یک تیر و ۲ نشان ترامپ در کره
آرمان - امین نایینی: جنگ 1950 میان دو کره را باید آغازی رسمی برای شکلگیری چالش کرهشمالی برای غرب و بهویژه ایالات متحده دانست. کرهشمالی در سالهای جنگ سرد متحد استراتژیک شوروی بود اما بهرغم فروپاشی شوروی و شکست کمونیسم در مسکو، شبهجزیره کره همچنان سایه سنگین کمونیسم را احساس میکند. شاید اگر قرار بر تعریف کرهشمالی باشد باید گفت این کشور هیچ ندارد جز موشک، سلاح و بمب اتم؛ انزوای محض در نظام بینالملل که تنها میتواند با آزمایشهای پیدرپی موشکی خود پیونگیانگ را بهعنوان یک چالش جهانی مطرح کند. شرق آسیا در سالهای اخیر بهعنوان مهمترین منطقه در سیاست خارجی آمریکا شناخته شده است. این راهبرد از سوی باراک اوباما تعیین شد. تنها موضوع مقابله با کرهشمالی نیست، بلکه چین بهعنوان قدرتی که در حال تکامل است از سوی برخی محافل جهانی بهعنوان قدرت دست بالای آینده جهان شناخته میشود؛ امری که واشنگتن در تلاش است مانع آن شود. چهبسا همین کرهشمالی با توجه به دشمنیای که با ایالات متحده دارد، در آینده ابزاری برای فشار بر آمریکا باشد. چین جزو معدود کشورهایی است که کجدار و مریز و محتاطانه به حمایت از کرهشمالی میپردازد. کرهشمالی را باید نماد تحریم دانست؛ شدیدترین تحریمهای بینالملل بر کشوری وضع شده است که مردم آن در داخل، یک دیکتاتوری مطلقه را تجربه میکنند و کمترین اعتراضات میتواند به قیمت جان افراد تمام شود، خواه از نزدیکان رهبر کرهشمالی باشند، خواه از مردم عادی. پیونگیانگ تلاش کرده در دهههای اخیر بهواسطه قدرت موشکی و هستهای خود آمریکا را تهدید کند؛ قدرتی که دستکم برای حکومت این کشور مثمرثمر بوده و مانع از تغییر رژیم شده اما برای مردم کرهشمالی جز قحطی و گرسنگی چیز دیگری نداشته است.
پیونگیانگ - واشنگتن به وقت ترامپ
فصل جدیدی از نزاع میان واشنگتن - پیونگیانک در دوره دونالد ترامپ شکل گرفته است. ترامپ میخواهد با کرهشمالی یک تیر و دو نشان بزند. همچنین چین در تمام مدت یک سال کمپین انتخاباتی دونالد ترامپ مورد حملات او قرار گرفت. برای ترامپ که یک تاجر موفق است، شکست آمریکا در روابط اقتصادی با چین یک فاجعه به شمار میآید و به همین دلیل او همواره از سیاستهای پکن از جمله در کاهش ارزش یوان چینی شدیدا انتقاد کرده است. دولت ترامپ در بسیاری از موراد چین را خطاب کرده تا مانع افزایش تنش از سوی کرهشمالی شود. در یک مورد رئیسجمهور ایالات متحده توئیت کرد: چین برای کاهش تنش در شبهجزیره تلاش کرده است اما مقامات کرهشمالی احترام نمیگذارند و این بد است. اما پیونگیانگ، آمریکا را عامل تنش میداند و به روابط استراتژیک واشنگتن و سئول در کرهجنوبی اشاره میکند. از همان دهه 50 میلادی که کرهشمالی متحد شوروی شناخته شد، همسایه جنوبی به دامان آمریکا رفت؛ دو مسیر جدا که امروز هر یک از این دو کشور را در وضعیتی کاملا متفاوت قرار داده است. سئول که همواره نگران موشکهای شمالیها بوده و بهدنبال افزایش فشار بر آنهاست، در دوره ترامپ تلاش می کند این فرصت را غنیمت بشمارد.
