پایان «خودرأیی»

آرمان ملی آنلاین - دانشگاه آزاد که در زمانه جنگ و پس از انقلاب فرهنگی سال‌های آغازین دهه 60 به همت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی و کمک مالی و معنوی امام خمینی(ره) تأسیس شد با مدیریت آقای دکتر جاسبی توانست در هر دو مورد، یکی اقبال دانشجویان و دیگری به کارگیری اساتید مجرب خوش درخشد، تعطیلی دانشگاه‌ها و رشد جمعیت به سن دانشگاهی رسیدن دختران و پسران موقعیت استثنایی را در اختیار مدیریت دانشگاه گذاشت، والدین در شهرهای دورافتاده که علاقه‌مند به تحصیل دختران خود بودند و امکان اعزام فرزندان خصوصاً دختران به شهرهای بزرگ و حتی مراکز استان‌ها را نداشتند بیشتر دختران کشورمان از تحصیل در مقاطع دانشگاهی محروم می‌شدند با گسترش دانشگاه آزاد در مراکز استان‌ها و شهرهای بزرگ و بعداً کوچک عملا امکان تحصیل برای اکثر دانشجویان فراهم شد تا پیروزی انقلاب چند استان بیشتر دانشگاه نداشتند و بسیاری از استان‌ها حتی مدارس عالی هم نداشتند. فارغ‌التحصیلان مقاطع دکتری و فوق لیسانس که برابر مقررات دانشگاهی امکان تدریس در دانشگاه‌ها را داشتند عملا به لحاظ نبود مراکز آموزشی به‌رغم علاقه‌ای که به تدریس داشتند امکان تدریس فراهم نبود. با تشکیل دانشگاه آزاد این دسته از واجدین شرایط امکان تدریس در دانشگاه را پیدا کردند از طرفی با برخوردهایی که در دوره انقلاب فرهنگی نسبت به گذشته اساتید صورت گرفته بود برخی از اساتید خانه‌نشین شدند. تساهل و تسامخ‌ ذاتی آیت‌اله هاشمی رفسنجانی باعث شد که این گروه از اساتید هم جذب دانشگاه شوند به لحاظ استقلالی که دانشگاه آزاد در نحوه مدیریت و مهم‌تر نحوه اداره خود داشت آئین‌نامه‌های اختصاصی در خصوص اداره دانشگاه صادر شده بود که از سال 1361 تا سال‌های مدیریت آقای دکتر حمید میرزاده متفرق و پراکنده بودند جناب دکتر میرزاده برای تنقیح مقررات پراکنده هیاتی متشکل از حقوقدانان و دیگر مسئولین و مدیران مرتبط تشکیل دادند و زیر نظر اداره حقوقی مقررات پراکنده و بعضاً ناسخ و منسوخ یکپارچه‌سازی و تنقیح گردید و دانشگاه از مقررات یکسان و یک شکل برخوردار شد اما یک مساله از ابتدای تشکیل دانشگاه آزاد مورد اختلاف بود و آن مرجع رسیدگی به شکایات و اعتراضات اشخاص حقیقی و حقوقی از وقوع تخلف و عدم رعایت قوانین و مقررات به وسیله دانشگاه آزاد نسبت به پرسنل اداری اعضای هیات علمی و نیز دانشجویان بود در طول سالیان گذشته دانشگاه آزاد بعضاً دست به اعمال و اقداماتی زده و می‌زد که باید برای جلوگیری از تداوم آن و یا احقاق حق به مرجعی عالی مانند دیوان عدالت اداری رجوع کرد که دیوان با توجه به آیین دارسی خود بر این باور بود که نمی‌تواند به امور اختلافی اشخاص حقیقی و حقوقی با دانشگاه آزاد ورود پیدا کند حتی تصمیماتی که در نحوه اداره این دانشگاه از طرف مدیران اعمال می‌شود از حقوق پرسنل و اساتید گرفته تا محدودیت‌هایی که برای دانشجویان ایجاد می‌شود یا حقوقی که دانشگاه آزاد در مکان و جغرافیای