همچنان باید امیدوار بود

آرمان ملی آنلاین - بنا به گفته آقای جوزف بورل، رئیس کمیسیون سیاست خارجی اتحادیه اروپا، آقای انریکه مورا با یک راه حل میانه به ایران سفر کرده. منظور از این راه حل این است که می‌خواهند به ایران پیشنهاد دهند سپاه را از لیست گروه‌های تروریستی خارج می‌کنند ولی تحریم‌ها علیه سپاه ادامه پیدا کند. این راه حل در واقع یک نوع پاسخ به این درخواست ایران است که همیشه به چنین حکمی اعتراض داشت که اصولا نیروهای نظامی کشور را نه می‌توانید و نه حق دارید تروریست اعلام کنید. از این رو ظاهرا می‌خواهند به طرف آمریکایی پیشنهاد دهند که سپاه را از لیست ترویست‌ها خارج کرده که به این اعتراض ایران پاسخ مثبت داده باشند. از طرفی چون کنگره اخیرا تصویب کرد که سپاه در لیست تروریست‌ها بماند بنابراین برای قانع کردن داخل آمریکا هم میان جمهوریخواهان و دموکرات‌هایی که مخالف برجام هستند، چنین راه حل میانه‌ای درنظر مطرح شده. از لحاظ حقوقی هم واقعیت این است که این دو با هم خیلی فرق دارد. یعنی وقتی سپاه در لیست تروریستی باشد، هر کشور یا شرکتی با سپاه وارد معامله شود به عنوان حامی تروریست شناخته می‌شود و برخورد حقوقی سختی با او انجام خواهد شد چون خودش مشمول تروریست‌ها خواهد شد. ولی وقتی در لیست تروریست نباشد و فقط تحریم باشد در این وضعیت، فقط آن کشور یا شرکتی که وارد معامله با سپاه می‌شود، مشمول جریمه یا احیانا تحریم خواهد بود و دیگر مجازات سنگین را نخواهد داشت. اما اینکه این راه حل‌ها مورد پذیرش ایران هست یا نیست و اصلا چنین چیزی صحت دارد یا نه، چون از جانب منابع رسمی گفته نشده و بیشتر از جانب رسانه‌های غربی مطرح شده، در ابهام است. به هر صورت به نظر می‌رسد که برجام در یک حالت بلاتکلیفی است و سفر آقای بورل می‌تواند تعیین کننده باشد. سفری که ظاهرا تا جمعه در ایران ادامه خواهد یافت و باید منتظر بمانیم که آیا ایران پیشنهاد تکمیلی خواهد داشت یا نقطه نظرات جدیدی را مطرح خواهد کرد. از آن طرف هم رویترز خبر داده بود که قرار است امیر قطر نیز به تهران سفر کند. سفری مهم که احتمالا یک بخش آن به برجام برمی گردد و تمایلی که امیر قطر مبنی بر میانجیگری بین ایران و آمریکا دارد. حالا باید دید که آیا سفر امیر قطر تکمیل سفر آقای مورا خواهد بود و بعد از این سفرها شاهد تحولی خواهیم بودیم یا نه؟ اما همچنان معتقدم که باید امیدوار بود چون برجام هم به نفع ایران، هم اتحادیه اروپا و هم به نفع آمریکا و روسیه و چین است. یعنی منافع تمام طرف‌های برجام ایجاب می‌کند که برجام ادامه پیدا کند اما اسرائیلی‌ها هم در بخش دیپلماسی و هم در بخش رسانه‌ای دارند نهایت تلاش خود را می‌کنند که برجام به نتیجه نرسد. از آن طرف هم کشورهایی که مخالف برجام هستند مثل عربستان سعودی خودشان وارد مذاکره مستقیم با ایران شده‌اند شاید بتوانند بخشی از این نگرانی‌های خود را کاهش دهند. به نظر می‌رسد که اگر قرار باشد مذاکرات با عربستان هم به نتیجه برسد، یک گام تکمیلی دیگری است که برداشته می‌شود و همه اینها را باید با همدیگر دید که می‌تواند یک مقدار فضا را تعدیل کند. چه بخواهیم چه نخواهیم، دُمَل تحریم‌ها روی اقتصاد ایران سوار است. و این یک واقعیت حاکم بر اقتصاد ماست و باید مداوا شود که یک بخش آن از طریق مذاکرات و پیداکردن راه حل‌های جدید است و یک بخش هم از طریق انجام اصلاحات اقتصادی است که باید انجام شود.