کرهشمالی نیازمند پاسخ قاطع
در جدیدترین خبر از اوضاع شبهجزیره کره رئیسجمهور کرهجنوبی در واشنگتن به دیدار همتای آمریکایی خود رفت. دونالد ترامپ و مون جائهاین، روسایجمهوری آمریکا و کرهجنوبی در پایان نشست دوروزه در کاخ سفید مذاکراتی را درباره مخالفت با توسعه تسلیحات اتمی کرهشمالی که میتواند برای هر دو کشور تهدید باشد، انجام دادند. رئیسجمهوری آمریکا اعلام کرد: «صبر استراتژیک ما در قبال کرهشمالی به علت برنامه هستهایاش تمام شده چراکه به زندگی بشریت احترام نمیگذارد.» ترامپ گفت کرهشمالی نیازمند یک پاسخ واضح و قاطع است و رئیسجمهوری کرهجنوبی نیز قول داد تا واکنشی سخت به اقدامات تحریک آمیز این کشور بدهد و از نزدیک با ترامپ برای اعمال فشارهای بیشتر دیپلماتیک و اقتصادی علیه کرهشمالی همکاری کند. رئیسجمهوری آمریکا تصریح کرد: «با یکدیگر با تهدیدی از سوی کرهشمالی روبهرو هستیم. برنامههای موشکی بالستیک و اتمی این کشور نیازمند واکنشی قاطع و صریح است. دیکتاتوری کرهشمالی برای مردم خودش و کشورهای همسایه نیز امنیت و آرامش به همراه ندارد و هیچ احترامی به زندگی انسانها نمیگذارد.» رئیسجمهوری کرهجنوبی نیز گفت: «هیچ اختلاف نظری میان دو کشور آمریکا و کرهجنوبی درباره اینکه کرهشمالی تهدید است، وجود ندارد. بزرگترین چالش پیش روی ما تهدیدهای اتمی و موشکی پیونگیانگ است. ترامپ و من تصمیم گرفتیم تا اولویت اصلی خود را بررسی و رسیدگی به این مساله قرار دهیم و از نزدیک برای حل این مساله همکاری داشته باشیم. برای پایاندادن به تهدیدهای کرهشمالی ما باید تحریمها علیه پیونگیانگ را بیشتر کرده و مذاکراتی برگزار کنیم و به یک رویکرد جامع و کامل برسیم.» آمریکا تحریمهای جدیدی را برای پیونگیانگِ تحریمزده در نظر دارد. ترامپ به تمامی کشورها تاکید کرد، تا به تحریمهای آمریکا علیه کرهشمالی بپیوندند تا این کشور دست از برنامههای اتمی و موشکی خود بردارد و همچنین از کرهشمالی خواست تا راه بهتری را پیش بگیرد و این برنامهها را متوقف کند تا مردمش بیش از این در رنج نباشند. رئیسجمهور آمریکا ادامه داد: «هدف ما صلح، ثبات و عظمت برای کرهشمالی است اما آمریکا باید از خودش هم دفاع کند. ما همیشه از متحدانمان هم دفاع میکنیم.» با اینکه روسایجمهوری کرهجنوبی و آمریکا در زمینه حل مساله اتمی کرهشمالی موافق بودند، اما درباره مساله تجارت همرأی نداشتند. ترامپ در اینباره گفت: حقیقت این است که آمریکا با بسیاری از کشورها فقط صادرات خالص دارد و نمیتوان به این مساله ادامه داد. اما ما میتوانیم با کرهجنوبی تجارت به شیوهای دیگر را آغاز کنیم. پیش از دیدار دوطرفه، کمپانیهای کرهجنوبی اعلام کرده بودند که قصد دارند مبلغ ۸/۱۲میلیارد دلار برای پنج سال آتی در آمریکا سرمایهگذاری کنند.
واکنش کرهشمالی
پس از این اظهارنظر از سوی ترامپ، کرهشمالی ترامپ را به آمادهشدن برای انجام یک حمله اتمی پیشگیرانه متهم کرد. این صحبتها در بحبوحه نگرانیها درباره این مساله مطرح شده که کرهشمالی پس از ساخت یک موشک با قابلیت رسیدن به خاک آمریکا میتواند این کشور را هدف قرار دهد. در بیانیه منتشرشده در رسانههای تبلیغاتی کرهشمالی نیز آمده است: «مسالهای که قابلملاحظه است این است که آمریکا از طریق رسانهها فشارهای نظامی زیادی بر کرهشمالی وارد میآورد و به دنبال آمادهکردن خودش برای انجام یک حمله پیشگیرانه اتمی علیه کرهشمالی است. این یعنی سناریوی نظامی آمریکا برای برافروختن جنگی اتمی در شبهجزیره کره به هر قیمتی که فراتر از خط قرمز است. تبلیغات دولت ترامپ درباره گزینه نظامی چیزی جز لاپوشانی سناریوی آنها برای انجام جنگ علیه دولت کرهشمالی نیست.»
جنگ یا تحریم؟
هرچند بعید به نظر میرسد جنگ در شبهجزیره کره به این سادگی رخ دهد اما تفکرات ترامپ و کیم جونگاون در دو طرف معادله میتواند وضعیت دشواری را رقم بزند. با این حال آمریکا در وضعیت فعلی بیش از هر اقدامی نتایج آن در رابطه با چین را مورد بررسی قرار خواهد داد. چیزی که برای واشنگتن درجه نخست اهمیت را دارد راهکارهایی است که بتواند پکن را از رسیدن به قدرت فعلی آمریکا بازدارد. تحریمهای شدیدتر علیه کرهشمالی میتواند راهکار مناسبی باشد؛ تحریمهایی که در صورت اجماع جهانی، چین هم مجبور به تبعیت از آن است.
