خرج‌های جانبی بر دوش مستاجران

اکثر مستاجران نیمه اول سال را برای جابه جایی در بازار اجاره ترجیح می‌دهند؛ تعطیلی مدارس، آب و هوای مناسب و بلندی روز از علت‌های طبیعی این انتخاب هستند. به همین دلیل‌درصد چشمگیری از پایان مدت زمان قراردادهای اجاره به نیمه اول سال موکول می‌شود و در نیمه دوم سال به خصوص در دو ماه پایانی بازار رهن و اجاره با رکود رو به روست، مگر آن دسته از مستاجران یا موجرانی که به دلایلی خاص مجبور به فسخ قرارداد می‌شوند. به این ترتیب فصل تابستان فصل نقل و انتقال مسکن است. رونق بخش اجاره مسکن به رونق کار چند صنف دیگر منجر می‌شود. مشاوران املاک، اصناف حوزه باربری و حمل و نقل کالا و صنف خدمات منزل از نخستین گروه‌های پردرآمد در تابستان هستند. مشاوران املاک طبق یک فرمول مشخص که برای تمامی معاملات مسکن استفاده می‌شود مجاز به دریافت حق کمیسیون هستند و پیروی نکردن از این فرمول توسط بنگاه‌ها، تخلف محسوب شده و می‌تواند منجر به پیگیری قانونی علیه آنها شود. طبق رقم تعیین شده از سوی صنف مشاوران املاک از سال گذشته هر معامله خرید و‌فروشی که در دفتر مشاوران املاک شهر تهران به ثبت برسد، تا سقف 500‌میلیون تومان مشمول 5/0‌درصد کمیسیون از هر طرف معامله است (خریدار و فروشنده هر کدام نیم‌درصد)، پس از آن بسته به ارزش ملک مورد معامله در رقم‌های بالاتر از 500 میلیون، نسبت به مازاد ارزش مورد معامله 25/0‌درصد به کمیسیون طرفین معامله افزوده خواهد شد. به این رقم بر حسب قانون پرداخت مالیات بر ارزش افزوده، هر طرف معامله باید 9‌درصد ارزش کمیسیون معامله را هم به بنگاه مشاوره املاک علاوه بر کل کمیسیون پرداخت کنند. با این حساب رقم‌های سلیقه‌ای که برخی بنگاه‌ها به مشتریان خود می‌گویند، غیرقانونی و جرم است. باید توجه داشت شرایط خانه مورد نظر، نظیر محل خانه، موقعیت جغرافیایی، دسترسی، امکانات و سایر موارد، بر قیمت خانه اثر می‌گذارند و به تبع بر حق کمیسیون مشاوران املاک اثرگذار خواهد بود، اما به صورت جدا و بدون توجه به قیمت خانه، تاثیری بر افزایش یا کاهش حق کمیسیون ندارند.

