آرمان - آرزو ضیایی: آیین بدرقه بیش از ۸۶هزار زائر ایرانی خانه خدا، روز گذشته با حضور نماینده ولیفقیه در امور حج، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، و مسئولان سازمان حج و زیارت برگزار شد. امسال بعد از یک سال وقفه، ایرانیان بار دیگر توفیق حج واجب پیدا کردهاند. آنطور که مسئولان ایرانی میگویند سعودیها برای امنیت حجاج و رعایت کرامت انسانی آنها تعهداتی به ایران دادهاند و بعد از مذاکرات طولانیمدت تصمیم به از سرگیری حج گرفته شده است. روز گذشته در آیین بدرقه حجاج ایرانی، نماینده ولیفقیه در امور حج عنوان کرد: «استقبال خوب عربستان از زائران ایرانی نشانه پایبندی به تعهدات است.» همزمان وزیر ارشاد عنوان کرد: «ویزای تیم دیپلماتیک ایران اعزامی به حج ۹۶ صادر شد.» از طرف دیگر، روز گذشته مباحثی درباره دعوت عربستان از ایران برای حج عمره مطرح شد که در این ارتباط سرپرست سازمان حج و زیارت گفت: «برقراری دوباره عمره به شرایط اجرایی حج امسال منوط است.»
در سال۹۴ هزاران مسلمان در عید قربان در سرزمین منا قربانی شدند؛ در اواخر فروردین۹۵ به دلیل عدم قبول صدور ویزا در داخل کشور، عدم امکان استفاده از هواپیمایی جمهوری اسلامی و عدم تامین امنیت جانی زائران و... حج سال95 لغو شد. در سال96 صحبتهایی مبنی بر از سرگیری مذاکرات ایران با عربستان به منظور برگزاری مناسک حج زائران ایرانی از دو طرف به گوش رسید و احتمال برگزاری حج سال96 روزبهروز بیشتر شد و سرانجام اعلام شد که حج از سر گرفته شده است. با تعهداتی که رژیم سعودی داده است، امیدواری در این زمینه وجود دارد که حج امسال مشکلاتی نظیر حج سالهای قبل نداشته باشد و ایرانیان نیز در کنار سایر مسلمانان، خانه خدا را زیارت کنند.
استقبال خوب عربستان، نشانه پایبندی به تعهدات
نماینده ولیفقیه در امور حج، روز دوشنبه در آیین بدرقه رسمی زائران ایرانی به عربستان در فرودگاه امام خمینی (ره) گفت: عربستان در اولین گام نشان داد به قول و قرارش پایبند است و ما نیز امیدواریم زائران در کمال آرامش راهی سرزمین وحی شوند و حج امسال در آرامش و عزت برگزار شود. حجتالاسلاموالمسلمین سیدعلی قاضیعسکر افزود: استقبال خوب مسئولان عربستان و نثار شاخههای گل به زائران ایرانی در فرودگاه آن کشور، نشانه پایبندی آنان به تعهدات است. او ابراز امیدواری کرد که زائران ایرانی نهتنها با حفظ آرامش، اعمال و مناسک حج را بهخوبی به انجام رسانند که به سلامت به کشور بازگردند. قاضیعسکر با قدردانی از تمامی مسئولان و دستاندرکاران برپایی حج امسال، اظهار کرد: همانطور که شعار امسال این فریضه الهی، حج، معنویت، اقتدار ملی و همبستگی اسلامی تعیین شده است، امروز زائران ایرانی با عزت و اقتدار، راهی سرزمین وحی شدند.
صدور ویزای تیم دیپلماتیک اعزامی به حج
در این مراسم وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: ویزای اعضای کنسولگری وزارت امورخارجه برای اعزام به عربستان، صادر شده و هیچ مشکلی در زمینه استقرار این اعضا در مکه و مدینه وجود ندارد. سیدرضا صالحیامیری ادامه داد: تمام مقدمات لازم برای حج امسال فراهم شده و امیدوارم در عمل نیز با تعهداتی که عربستان داده، شاهد یک حج آرام و عزتمند باشیم و آنان نیز پایبند به تعهدات خود باشند. او گفت: در این خصوص از زائران حج نیز میخواهم قوانین و ضوابط جاری عربستان را رعایت کنند. صالحیامیری افزود: با توجه به برنامهریزیهای انجامگرفته در زمینه حج و تدارکات پیشبینیشده، هیچ مشکلی در برپایی این فریضه الهی نداریم. وزیر ارشاد و فرهنگ اسلامی بیان کرد: هماکنون ستاد اجرایی ما در مکه و مدینه مستقر هستند و در مقابل، ستادی نیز در تهران، فعالیت خود را آغاز کرده و تمام امورات موجود را دنبال میکند. صالحیامیری گفت: نماینده ولیفقیه در امور حج و رئیس سازمان حج و زیارت، این هفته برای پیگیری روند موجود، عازم عربستان میشوند. براساس برآوردهای انجامگرفته و تدابیر اندیشیدهشده، حج موفقی را برگزار میکنیم.
