مرزهای شرقی ایران و احتمالات امنیتی

آرمان ملی آنلاین - منطقه در آستانه روز جهانی قدس شاهد تحولات گسترده‌ای است. افزایش خشونت‌ها در اراضی اشغالی و حملات مکرر صهیونیست‌های افراطی علیه نمازگزاران مسجدالاقصی شرایط ناپایداری در اراضی اشغالی به‌وجود آورده. در عین حال یک نگرش کاملا مثبتی هم در حوزه منطقه‌ای و روابط منطقه‌ای بین ایران و عربستان به‌وجود آمده است. مذاکرات دور پنجم که اخیرا در بغداد بین ایران و عربستان به پایان رسیده، خروجی کاملا مثبتی به همراه داشته. قرار است که طی روزهای آینده هیات‌های نمایندگی ایران و عربستان در مذاکرات بغداد یک توافقنامه 10 ماده‌ای برای از سرگیری مناسبات امضا کنند. ضمن اینکه طی دور پنجم مذاکرات هم بخش زیادی از مشکلات بین ایران و عربستان به یک نقطه خروجی قابل قبولی رسیده فلذا به نظر می‌رسد که طی روزها و هفته‌های آینده احتمال مذاکره و دیدار وزرای خارجه ایران و عربستان در بغداد هم وجود دارد. این امر نشان می‌دهد در حقیقت عربستان سعودی با توجه به شرایط جهان و انزوای سیاسی و همچنین نگاه زاویه‌دار تیم جو بایدن، رئیس‌جمهور آمریکا نسبت به حاکمیت محمد بن سلمان، عربستان درصدد آمده که مناسبات ایران و عربستان را به یک نقطه پایداری برساند و این یک تغییر مثبتی در حاکمیت عربستان تلقی می‌شود. ضمن اینکه آتش بسی که میان عربستان و یمن صورت گرفته تاکنون مثبت ارزیابی شده و به نظر می‌رسد که عربستان با توجه به شرایط موجود درصدد پایان دادن به جنگ خود علیه یمن است. در بخش مرزهای شرقی ایران هم اتفاقات دراماتیکی رخ داده. حملات مکرر گروهک‌های تروریستی به شیعیان افغانستان و ناامن شدن بخشی از مرزهای شرقی ایران توسط عوامل مزدور داخلی و خارجی، همچنین برکناری عمران خان، نخست وزیر پاکستان طبیعتا یکسری رخدادهایی هستند که منطقه شرق آسیا را تحت تاثیر قرار داده است. به نظر می‌رسد که همه این حوادث به یکدیگر مرتبط هستند. علت این امر هم این است که گزارش‌های موجود نشان می‌دهد که داعش خراسان در افغانستان در حال گسترش در مناطق مختلف افغانستان و مرزهای ایران و پاکستان است تا بتواند بحران‌ها را به این سمت منتقل کند. طبیعتا هوشمندی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران و رصد مرزهای شرقی مانع اجرایی شدن توطئه‌های عناصر خارجی در منطقه شرق ایران خواهد شد. به همین دلیل به نظر می‌رسد این تحولات به رغم اختلاف نظرهایی که در مسائل آن وجود دارد، ولی بخشی از آن مثبت و به نفع جمهوری اسلامی ایران است. یکسری حملات سازمان یافته‌ای در مرزهای شرقی ایران صورت گرفته و گزارش‌ها نشان می‌دهد که داعش در حال تمرکز در مناطق شرقی ایران برای ایجاد ناامنی است. مسئولیت بخشی از این ناامنی‌ها متوجه طالبان است. بنابراین طالبان هم مسئول حفظ امنیت مناطق شرقی ایران و هم مسئول حفظ جان شیعیان هزاره افغانستان است که متاسفانه تاکنون طالبان به وظایف خودش عمل نکرده به همین دلیل ایران بدون اینکه بخواهد دست به یک عمل شتابزده علیه افغانستان بزند در حال رایزنی با آن برای کنترل مرزهای مشترک ایران و افغانستان است و به همین دلیل نیروهای پیاده مکانیزه ایران برای حفظ امنیت مناطق شرقی ایران در آن منطقه برای پیشگیری از هرگونه احتمالات متمرکز شده و این به معنی بحرانی شدن امنیتی مناطق شرق نیست بلکه یک اقدام پیشگیرانه تلقی می‌شود. از طرفی سفر وزیر دفاع چین به ایران می‌تواند در گسترش مناسبات امنیتی و نظامی و سیاسی بین ایران و چین موثر باشد. از آنجا که آمریکایی‌ها در حال تحریک مناطق تایوان علیه چین هستند، طبیعتا چین هم نگرانی‌هایی از گسترش ناتو به سمت تایوان و مناطق مرزی چین دارد. فلذا در چارچوب سند همکاری راهبردی بیست و پنج ساله جمهوری اسلامی ایران با چین طبیعتا برخی از تحولات امنیتی این کشور با ایران هماهنگ می‌شود و دولتمردان چینی نگرانی‌هایی هم نسبت به گسترش ناتو به مناطق تایوان دارند از این رو مقامات چینی همواره هرگونه تحولات امنیتی را با جمهوری اسلامی ایران مورد ارزیابی و تجزیه و تحلیل قرار می‌دهند.