هزینه اسباب کشی و بسته‌بندی

یکی از جدی ترین هزینه های جابه جایی منزل به اسباب کشی و حمل بار مربوط می شود. اولین هزینه حمل بار به ماشین حمل کننده وسایل مربوط می شود. بالا رفتن قیمت حمل‌ونقل کالا یکی از معضلات و مشکلاتی است که امروز در اقتصاد بازار ما نمود پیدا کرده است. در حالی که نرخ‌های مصوبی در این‌باره وجود دارد اما اکثر موسسات حمل‌ونقل کالایی فارغ از نرخ‌های اتحادیه، نرخ‌های کرایه را تا دو برابر بالاتر اعلام و از مشتریان خود اخذ می‌کنند. هزینه این وسایل ساعتی محاسبه می شود و بسته به نوع وسیله از ساعتی ۱۵‌هزار تومان برای وانت بار زیر یک تن شروع می شود تا ۳۶‌هزار تومان برای کامیون 5/2 تنی می رسد. البته هزینه ساعت اول بیشتر از هزینه های ساعت بعد است. باید توجه داشت که محاسبه کرایه از ابتدای حضور ماشین در مبدا می باشد. بعد از هزینه حمل بار در بین شهر، باید به فکر هزینه انتقال بار از ماشین به داخل منزل بود، هزینه ای که نمی توان نادیده گرفت. برای هزینه کارگر باید توجه کرد که هزینه راننده جزو کارگران محسوب نمی شود و به‌طور معمول شرکت های حمل بار ساعتی شش‌هزار تومان برای آن در نظر می گیرند. تعرفه کارگر کمکی هر ساعت ۱۵هزارتومان است و اگر حمل بار به طبقات بالا باشد، با توجه به توافق صاحب بار به تعرفه کارگر افزوده می شود! اما شرکت های حمل بار موارد دیگری نیز اضافه کرده اند که می تواند هزینه حمل و نقل شما را افزایش دهد. هزینه حمل یخچال ساید بای ساید، شیشه، بوفه، دستگاه های ورزشی، کولر و از این قبیل اشیا به صورت جداگانه و به این شرح محاسبه می‌گردد که اگر وسایل منزل شما کمی بیشتر از متوسط جامعه باشد، لازم است از یک کامیون 5/2 تنی استفاده کنید. کامیونی که حداقل ۴ ساعت باید حضور داشته باشد. هزینه ۷۲ هزارتومانی تنها به کامیون تعلق می گیرد. ۲۴‌هزار تومان به راننده تعلق می گیرد. اگر از دو کارگر هم استفاده کنید باید ۱۲۰‌هزار تومان پرداخت کنید. علاوه براین، اگر یک یخچال ساید بای ساید هم داشته باشید و در طبقه دوم ساختمان زندگی کنید، باید ۴۰‌هزار تومان دیگر پرداخت کنید. جمع این اعداد هزینه ۲۵۶‌هزار تومانی برای شما ایجاد می کند. باید گفت که این حداقل قیمت‌های مصوب است که با کوچک‌ترین تغییر و به هر بهانه‌ای تغییر می‌کند. دلهره صدمه ديدن اسباب نیز هميشه با مستاجران است. این روزها با توجه به افزايش تعداد مستاجران و کاهش شرايط تمديد چند‌ساله خانه‌ها و در نتيجه افزايش ميزان اسباب‌کشي‌هاي هر ساله، شرکت‌هاي بسته‌بندي وسايل منزل به کمک مستاجران شتافته‌اند و مي‌گويند اين کار را بر اساس متد روز جهان انجام مي‌دهند و برخلاف مردم عادي که براي بسته‌بندي، فقط چند کارتن دارند و يک چسب و نهايتا مقداري روزنامه باطله، آنها از وسايل و روش‌هايي استفاده مي‌کنند که براي ما آشنا نيست اما اطمينان آور است. شرکت‌هاي بسته‌بندي وسايل منزل، اين روزها به کمک مردم آمده‌اند و صدالبته در قبال اين خدمت، هزينه شايسته‌اي نيز دريافت مي‌کنند. آنها معتقدند که در قبال بيمه و بسته‌بندي وسايل و تضمين آسيب نرسيدن به اسباب و اثاثيه و حمل و چيدمان مجدد وسايل بزرگ و برقي در منزل جديد، رقمي بين 700‌هزار تا يک ميليون تومان دريافت مي‌کنند، البته اين رقم به‌طور ميانگين بيان شده و از شرکتي تا شرکت ديگر متفاوت است. این روزها بار سنگین کار و زندگی مردم را هر چه بیشتر به سمت استفاده از خدمات بیشتر و بهتر کشانده است و شاید شرکت‌های بسته‌بندی بار نیز با توجه به همین نیاز مردم، فرصت را غنیمت شمرده و رقم‌های نجومی برای بسته‌بندی لوازم خانه درخواست می‌کنند. با توجه به آنچه گفته شد می‌بینیم که هزینه نقل و انتقال خانه به مبلغ رهن و اجاره ختم نمی‌شود. شاید با این محاسبه برخی از مستاجران عطای عوض کردن خانه را به لقایش ببخشند. در مواردی که اجاره ماهانه یک خانه کمتر از مبلغ کمیسیون مشاوران املاک و حمل و نقل بار است، ماندن در خانه سابق و افزایش معقول اجاره‌بها می‌تواند به نفع مستاجر باشد، چراکه علاوه بر هزینه‌های یاد شده، هزینه‌های کوچکی نیز در طول یک یا دو هفته، مثل نصب تلویزیون، یا ماشین لباسشویی و عوض کردن لامپ‌ها، بر عهده مستاجر خواهد بود. در این بین لزوم نظارت کامل و مستقیم روسای اصناف بر زیرمجموعه خود بر کسی پوشیده نیست. راه‌اندازی سامانه‌های شکایت مردمی و تعهد به پیگیری فوری این شکایات، می‌تواند تا حدی از بروز مشکلات بیشتر جلوگیری کند.