خاصی از آن برخوردار است ولی مدیران دانشگاه این حقوق را یا رعایت نمی‌کنند یا به واحدهای دیگر دانشگاه آزاد اختصاص می‌دهند برای نمونه گسترش کمی دانشگاه آزاد تا شهرهای کوچک در زمانیکه شوق تحصیل یا داوطلب مهیای تحصیل وجود داشت واحدهایی تشکیل شدند و برای اداره آن واحدها مبادرت به استخدام کادر اداری و عضو هیات علمی نمودند اما امروزه دیگر آن اقبال اولیه وجود ندارد اما تعهدات دانشگاه آزاد نسبت به پرسنل اداری و کادر هیات علمی کماکان باقی است مسئولین بالادست دانشگاه تصمیم گرفتند درصدی از درآمد واحد بزرگ یا واحد مرکز استان را به واحد ضررده به قول خودشان اختصاص دهند مثلاً واحد مرکزی دانشگاه آزاد تهران ظاهراً مسئول پرداخت هزینه واحدهای استان را برعهده دارد در حالیکه درآمد دانشگاه آزاد واحد مرکز متعلق به همین دانشگاه است که اگر انباشت شود می‌توان از این منبع به میزان حقوق کادر همین واحد اضافه کرد یا درصدی از حقوق کارکنان برای بیمه بیکاری از آنان کسر می‌شود تا حقوق پرسنل در شرایط بیکاری تأمین و پرداخت شود، موضوعات دیگر از قبیل رتبه اساتید و ترفیع آنان هم در همین مقوله در بن‌بست قرار داشت نمی‌دانم به چه علت در ادوار گذشته آیت‌اله هاشمی رفسنجانی که یا رئیس مجلس بود یا رئیس‌جمهور و یا رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام و رئیس هیات امنای دانشگاه آزاد به این فکر نیفتاد که در تدوین قوانین راهکاری پیدا کنند یا مبادرت به تصویب قوانینی بکنند که دانشگاه آزاد هم با این گستره و وسعت و موضوعاتی که مطرح دارد از باب رسیدگی به شکایات دیوان عدالت اداری حاکم باشد نگارنده چند دفعه‌ای این موضوع را در جمع از آیت‌اله هاشمی رفسنجانی درخواست کردم وقتی موضوع وقف دانشگاه به سرانجامی نرسید در زمانیکه بیمارستان فرهیختگان که یکی از مدرن‌ترین بیمارستان‌های بخش عمومی کشور است و به همت آقای دکتر جاسبی و دکتر میرزاده افتتاح شد در حاشیه جلسه‌ای که در بیمارستان برگزار شد مجدداً این خواسته را که باید دانشگاه آزاد با این گستره را در مسیری قرارداد که با قانونگذاری، دیوان عدالت اداری مرجع رسیدگی به شکایات و اعتراضات اشخاص حقیقی و حقوقی از وقوع تخلف و عدم رعایت قوانین و مقررات در مراحل مختلف باشد که اجل فرصت نداد. اما مجلس شورای اسلامی به همت نمایندگانی که دغدغه‌مند بودند دانشگاه آزاد را مشمول قانون دیوان عدالت اداری نمودند. نمایندگان مجلس در جلسه یکشنبه مورخه 29 خرداد (دیروز) زمانیکه طرح اصلاح قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری را در دستور کار داشتند و اکثر مواد آنرا به تصویب رسانده بودند در تبصره 6 ماده اصلاحی، رسیدگی به تظلمات نسبت به مصوبات و تصمیمات دستگاههای اجرایی موضوع ماده (5) قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 8/7/1368 با اصلاحات و الحاقات بعدی و دانشگاه آزاد اسلامی در صلاحیت دیوان عدالت اداری است ماده 5 قانون مدیریت خدمات دولتی، دستگاه اجرایی را تعریف کرده است.