فصل جدید روابط خارجی با سفر رئیسی به قطر
آرمان ملی آنلاین - علیرضا پورحسین: سفر رئیسجمهوری ایران به قطر و توســعه همکاریهای تجاری و اقتصادی دو کـــشور در شبانه روز گذشته به شکلی به تیتر اول تمامی رسانههای منطقه بدل شد و اخباری همچون بحران اوکراین و مذاکرات وین را به حاشیه برد. اتفاقی که برخی کارشناسان آن را فصل جدیدی در روابط خارجی ایران و قطر میدانند و همکاریهای این دو کشور میتواند حتی مناسبات منطقه را تغییر دهد. روابطی که از زمان تحریم قطر توسط کشورهای عربی وارد فاز جدیدی شد زیرا این کشور توانسته بود با اتکا به آسمان ایران و محصولات ایرانی از روزهای سخت تحریم عبور کند. کشوری که این بار خود پا پیش گذاشته تا تحریمها علیه ایران را کم رنگتر کند. در راستای بررسی این مساله «آرمانملی» گفتوگویی با جعفر قنادباشی، سفیر پیشین ایران در لیبی داشته است که در ادامه میخوانید.
ارزیابی شما از سفر رئیسجمهوری ایران به قطر چیست؟
این یک گام مهم در ارتقای روابط ایران و کشورهای همسایه خود بود. سفر رئیسجمهوری ایران به قطر به قدری مهم است که میتواند فصل جدیدی در روابط خارجی ایران ایجاد کند و مناسبات منطقه را تحت تاثیر قرار دهد. ایران بارها عزم و تلاش خود را نشان داده است تا روابط سیاسی و اقتصادی خود را با سایر کشورهای عربی توسعه دهد و قطر با توجه به اینکه از گذشته رابطه خوبی با ایران داشته است در این عرصه نقش بیشتری ایفا کرده است. این زمینه امروز مهیاست تا هر دو کشور از پتانسیلهای یکدیگر استفاده کرده و به سمت هم افزایی و همکاری در همه زمینهها پیش روند. سفر رئیسجمهوری ایران به قطر بخشی از راهبردی است که در ماههای اخیر در دستور کار دولتمردان ایران قرار گرفته است و آن اولویت بخشیدن به برقراری رابطه با همسایگان است.
مولفههای راهبرد جدید ایران در تعامل با کشورهای منطقه چه مواردی است؟
راهبرد جدید ایران در روابط خارجی به گونهای است که اولویتبندیها مشخص شده و مقرر شده است تا با توجه به ظرفیتهای موجود هر کشور ارتباطات خود را شکل دهیم. ایران در این راهبرد اولویت خود را کشورهای همسایه در مرحله بعد کشورهای مسلمان و در درجه سوم کشورهای غیرمتعهد و پس از آن سایر کشورهای جهان در اولویت برقراری ارتباط و توسعه همکاری هستند. تعامل ایران و قطر نیز در همین چارچوب قرار گرفته است که نتایج خوبی دارد. در این راهبرد همسایگان نیز اولویتبندی شدهاند و کشورهایی همچون پاکستان، عراق، ترکمنستان و جمهوری آذربایجان که هم مرز زمینی و هم مرز دریایی با ایران دارند در اولویت سیاست خارجی قرار گرفتهاند. در این میان کشورهایی همچون روسیه، قزاقستان و قطر که صرفا مرز آبی با ایران دارند کمتر مورد توجه در ایجاد ارتباطات مختلف بودند که در راهبرد جدید ایران به این قبیل کشورها نیز توجه ویژهای شده است تا مناسبات توسعه پیدا کند. مولفه دیگر راهبرد جدید ایران در سیاست خارجی تمرکز بر اقتصاد و تجارت است و بر اساس همین مولفه میتوان اذعان کرد که سیاست خارجی ایران اقتصادمحور شده است و جنبههای مثبت جدیدی دارد که براساس آن
میتوان نیازهای اقتصادی ایران و کشور مقابل را برطرف کرد. بخش مهمی از سفر رئیسجمهوری به قطر نیز براساس همین مولفه شکل گرفته است.
سفر رئیسجمهوری ایران به قطر با چه اهداف دیگری در دستور کار قرار گرفته است؟
قطر میزبان مجمع اوپک گازی است و مجمع کشورهای صادرکننده گاز در ابتدای مسیر خود قرار دارد که میتواند عرصهای برای نقشآفرینی ایران در عرصههای بینالمللی باشد. ایران باید در تعامل با قطر به این سمت حرکت کند تا اجازه ندهد بازار گاز همچون بازار نفت در اختیار ابرقدرتها قرار گیرد و این فرصتی است تا مدیریت صادرات و واردات و قیمت گاز در اختیار خودمان قرار گیرد. ایران در این عرصه پیش قدم بوده و پیشنهاد تشکیل اوپک گازی را داده است و از این به بعد نیز باید این مجمع را هدایت کند. باید حق کشورهای گازی بوسیله خودشان تعیین شود و این سیاست تداوم داشته باشد.
به چه علت این ظرفیت خوب همکاری ایجاد شد و روابط ایران با قطر متفاوت با سایر کشورهای عربی است؟
چند مساله در این میان دخیل بوده است. نخست زمانی که قطر توسط چند کشور عربی تحریم شد و در شرایط سخت محاصره قرار گرفت این ایران بود که با در اختیار قرار دادن آسمان خود و تامین نیازهای قطر این کشور را از تنگنا خارج کرد و عملا سبب شد تا ایران در میان قطریها خوشنام شود. اولین کشوری که به داد قطر رسید ایران بود و همین سیاست درست ایران بود که سبب شد تا قطر امروز روابط خوبی با ایران داشته باشد. از سوی دیگر تعامل ایران با قطر درگیر حواشی نبوده است و طرفین صرفا به دنبال همکاریهای مشترک بودهاند. ایران به جای اینکه رقابت گازی با قطر داشته باشد همواره بر همکاری تاکید داشته است. ایران در این میان با وجود اینکه میادین گازی مشترکی با قطر داشته است اما هیچگاه با سیاستهای صحیح اعمالی در گیر و دار دشمنی قرار نگرفته است و مناسباتی همواره دوستانه در دستور کار قرار داده است. در این میان و با چنین سیاست صحیحی اجازه داده نشد تا طرفهای سوم به منافع خود برسند. توسعه همکاری در مخازن مشترک گازی ایران و قطر میتواند در آینده منافع بیشتری نیز برای دو کشور در پی داشته باشد. همکاریهای سیاسی و اقتصادی کشورهای حاشیه خلیج فارس
میتواند این زمینه را ایجاد کند تا در تمامی عرصهها آن چه به دست میآید صرفا نتایج مثبت باشد و در وهله نخست نیز این نتایج مثبت عاید کشورهای خود منطقه شود.
مطالب پیشنهادی از سراسر وب
