مذاکرات نفس‌گیر برجام

آرمان ملی آنلاین -مذاکرات برجام پیچیده شده و ممکن است جنگ اوکراین و مواضع روسیه هم در به تاخیر افتادن مذاکرات موثر باشد. از نظر موازنه قدرت و تصمیم گیری یک طرف آمریکاست با اینکه از برجام خارج شده ولی در مذاکرات جایگاه قبلی خود را دارد. با طناب‌کشی‌ها و کش و قوس‌هایی که ایجاد شده، موضوع برجام حداقل به این زودی‌ها حل نمی‌شود و ازطرفی تا یکی، دو هفته دیگر اجلاس شورای آژانس بین‌المللی است و احتمالا تصمیم شدیدی علیه ایران اتخاذ و قطعنامه تندتری صادر می‌شود که کمکی به حل موضوع نمی‌کند ولی طرفین در موقعیتی هستند که نه می‌خواهند خاتمه مذاکرات را اعلام کنند که شکست خورده و نه می‌خواهند برجام را احیا کنند. درحقیقت هر دو دارند با زمان بازی می‌کنند و مسائلی دارند که فکر می‌کنند در زمان حل می‌شود و به نفعشان هست که به عقب بیندازند. ایران فشاری که قبلا روی دوش خود از نظر تامین منابع اقتصادی احساس می‌کرد، با توجه به گشایش‌هایی که بعد از بحران اوکراین به وجود آمده و ایران می‌تواند نفت خود را بفروشد یا به نحوی انتقال دهد، دیگر آن فشار سابق را ندارد و می‌خواهد به خطوط قرمز و محوری که برای مذاکرات تعیین کرده، حتما دست پیدا کند. برای ایران دو، سه مطلب کاملا حیاتی است. مساله پادمانی که ایران می‌خواهد قبل از احیای برجام موضوع پادمان حل شود و پرونده ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بسته شود. مساله تحریم‌هاست که می‌خواهد یکجا یا به صورتی لغو یا معلق شود و خواستار آزادسازی دارایی‌های خود است که در زمان کوتاه‌تری انجام بگیرد. ضمن اینکه برای تضمین‌ها هم دارد مذاکره می‌کند و سعی می‌کند از دولت فعلی غیر از امضای برجام، تضمینی به صورتی که ممکن است را بگیرد. از آن طرف هم آمریکا نمی‌خواهد مواضع خود را تغییر دهد و به نظر می‌رسد که روی مواضع فعلی خود باقی است و نمی‌خواهد توافقی بکند که به نوعی به جناح رقیب خود در انتخابات پیش‌رو امتیاز دهد پس ترجیح می‌دهد که زمان بخرد و انتخابات را پشت‌سر بگذارد تا در تبلیغات خود عنوان کند که کوتاه نیامده، موضوع در کنترل‌شان هست و ایران از آمریکا امتیازی نگرفته است. درواقع هر دو به نوعی به یک تعویق زمان نیاز دارند از این رو بعید به نظر می‌رسد در یکی، دو هفته آینده تحول خاصی رخ دهد. در این میان آمریکا قطعا تا اینجا هم تا حدودی به حرف اسرائیل گوش داده و هماهنگی‌هایی صورت گرفته است. آمریکایی‌ها از این موضوع مطمئن هستند که ایران هرقدر هم در غنی سازی پیشرفت کرده باشد، هنوز از گریز هسته‌ای فاصله دارد. وگرنه اگر نگرانی زیادی احساس می‌کرد، انعطاف بیشتری نشان می‌دهد. خط قرمز آمریکا همین است که فعالیت هسته‌ای ایران از مسیر صلح آمیز خارج شود و با اطلاعاتی که دارد تا حدودی خیالش راحت است و نمی‌خواهد امتیاز بیشتری دهد. از طرفی به دلیل مشکلاتی که با تندروهای داخلی و هواداران ترامپ در کنگره دارد، هر توافقی بکند مورد انتقاد قرار می‌گیرد و در انتخابات فرصت را از دست می‌دهد. از این رو به نوعی فعلا تا انتخابات همین طور وضعت را معلق بین بله یا خیر نگه دارند و نه جواب مثبت و نه منفی دهند که انتخابات شکست نخورد و مذاکرات را غیرمستقیم و به شیوه‌ای که تابه‌حال ادامه دادند، ادامه دهند تا انتخابات برگزار شود. از این رو بعید به نظر می‌رسد قبل از انتخابات توافقی صورت بگیرد.