فعال شدن دیپلماسی به نفع ماست

سفر وزیرخارجه ایران به روسیه دارای چه ابعادی است؟

در روابط ایران و روسیه در سال‌های گذشته، بیشتر شاهد بوده‌ایم که مقامات ایران به روسیه سفر می‌کنند و رایزنی‌ها بیشتر در خاک روسیه انجام می‌شود. به علت اینکه ایران و روسیه در نزدیکی هم قرار گرفته و تعامل در موضوعات مختلف دارند، در سفرها چندین موضوع طرح می‌شود و مورد رایزنی قرار می‌گیرد. امروز علاوه بر روابط دوجانبه، به نظر می‌رسد رایزنی‌هایی درخصوص افغانستان، سوریه و قفقاز نیز صورت گیرد. در سوریه، ایران و روسیه همکاری نزدیکی با یکدیگر دارند و مشخصا یکی از موضوعات جدی که در این سفر به آن پرداخته می‌شود، ادامه روند سیاسی در سوریه و گفت‌وگوی احتمالی درخصوص ادلب است. برجام و زمان بازگشت ایران به میز مذاکرات نیز یکی از موضوعات دیگری است که به احتمال زیاد مطرح می‌شود. سفر وزیرخارجه ایران به روسیه، پس از دیدار با وزیرخارجه ارمنستان، گزینه خوبی است و می‌تواند منجر به نتایج خوبی شود. وزیرخارجه کشورمان در بازگشت از روسیه بهتر است که یک سر به آنکارا بزند. این اقدام جزء حوزه دیپلماسی است و برای ایران بد نیست که مثلا به آنکارا برود و گفت‌وگو کند. دیپلماسی همین است و طبق اصول آن باید با همسایگان روابط خوبی داشته باشیم. اگر امروز همسایه در حال انجام رفتارهای غیرمتعارف است، علاوه بر اینکه رزمایش انجام می‌دهیم و قدرت خود را به رخ آنها می‌کشیم، با استفاده از دیپلماسی نیز باید تلاش شود که روابط ترمیم شود. رفع کدورت امروز آن چیزی است که ما به آن نیاز داریم. ایران همزمان که با ارمنستان و روسیه وارد گفت‌وگو می‌شود، بهتر است با جمهوری آذربایجان و ترکیه نیز رایزنی‌های خود را تداوم بخشد. این رایزنی‌ها است که می‌تواند راهکارهای جدید پیش روی کشور قرار دهد.

سکوت روسیه در قبال تنش‌های اخیر میان ایران و جمهوری آذربایجان علت خاصی دارد؟

نباید توقع داشت در قبال هر اتفاقی، کشورهای مختلف شروع به موضع‌گیری کنند. سکوت نیز خود می‌تواند یک موضع‌گیری صریح باشد. نباید انتظار داشت که کشورهای دیگر، آن چنان که ما تمایل داریم، رفتار کنند. کشورها و از جمله ایران براساس منافعی که دارند رفتار می‌کنند. امروز اگر روسیه درخصوص تحولات قفقاز سکوت می‌کند، به این علت است که به تازگی روابط بهتری با جمهوری آذربایجان دارد و نمی‌خواهد آن را مخدوش کند. از سوی دیگر با ارمنستان نیز روابط خوبی دارد و ترکیه نیز پس از یک دور تنش روابط خود را با روسیه ترمیم کرده است. در سوی دیگر نیز ایران حضور دارد که روابط خوبی با روسیه دارد. به علت اینکه طرف‌های مختلف این تنش با روسیه رابطه خوب دارند، روسیه قصد نداشته است با موضع‌گیری، این روابط را تحت‌تاثیر قرار دهد. روسیه تصور می‌کند که اگر هر موضع‌گیری انجام دهد، یک طرف تنش در قفقاز آزرده‌خاطر می‌شود. سیاست سکوت روسیه توجیهی از سوی ما ندارد اما علتش این است که نمی‌خواهد روابط خود را مخدوش کند.

رابطه روسیه و اسرائیل تا چه میزان بر تعامل آنها با ایران تاثیر می‌گذارد و آیا نقش اسرائیل در تنش میان ایران و جمهوری آذربایجان یکی از علت‌های سکوت روسیه بوده است؟

روسیه و اسرائیل روابط قدیمی و قوی داشتند. شوروی جزء نخستین کشورهایی بود که اسرائیل را به رسمیت شناخت اما بعد از تجاوز اسرائیل به کشورهای عربی، روابط شوروی و اسرائیل قطع شد. پس از چندین سال و پس از فروپاشی شوروی، روابط روسیه و اسرائیل بار دیگر تقویت شد و امروز روابط بسیار خوبی با یکدیگر دارند. مهاجرت یهودی‌ها از روسیه به فلسطین، یکی از علت‌های دیگر تقویت روابط این دو کشور است زیرا این یهودیان با ورود به فلسطین احزاب سیاسی قوی تشکیل دادند. روسیه سعی کرده است که توازن میان روابط خود با ایران و اسرائیل به‌وجود آورد. یعنی نه به گونه‌ای رفتار می‌کنند که ایران را از دست دهند و نه به گونه‌ای رفتار می‌کنند که اسرائیل را از دست دهند. امروز روسیه در قفقاز ملاحظه ارمنستان، ترکیه و جمهوری آذربایجان را می‌کند و به این علت سکوت می‌کند. ترکیه‌ای که روی آمریکا را زمین می‌زند و با روسیه تجارت تسلیحاتی می‌کند. همان‌طور که در سوریه نیز ملاحظه منافع اسرائیل را می‌کند. بنابراین روسیه آنچه در قفقاز انجام می‌دهد، به‌خاطر حفظ تمام منافع خودش است.