روزهای ملتهب خاورمیانه

آرمان ملی آنلاین - جنگ روسیه و اوکراین معادلات اقتصادی جهان را به هم زده و با توجه به محدودیت ارسال گاز روسیه به اروپا و کمبود گندم و نهاده‌های دامی تولیدی در اوکراین، بحران‌های مالی و اقتصادی در کل کشورهای دنیا به وجود آمده و تورم گسترده‌ای شکل‌گرفته است. بی‌شک کشورهای اروپایی و آمریکا که حامی اوکراین هستند و به‌طور غیرمستقیم در این جنگ مداخله می‌کنند، باید به فکر تأمین انرژی و فراورده‌های نفتی در ماه‌ها و سال‌های آینده باشند چرا که ممکن است جنگ روسیه و اوکراین سال‌های سال به طول انجامد. یکی از این مناطق که می‌تواند تا اندازه‌ای مشکلات پیش‌آمده را کاهش دهد ارتباط با کشورهای خاورمیانه و کشورهای مهم و صادرکننده نفت یعنی عربستان، ایران، عراق است. جو بایدن، رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا سفر منطقه‌ای خود را با حضور در اسرائیل آغاز و بعد از آن راهی عربستان سعودی شد. این در حالی است که ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه نیز سه‌شنبه به ایران سفر خواهد کرد. به‌ موازات آن رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه همزمان با همتای روس خود وارد تهران خواهد شد تا نشستی سه‌جانبه را با سید ابراهیم رئیسی پیرامون مسائل مشترک برگزار کنند. باتوجه‌به اهداف هرکدام از این کشورها، به‌خصوص دو کشور آمریکا و روسیه برای حضور در منطقه غرب آسیا به نظر می‌رسد که روزهای پیش‌رو می‌تواند روزهایی ملتهب و پر از حوادث باشد. بااین‌حال جو بایدن در سایه تداوم و تشدید جنگ اوکراین و همچنین اقدام روسیه برای قطع صادرات انرژی به اروپا در تلاش است با حضور در خاورمیانه اقدامات لازم برای کنترل قیمت حامل‌های انرژی را در دستور کار سفر خود قرار داده است. از این منظر احتمالاً رئیس‌جمهور آمریکا کشورهای تولیدکننده انرژی در خاورمیانه را وادار به افزایش میزان تولید و صادرات کند. در مقابل روسیه هم ذیل تشدید جنگ اوکراین و جبهه‌بندی جهانی در برابر کرملین، خود را در شرایطی می‌بیند که ناگزیر از ارتقای روابط در ابعاد مختلف با کشورهایی است که کماکان روابط با روسیه را حفظ کرده‌اند. جو بایدن، رئیس‌جمهور آمریکا عنوان می‌کند که «گفت‌وگوهای مهمی با سلمان بن عبدالعزیز، پادشاه عربستان و محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان داشته و با آنها در مورد مشارکت و همکاری با عربستان سعودی به توافق رسیده است.» در این‌ بین جمهوری اسلامی ایران هم به دلایل مختلف، همراهی و همسویی با روسیه را پیش برده است. پیرو این نکته و همزمان با تحولات ذکر شده اخیراً نخستین مرحله عملیات حمل کالا در مسیر کریدور شمال - جنوب از سوی گروه کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران با انتقال 300 کانتینر کالای صادراتی کشور به مقصد روسیه اجرایی شد. آیا سفر جو بایدن به عربستان سعودی در روند مذاکرات ایران و عربستان که در حال انجام توافق بودند، لطمه‌ای وارد نمی‌کند؟ در برقراری ارتباط دیپلماتیک اسرائیل و عربستان کشور ایران چه برخوردی خواهد داشت؟ نتیجه سفر پوتین به ایران در معادلات سیاسی منطقه چه خواهد بود؟ ایران به‌عنوان کشور دوست و همراه روسیه که در حال رایزنی برای توافق هسته‌ای با اروپا و آمریکا گام برمی‌دارد، چه استراتژی و چه تدبیری را خواهد اندیشید؟ آیا این روابط دیپلماتیک جدید در خاورمیانه معادلات سیاسی منطقه و ایران را به هم می‌زند یا باعث رسیدن به توافق برد - برد خواهد شد؟ کدام‌یک از کشورهای خاورمیانه با آمریکا و یا روسیه همراه می‌شوند؟ اینها سؤالاتی است که باید منتظر ماند و دید که در روزهای آینده چه اتفاقاتی در ایران و خاورمیانه رقم خواهد خورد. آنچه مسلم است این است که کشورهای شرق و غرب به دنبال حفظ منافع ملی خود بوده و از هر فرصتی برای رسیدن به این مهم استفاده می‌کنند و امید است که سیاستمداران و دیپلمات‌های ایرانی نیز در این شرایط بحرانی جامعه که از تورم افسارگسیخته رنج می‌برد، هر اقدام و برنامه‌ای که به نفع مردم و به صلاح جامعه باشد را اجرایی و عملیاتی کنند.