکتر شود.
دولتمردان چگونه میتوانند به برپایی کرسیهای آزاد اندیشی کمک کنند؟
دولت باید به این سمت حرکت کند که دانشگاه به محلی برای ابراز نظرات و حتی اعتراضات دانشجویان تبدیل شود. امروز سطح علمآموزی در ایران بهشدت رشد کرده است، به طوری که شهروندان یا دانشجو بوده، هستند و یا دانشجو خواهند شد. از این منظر نباید از فرصتی که وجود دارد، به سادگی عبور کرد. هر فردی که به دانشگاه میرود، اگر بداند که نظراتش در آن محفل علمی شنیده میشود و در جهت آن گام برداشته میشود، سایرین را تشویق به اعلام نظرات سازنده میکنند اما اگر فضا برای شنیدن نظرات وجود نداشته باشد، مردم به شیوه دیگری روی آورده و در این شرایط برخی سودجویان نیز با رفتار هیجانی مسیر اعلام نظر مردم را به حاشیه برده و محیط اعتراضی را به محیطی برای جولان اغتشاشگران تبدیل میکنند. ضمن اینکه باید اجازه داد مردم نیز نظرات خود را در همین قالب کرسیهای آزاداندیشی مطرح کنند.
فقط دولتمردان باید به انتقادات و سوالات جامعه پاسخ دهند؟
خیر اینگونه نیست. بسیاری علاقه دارند از وضعیتی که از نظر اقتصادی به وجود آمده، دفاع کنند و دلایل خود را به مردم بگویند. تک صدایی هیچ مدافعی ندارد و بعید است در دولت هم مدافع تک صدایی وجود داشته باشد.. دانشگاه میتواند ظرف خوبی باشد تا جامعه در جهت مطالبات خود از این ظرف استفاده کند و خواستههای خود را از طریق دانشگاه به مسئولان برساند.