چشم امید دمشق به مذاکرات آستانه

آرمان - آینده سوریه در دو جبهه به پیش می‌رود؛ از میدان نبرد در جغرافیای این کشور تا میز مذاکره در خارج از مرزها. شرایط در سوریه در ماه‌های اخیر تفاوت زیادی کرده است و دولت بشار اسد توانسته بعد از 6 سال دوباره نفس راحتی بکشد و امیدوار به حفظ خود و سوریه از گزند تروریست‌ها باشد. از سپتامبر 2015 که روسیه تمام‌قد به دفاع از سوریه وارد میدان شد، شرایط تغییر کرد. قدرت نیروی هوایی مسکو در کنار کمک‌های زمینی و مستشاری تهران موجب شد تا سرنوشت بشار اسد با رهبرانی چون معمر قذافی یا حسنی مبارک متفاوت شود. در این میان سرنوشت سوریه هم متفاوت بود؛ میلیون‌ها نفر آواره و صدها‌هزار نفر کشته شدند، چراکه این کشور به میدانی از جنگ‌های همه‌جانبه تبدیل شد تا جایی که گفته می‌شود شهروندان بیش از 80 کشور در این جغرافیای محدود در جنگ بودند. از آمریکا و روسیه تا ایران و عربستان و ترکیه هرکدام به نحوی آینده سوریه را دنبال می‌کنند اما شاید بازیگری که کمتر اسم آن شنیده می‌شود، بیشترین اهمیت را به آینده سوریه می‌دهد تا منافع خود را تامین کند. اسرائیل از میانه دهه 60 میلادی تا کنون در موقعیت خصومت با سوریه قرار دارد و امیدوار است با تغییر حکومت اسد و شکل‌گیری آینده‌ای متفاوت در دمشق با خیالی آسوده به آینده بنگرد. در روزهای اخیر آمریکا هم با دونالد ترامپ فعالیت‌های خود را در سوریه افزایش داده است. پساداعش نزدیک است و هر قدرتی به‌دنبال نفوذ در دمشق برای آینده. پرواز هواپیماهای آمریکایی در کنار افزایش نیروهای آموزش‌دیده این کشور را با پهلوگرفتن یک ناو هواپیمابر واشنگتن در کنار هم که قرار دهیم، پازل قصد نفوذ آمریکا بیشتر تکمیل می‌شود.

آغاز نشست آستانه5

حالا چند ماهی است که سرنوشت دمشق به آستانه در قزاقستان گره خورده است؛ ابتکار سه‌جانبه روسیه، ایران و ترکیه؛ سه کشور با نیات گوناگون برای آینده سوریه و حتی با جهت‌گیری‌های متفاوت در میدان جنگ. در این میان روسیه و ایران دیدگاه‌های نزدیکی به‌هم دارند. دولت بشار اسد و گروه‌های مخالف او که به مخالفان میانه‌رو شناخته می‌شوند نیز حضور دارند. اینکه قدرت در دمشق چگونه تقسیم خواهد شد، امری است که هنوز مبهم است. ساعت‌ها مذاکره فعلا هیچ ‌نتیجه‌ای نداشته است اما دو طرف امیدوارند. دور جدیدی از این‌گفت‌و‌گوها دیروز آغاز شد. این نشست بین‌المللی با برگزاری جلسه گروه کاری مشترک درباره مسائل مربوط به کاهش تنش‌ها در سوریه آغاز شد و به دنبال جلسه گروه کاری، دیدارهای دوجانبه‌ای در سطح روسای هیات‌های شرکت‌کننده شکل گرفت. نشست عمومی امروز برگزار خواهد شد.

