الان دیپلماسی منطقه ای جواب می دهد
آرمان ملی آنلاین - علیرضا پورحسین: وزیر امور خارجه آمریکا در گفتوگو با همتای قطریاش از نقش سازنده قطر در تلاشها برای حل و فصل مسائل مربوط به ایران، حمایت مداوم آن از استقلال و تمامیت ارضی اوکراین و کمکهای دیپلماتیک قطر برای افغانستان قدردانی کرد. همچنین طرفین درباره شراکت قوی و رو به رشد آمریکا و قطر از جمله راجع به فرصتها برای همکاری بیشتر در زمینه مسائل منطقهای صحبت کردهاند. قدردانی بلینکن از همتای قطریاش برای نقش سازنده قطر در زمینه دیپلماسی آمریکا با ایران در پی این مطرح میشود که منابعی چند روز پیش با توجه به سفر امیر قطر به تهران گفته بودند سفر امیر قطر به ایران و برخی کشورهای اروپایی تلاشی در راستای به نتیجه رساندن مذاکرات و رسیدن به توافق جدید میان دو طرف است. در راستای بررسی این مساله، «آرمانملی» گفتوگویی با علی اصغر زرگر، تحلیلگر مسائل بینالملل داشته است که در ادامه میخوانید.
در مقابل سیاست دولت بایدن باید چگونه عمل کرد؟
مشخصا در وضعیتی قرار گرفتهایم که میتوانیم امتیازهای زیادی با توجه به مسائل مختلف بهدست آوریم. باید توجه داشت که ایران به عنوان بازیگری مهم و توانمند در منطقه باید راه مشارکت در تامین امنیت منطقه را در پیش گیرد. این یک بازی برد - برد است. در واقع اینجاست که باید تقسیم نفوذ و منافع صورت گیرد. هر کشوری منافعی امنیتی و نظامی و اقتصادی در کشورهای پیرامونی خود و در منطقه دارد، همه کشورها به همین صورت هستند لذا شناسایی موقعیت کشورهای مختلف منطقه به این معنی است که ایران در این بازی برد- برد مشارکت میکند و امروز باید به عنوان بازیگری قدرتمند در منطقه مشارکت داشته باشیم و کشورهای دیگر نیز مایل به مشارکت خواهند بود ولی وقتی مبنا را بر صفر و صد میگذاریم این تفکر در دنیای امروز کارایی نخواهد داشت. باید جایی بین صفر تا صد را انتخاب کنیم و ببینیم در کجا منافع ملی ما اجازه میدهد به مبادلات و تعاملات بینالمللی بپردازیم. لذا با این دیپلماسی میتوانیم به جایگاه اصلی خود در منطقه و جهان برسیم و با کشورهای دیگر تعامل کنیم. امروز اگر سرمایههای کشور آزاد شود و کنترل کاملی صورت گیرد در چنین شرایطی دولتها میتوانند از مشاورین خوب و نیروی کار ایران استفاده کنند و اتاقهای فکر درست کنند و کاری صورت دهند تا کشور از مشکلات اقتصادی خارج شود. درست است که کشورهای عربی هنوز هم علیه ایران صحبتهایی میکنند اما عملا چند ماه پیش در یک بیانیه مشترک با آمریکا اعلام کردهاند که پس از احیای برجام آماده همکاری اقتصادی با ایران هستند که این امر در سالهای اخیر بیسابقه است و باید هوشمندانه عمل کرد و از این فرصت استفاده کرد تا منافع مشترک با همسایگان جنوبی ایجاد شود و منافع اقتصادی بهدست آوریم. نباید فراموش کرد که قسمت اعظمی از فشار آمریکا بر ایران در سالهای اخیر بهواسطه لابیگری همین کشورها بودهاست.
پس از توافق احتمالی مهمترین مسائل چه مواردی است؟
امروز کشور با محدودیتهای بانکی مواجه است، به این شکل که نه میتواند با پرداخت پول اجناسی را خریداری کند و نه میتواند پول فروش نفت و سایر خدمات خود را از طریق بانک دریافت کند و باید این مساله اولویت ایران برای حل و فصل باشد. در این مسیر یکی از موانع عدم تصویب لوایح چهارگانه است که کار را برای کشور سخت کرده است. حتی اگر تحریمهای متعدد ایران در آینده نزدیک لغو شود اما باز هم این مانع وجود دارد و به نحوی بهانهای به دست برخی کشورها میدهد تا مطالبات ایران را پرداخت نکنند زیرا مساله صرفا کره جنوبی نیست و بقیه کشورها نیز به ایران بدهکار هستند. باید محاسبات دقیقی بر اساس منافع ملی انجام شود زیرا شرایط به گونهای شده است که دیگر نمیتوان روی کشورهای خاص برای حل مشکل حساب باز کرد. باید نگاه بلندمدت به مسائل داشته باشیم و از سوی دیگر میانبر نیز زده شود. ما میتوانیم در این میان از مذاکراتی استفاده کنیم که شفاف سازی در خصوص اقدامات را تداوم بخشد. مشکلی ندارد که ما به مسائل منطقهای نیز بپردازیم و در این خصوص نیز گفتوگو کرده و اختلافات را حل و فصل کنیم. برخی از مشکلات صرفا با حرف زدن قابل حل هستند و این امر سبب میشود بار اختلافات کم شود.
بنابراین میتوان امیدوار به حل مشکلات سیاست خارجی بود؟
باید توجه داشت که برای مثال چین به صورت گستردهای با سایر کشورهای دنیا از جمله کشورهای خلیجفارس یا سایر کشورهای خاورمیانهای و آمریکا و غرب در تعامل است. از این رو تعامل با یک کشور جدا از تعامل با سایر کشورها نیست. لذا در اینجا چنین مسالهای مطرح است که کشور را وادار به گسترش تنشزدایی در سطوح مختلف میکند. توسعه اقتصادی در دنیای امروز بدون تنشزدایی و بدون ایجاد زمینهای آرام برای سرمایهگذاری امکان پذیر نیست. از این رو با شروع مذاکرات با غرب تعاملاتی با عربستان و امارات و کشورهای همسایه شروع شد چون خواه ناخواه یک پیوستگی وجود دارد و شما نمیتوانید به صورت جداگانه با بلوکی رابطه حسنه خوبی برقرار کنید. با وجود اینکه آمریکا رو به افول است ولی در عین حال قدرتی است که از نظر اقتصادی درجه یک است و بسیاری از کشورها از سیاستهای این کشور تبعیت میکنند پس باید در این مسیر تنشزدایی کرد تا مشکلات سیاست خارجی کم شود.
