سرنوشت پیچیده برجام

آرمان ملی آنلاین - نشانه‌ها و علائمی که از داخل ایران، از طرف آقای رابرت مالی و کشورهای اروپایی دیده و شنیده می‌شود، مایوس کننده است. آخرین صحبت آقای امیرعبداللهیان در داووس تقریبا توام با ناامیدی بود و مجموعه اینها نشان می‌دهد مذاکرات به بن‌بست رسیده است. هرچند ممکن است همه پنجره‌ها بسته نشده باشد و همچنین آمریکا و اروپا به‌طور رسمی اعلام نکنند که از ادامه مذاکرات خارج خواهند شد ولی وضعیت فعلی که در آن به سر می‌بریم، عملا دارد مذاکرات و موضوعیت برجام را به یک چالش تیره کننده می‌کشاند. از طرف دیگر با توجه به مدارکی که نخست وزیر اسرائیل به تازگی منتشر کرده و به نظر می‌رسد مربوط به همان اسناد دورقوزآباد است که نتانیاهو قبلا منتشر کرده بود. موضوع بعدی به اظهارنظر مدیرکل آژانس برمی‌گردد که چندی پیش و بارها به سه سایتی که ایران از معرفی آن به آژانس سر باز زده، اشاره داشته که ایران در اینباره به آژانس معرفی نکرده است. همه اینها حکایت از این می‌کند که غربی‌ها به‌طور کلی و مخصوصا آمریکایی‌ها از تصویب و موفقیت در برجام ناامید شدند و دارند موضوع را به آژانس می‌کشانند که ارتباطی به آمریکا و اروپا و ایران ندارد. از طرفی 35 عضو مجمع حکام نیز طبیعتا تحت تاثیر آمریکا قرار خواهند گرفت. این درحالی است که چنانچه طی روزهای آینده ایران به آژانس جواب ندهد و آژانس اعلام کند که ایران از ادامه همکاری و معرفی سایت‌های اعلام نشده، خودداری کرده، ممکن است پرونده ما در شورای حکام در جلسات آینده مطرح شود که اگر رأی منفی دهد و شورای حکام ما را محکوم کند، پرونده ما به شورای امنیت می‌رود نتیجتا تحریم‌های جدیدتری علیه ما اعمال خواهد شد. همان‌طور که قبلا هم این تحریم‌ها اعمال شده بود. از طرف دیگر ممکن است ایران یک اقدام تلافی جویانه‌ای در پیش بگیرد و دست به غنی سازی بیشتر از 60 درصد بزند، سانتریفیوژهای پیشرفته‌تری را تولید کند که این خود می‌تواند بهانه‌ای به دست آمریکا و اسرائیل دهد که دست به اقدامات متقابل بزنند. درواقع وضعیت پیچیده است و با توجه به مشکلاتی که داریم و با توجه به اینکه برخی از مقامات رسمی از جمله نمایندگان مجلس ابراز کرده‌اند که احتمالا در تابستان با تورم شدیدی مواجه خواهیم شد، از طرفی فضای بین‌المللی هم حکایت از این می‌کند که دنیا در آستانه یک وضعیت ناهنجار اقتصادی است. از این رو به عنوان یک کارشناس پیشنهاد می‌کنم در شرایط فعلی طرفین از سطح خواسته‌های خود بکاهند. موضوعی که باید به آن توجه شود و بارها مقامات کشورمان و همچنین آمریکایی‌ها ابراز کرده‌اند که فقط درباره تحریم‌های مرتبط با برجام مذاکره می‌کنیم. بنابراین در شرایط فعلی به نفع منافع ملی نیست که دست به یک سیاست انتقام‌جویانه بزنیم. اسرائیل چنانچه دست به اقدام احمقانه‌ای بزند، منطقه را به آتش می‌کشد و تا الان نشان داده که خیلی تمایل و توان جنگ رودررو را ندارد و از طرق مختلف دارد بحران‌زایی می‌کند. درحقیقت قبل از اینکه تهدید خارجی داشته باشیم باید از تهدیدات داخلی نگران باشیم. شرایط کنونی با آنچه دو سال پیش بود، تفاوت دارد و وضعیت اقتصادی ملی و همچنین وضعیت اقتصادی بین‌المللی بعد از حمله روسیه به اوکراین در یک حالت غیرقابل تحمل قرار گرفته و ما نیز تحت تاثیر این وضعیت هستیم. با توجه به نزدیکی ما به روسیه و حالا تصمیم گرفتیم نفت و گندم روسیه را از طریق شبکه‌هایی که تحریم‌ها را دور می‌زنیم، صادر کنیم؛ گویای این است که هرچقدر نگاه ما نسبت به شرق عمیق‌تر شود فشار غرب بر ما شدیدتر خواهد بود.