ژنو و آستانه؛ 2 روند مکمل

در جریان نشست دیروز، حسین جابری‌انصاری و استفان دی‌میستورا در خصوص آخرین تحولات روند ژنو و روند آستانه در زمینه گفت‌وگوهای سوری-سوری، تثبیت آتش‌بس، توقف خشونت و اقدامات عملی زمینه‌ساز صلح گفت‌وگو و رایزنی کردند. جابری‌انصاری با تاکید بر اینکه دو روند آستانه و ژنو مکمل یکدیگر هستند، دستاورد تلاش‌های پیشین این دو روند و نیازهای پیش روی آن را مورد بحث قرار داد. مذاکره‌کننده ارشد کشورمان در روند آستانه همچنین بر نقش سازمان ملل در زمینه کمک‌های فنی به شکل‌گیری توافق درباره مناطق کاهش تنش و نیز کمک به گفت‌وگوهای سوری-سوری با هدف آغاز روند مصالحه ملی تاکید کرد. استفان دی‌میستورا نیز ضمن اعلام حمایت سازمان ملل از تلاش‌های سه کشور ضامن در چارچوب مذاکرات آستانه، خواهان افزایش نقش‌جمهوری اسلامی ایران در کمک به تلاش‌های سازمان ملل در چارچوب گفت‌وگوهای ژنو شد.

حاکمیت ملی سوریه

دیروز همچنین دبیر شورای امنیت ملی کشورمان با همتای روس خود تلفنی گفت‌وگو کرد. امیر دریابان علی شمخانی در این گفت‌وگو با استقبال از رایزنی‌های مستمر دو کشور در فرایند مقابله با تروریسم اظهار داشت: با توجه به ضرورت بهره‌گیری از تجربیات گذشته به‌منظور بهینه‌سازی روند استقرار و حفاظت از آتش‌بس لازم است ترتیباتی اتخاذ شود که اقدامات جاری زمینه‌ای برای سوءاستفاده تروریست‌های شکست‌خورده از شرایط آتش‌بس ایجاد نکند. دبیر شورای عالی امنیت ملی با اشاره به برخی اقدامات ماجراجویانه ایالات متحده آمریکا و بهانه‌جویی‌هایی که می‌تواند زمینه‌ساز افزایش تنش در منطقه و تقویت جبهه تروریسم شود، افزود: افزایش هماهنگی میان ایران و روسیه به‌منظور جلوگیری از مداخلات غیرقانونی آمریکا در سوریه و جلوگیری از مخدوش‌شدن تمامیت ارضی و حاکمیت ملی این کشور از ضرورت‌های غیر قابل اجتناب در مسیر همکاری تهران و مسکو است. نیکلای پاتروشف دبیر شورای امنیت ملی فدراسیون روسیه نیز با ابراز رضایت از دستاوردهای میدانی و سیاسی حاصل از همکاری دو کشور در موضوع مقابله با تروریسم در سوریه اظهار داشت: پیگیری سازوکارهای سیاسی هیچ‌ تاثیری بر مقابله موثر با گروه‌های تروریستی خارج از فرایندها و ابتکارات جاری که زمینه‌ساز آتش‌بس در سوریه شده است، نخواهد داشت.

داعش، اولویت آمریکا

آن‌طور که مجله فارن پالیسی در آمریکا می‌نویسد وزیر خارجه آمریکا در دیدار اخیرش با دبیرکل سازمان ملل اعلام کرده بود که سرنوشت بشار اسد اکنون در دست روسیه است. به گزارش این مجله منابع آگاه دیپلماتیک اعلام کردند که رکس تیلرسون، وزیر خارجه آمریکا در دیدار هفته گذشته خود با آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل تاکید کرده بود، اولویت‌های دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا در سوریه محدود به مبارزه با داعش است. فعالیت نظامی آمریکا علیه نیروهای دولتی سوریه در ماه‌های اخیر با هدف تحقق اهداف تاکتیکی مشخص مثل ممانعت از حملات شیمیایی احتمالی و حمایت از نیروهای مورد حمایت خود در جنگ علیه داعش صورت گرفته و با هدف تضعیف دولت بشار اسد، رئیس‌جمهور سوریه یا تقویت مواضع مخالفان در مذاکرات نیست.