پیشنهاد بورل به انتظارات پاسخ می‌دهد؟

آرمان ملی آنلاین - در خیلی از سایت‌ها پیشنهاد آقای جوزف بورل که در روزنامه فایننشال تایمز منتشر شده منعکس شده ولی مهم‌ترین انتظار ایران این بود که کل سپاه از تحریم رها شود که به اینکه خاتم الانبیا از تحریم‌ها بیرون بیاید، تقلیل پیدا کرد که تا حدود زیادی با آن موافقت شد و گفتند موسسات وابسته‌ای که صرفا کار تجاری انجام می‌دهند از تحریم‌ها رها شوند و ایران هم شاید با آن موافقت کرده است. نکته باقی‌مانده مساله تضمین است که بارها گفته‌ام پدیده‌ای به نام تضمین در نظام سیاسی آمریکا نداریم که رئیس‌جمهور وقت تضمین دهد مذاکراتی که انجام می‌شود برای همیشه بادوام خواهد بود؛ با توجه به اینکه برجام یک قرارداد نیست. این اشتباهی است که بعضا صورت می‌گیرد درحالی که برجام یک قرارداد نیست و یک موافقتنامه بین ما و آمریکاست و چون قرارداد نیست و اگر قرارداد باشد باید به امضای کنگره برسد مخصوصا اگر بار مالی داشته باشد بنابراین یک موافقتی بین رئیس‌جمهور وقت و هر دولت دیگری است. حال اگر دولت بعدی بیاید و تشخیص دهد که این موافقتنامه به منافع ملی آمریکا ضرر و زیان می‌زند، می‌تواند آن را لغو کند. از این رو هیچ رئیس‌جمهوری در آمریکا حق ندارد در زمان حیات خودش یک موافقتنامه را برای همیشه مصون از سقوط و لغو کند و چنین اجازه‌ای را ندارد. بنابراین یکی از مسائلی که بین ما و آمریکا بر سر برجام وجود دارد این است که دولت ایران اصرار دارد که برجام تبدیل به قرارداد شود و کنگره تصویب کند تا رئیس‌جمهور بعدی نتواند آن را لغو کند. اما با توجه به شرایط کنونی آمریکا و همچنین بایدن که سطح محبوبیتش روز به روز دارد کاهش پیدا می‌کند احتمال اینکه جمهوریخواهان به پیروزی برسند، زیاد می‌شود و طبیعتا جمهوریخواهان با این موافقتنامه موافق نخواهند بود و نتیجه‌اش این خواهد شد که به‌هم خواهد خورد. بنابراین گیر سر مساله تضمین است و ایران هم در مورد حق دارد ولی اینکه الان بخواهیم همه مشکلات را حل کند، میسر نیست. از طرف دیگر نکته‌ای که آقای بورل هم اضافه کرده بود این است که مذاکرات با ایران بر سر مسائل منطقه‌‌ای ادامه پیدا کند و موضوع کنترل موشکی نیز مطرح است که به برجام پلاس هم شهرت پیدا کرده. اما ایران با هیچکدام از این موارد موافقت نکرده است و در زمان اوباما هم دنبال همین بودند که با ایران موافقتنامه‌ای را امضا کنند و بعد از آن مذاکرات را بر سر همین مسائل ادامه دهند. اگر به یاد داشته باشید آقای روحانی هم طی سخنانی به اینکه بعد از این برجام به دنبال برجام 2 و 3 هستیم اشاره کرده بود که با مخالفت مواجه شد. اکنون که اروپایی‌ها خیلی دارند فشار می‌آورند و این فشار از طرف فرانسه مخصوصا با عنوان اینکه رئیس دوره‌ای اتحادیه اروپاست از طریق آقای جوزف بورل مطرح شده است. به دلیل اینکه در آینده‌ای نزدیک با شروع فصل سرما نیاز به انرژی بیشتری دارند و چون ایران به این موضوع واقف است از این رو مانور سنگینی می‌دهد تا اروپا با کمبود انرژی مواجه شده و به ناچار نفت و گاز از ایران بخرد و آنجاست که می‌تواند انتظارات بیشتری داشته باشد. برجام یک مقدار زیادی دچار پیچیدگی شده که از سال 2015 هیچوقت این همه انحراف در برجام وجود نداشته. البته روس‌ها روی این قضیه تاثیر گذاشته‌اند. درحقیقت موضوعات به‌هم پیچیده شده، از این رو شاید خیلی امیدواری به حل مساله برجام وجود نداشته باشد.