واکنش سازمان حج به دعوت عربستان برای عمره
همزمان سرپرست سازمان حج و زیارت به دنبال اعلام آمادگی وزارت حج عربستان برای میزبانی از ایرانیها در عمره سال آینده، تاکید کرد: برقراری دوباره عمره به شرایط اجرایی حج امسال منوط است. این سخنان در پاسخ به معاون وزیر حج عربستان است که روز یکشنبه در مراسم استقبال از نخستین گروه از زائران ایرانی گفته بود: «بسیار خرسندیم که بار دیگر شاهد حضور زائران ایرانی در مناسک حج هستیم و علاقهمندیم از زائران ایرانی در عمره مفرده نیز میزبانی کنیم.» حمید محمدی در واکنش به این اظهارات و در پاسخ به پرسشی درباره سرانجام عمره، گفت: از سرگیری عمره به شرایط حجاج ایرانی در عربستان و حج امسال بستگی دارد. باید ببینیم طرف مقابل به آنچه در توافقنامه قید شده و مسائلی که ما نسبت به آن حساس هستیم، عمل میکند. اگر مشکلی در این زمینه نباشد، به امید خدا شرایط اجرایی عمره نیز فراهم میشود. او در ادامه درباره بدتعهدی شرکتهای سعودی در جابهجایی ۵۰درصد زائران اعزامی ایران به حج طبق توافق موجود، اظهار کرد: امور اجرایی حج کار بسیار سختی است. سازماندهی اعزام ۸۶هزار و ۵۰۰نفر و ارائه خدمات به آنها در کشوری که قوانینش در اختیار ما نیست، دشوار است. پرواز هم چنین شرایطی دارد. محمدی افزود: براساس توافقی قدیمی دو کشور، ۵۰درصد پروازهای حج را سعودیها باید انجام میدانند که به این تعهد عمل نکردند، البته ما از همان ابتدا اصرار داشتیم این ظرفیت را به شرکتهای ایرانی بسپارند، اما آنها قبول نکردند، هرچند در ادامه به دلیل تاخیر چهارماههای که در پیگیری برنامهها ایجاد شد، سعودیها با وجود تمایلی که برای مشارکت داشتند، اما در عمل ظرفیت این کار را نداشتند و اعلام کردند از عهده این کار برنمیآیند، بنابراین باید برای ۲۵درصد از آن ۵۰درصد برنامهریزی شود تا از ظرفیت داخلی استفاده کنیم.
اتخاذ تدابیر لازم برای امنیت زائران
یک تحلیلگر مسائل منطقه در گفتوگو با «آرمان» با اشاره به لزوم برگزاری حج تمتع عزتمندانه برای زائران ایرانی میگوید: شرایط حج امسال بسیار مبهم است و به دلیل آنکه نخستین کاروان به حج اعزام شده است حال باید منتظر واکنش حقیقی رژیم سعودی باشیم. حسن هانیزاده میافزاید: با توجه به اینکه شورایعالی امنیت ملی در مورد امور حج تصمیمگیرنده است، به نظر میرسد تمام تدابیر لازم برای امنیت زائران اتخاذ شده است، اما به هر حال عربستان کشور قابل اعتمادی نیست و به نظر میرسد ممکن است در دوران مناسک حج اتفاقاتی رخ دهد. او خاطرنشان میکند: به هر حال تصمیمگیرندگان تمام تدابیر لازم را اتخاذ کردهاند، اما از آنجا که عربستان ناتوانی خود را برای حفظ امنیت حجاج کشورهای مختلف ثابت کرده است، بنابراین احتمال میرود حوادثی مشابه حوادث سالهای قبل رخ دهد که امیدواریم این اتفاق نیفتد. هانیزاده میافزاید: اکنون مردم بناچار مناسک حج را زیر فشارهای حکومت عربستان انجام میدهند و باید تمهیداتی اندیشید که بجا آوردن این امر واجب با امنیت و کرامت همراه باشد. او تاکید میکند: به هر صورت اعزام زائران آغاز شده و باید دید آیا عربستان میتواند امنیت و آسایش حجاج ایرانی را فراهم کند یا خیر. هانیزاده میگوید: عربستان باید تامین امنیت جانی زائران را تضمین میکرد و در ضمن این رژیم باید هیات سیاسی خود را به ایران فرستاده و ویزا را در خاک ایران به حجاج میداد.