با عدم تحمل لاکتوز چه کنیم؟
آرمان - عدم تحمل لاکتوز به ناتوانی در هضم لاکتوز گفته میشود. دلپیچه، تهوع و نفخ پس از مصرف لبنیات مهمترین علائم این عارضه هستند که با رعایت رژیمغذایی مناسب میتوان بر آن غلبه کرد.لاکتوز قند طبیعی موجود در شیر و دیگر مواد لبنی است. این قند از گلوکز و گالاکتوز ساخته میشود. بدن حاوی آنزیمی به نام لاکتاز است. وجود لاکتاز برای تجزیه و هضم لاکتوز ضروری است. اگر مقدار لاکتاز در بدن کافی نباشد، حالتی به نام عدم تحمل لاکتوز به وجود میآید که شخص پس از مصرف لبنیات دچار دلپیچه، تهوع، نفخ، دل درد یا اسهال میشود. تنها راه حل این مشکل، آگاهی از رژیم غذایی مناسب و اجتناب از مصرف موادی است که حاوی لاکتوز است.با توجه به اینکه لبنیات منبع کلسیم و موادمعدنی سالم و مفید است و این افراد باید از مصرف زیاد این مواد اجتناب کنند، توجه به رژیم غذایی سالم و مواد جایگزین در این افراد ضروری است. توصیه پزشکان به این افراد به شرح بالا است:
مواد لبنی را با مواد غذایی دیگر ترکیب کنید
یک روش برای حل این مشکل، ترکیب مواد لبنی با مواد غذایی دیگر است. برای مثال میتوان پنیر را همراه با سالاد مصرف کرد. در این حالت هضم لبنیات بهراحتی صورت میگیرد و فرد با مشکل خاصی مواجه نمیشود. مصرف ماست به همراه سبزیجات و شیر سویا روشهای دیگری هستند که میتوانند مفید باشند.
مکملهای آنزیم لاکتاز
برای هضم راحت لاکتوز میتوان از مکملهای آنزیم لاکتاز استفاده کرد. این مکملها به هضم و تجزیه لاکتوز کمک میکنند؛ البته ممکن است برای همه کارایی نداشته باشند.
شیر بز
هضم شیر بز سادهتر از شیر گاو است. ذرات چربی موجود در شیر بز بسیار کوچکتر هستند و نسبت به شیر گاو لاکتوز کمتری دارد. از طرفی میزان کلسیم و پتاسیم آن بیشتر است.
لبنیات حاوی پروبیوتیک
باکتریهای پروبیوتیک باعث افزایش باکتریهای مفید سیستم گوارشی میشوند و گزینه مناسبی برای افرادی هستند که قادر به تحمل لاکتوز نیستند.
روغن نارگیل
روغن نارگیل به راحتی جذب شده و به هضم غذا کمک میکند. بهتر است از این روغن در پخت و پز استفاده شود.
مصرف لبنیات را کاهش دهید
در این حالت لازم نیست مصرف لبنیات را قطع کنید، فقط کافی است آن را کاهش دهید یا با گزینههای دیگر جایگزین کنید. برای مثال ممکن است مشکل شما با مصرف شیر کمچرب به جای شیر پرچرب حل شود. شیر بدون لاکتوز گزینه دیگری است که میتواند برای این افراد مفید باشد.
مکملهای کلسیم و ویتامین D
کاهش مصرف موادلبنی باید به نحوی با استفاده از مکملهای ویتامین D و کلسیم در بدن جبران شود. قرار گرفتن در معرض نور خورشید و استفاده از تخممرغ و جگر در تامین ویتامین D بدن موثر است. کاهش مصرف لبنیات ممکن است باعث شود ویتامین C مورد نیاز بدن تامین نشود که در این صورت باید مواد غذایی حاوی ویتامین C مصرف شود.سبزیجاتی مانند اسفناج، کلمبروکلی، کلم و ریواس حاوس مقادیر مناسب ویتامین C هستند.
مکملهای ویتامین K
بدن برای جذب کلسیم نیازمند مقادیر مناسب ویتامین K است و افرادی که قادر به تحمل لاکتوز نیستند، معمولا کمبود ویتامینK دارند. با مصرف خیار، کلم و ریحان خشک میتوان کمبود ویتامین K را جبران کرد.
رژیم غذایی مناسب
لبنیات
در مصرف لبنیات باید دقت شود و به جای شیر معمولی، از شیر سویا و شیر بدون لاکتوز استفاده شود. شیر کاکائو و هات چاکلت نیز لاکتوز دارند و نباید مصرف شوند.
سبزیجات
سبزیجات تازه، منجمد و کنسرو شدهای که با شیر ترکیب نشده باشند لاکتوز ندارد و در مصرف آنها هیچمحدودیتی نیست.
میوهها
میوهها لاکتوز ندارند و در مصرف آنها هیچمحدودیتی نیست.
نان و غلات
نانهایی که با شیر پخته نمیشوند و غلاتی مانند ذرت، جو و برنج هیچمشکلی برای افرادی که قادر به تحمل و هضم لاکتوز نیستند به وجود نمیآورند. ولی اگر نان با شیر پخته شود یا غلات همراه با شیر مصرف شوند، فرد را دچار مشکل میکنند.
گوشت و انواع پروتئین
گوشت گاو، گوساله، مرغ، ماهی، صدف، تخممرغ، حبوبات و آجیل برای این افراد آزاد است.
چربی
روغنهای گیاهی بهترین گزینه برای این افراد است. مصرف کره و سسهای تهیه شده با شیر این افراد را دچار مشکل میکند.
تنقلات شیرین
ژله، پاستیل، آبنبات، آدامس و میوه خشک در این افراد هیچمحدودیتی ندارد. از طرفی بستنی، شکلات شیری، پودینگ، کرم کارامل و دسرهای شیری باید محدود شود.مشکل عدم تحمل لاکتوز بهخودیخود هیچداروی خاصی ندارد و با داروهای معده میتوان تا حدی بر آن غلبه کرد و بهترین روش رعایت رژیمغذایی مناسب است.
