آزمون موفق اروپا در دوستی با ایران

آرمان - موضوعات اقتصادی در شرایط امروز جهان به‌عنوان یکی از ابزارهای اصلی تاثیرگذاری بر سیاست شناخته می‌شوند؛ به‌ویژه تاثیری که اقتصاد در نظام جهانی بر سیاست خارجی می‌گذارد و همچنین تاثیراتی که از آن می‌گیرد. به همین دلیل قدرت‌های جهانی و در راس آن ایالات متحده تلاش می‌کنند با کمک اقتصاد برنامه‌های خود در سیاست بین‌الملل را به پیش ببرند. تحریم‌ها و محدودیت‌های اقتصادی علیه کشورهایی که آمریکا آنها را مخالف منافع خود می‌داند همواره در دستور کار است. بعد از توافق هسته‌ای، ایران توانسته بخش‌های مهمی از تحریم‌ها را از سر راه خود بردارد. یکی از مشکلاتی که ایران تلاش کرد در دوران پسابرجام و تعامل خود با جهان آن را حل کند خروج از لیست سیاه FATF است. ایران و اروپا تلاش کردند بعد از توافق هسته‌ای روابط خود را با یکدیگر گسترش دهند و به‌ویژه از پتانسیل‌های یکدیگر در بخش اقتصادی استفاده کنند. تمدید تعلیق تحریم‌های ایران در FATF یک سیگنال درخور توجه از اروپا بود که همچنان مایل به همکاری با ایران است و بر لزوم حفظ برجام تاکید دارد. با حضور دونالد ترامپ در راس قدرت آمریکا تفاوت سیاست‌های اروپا با ایالات متحده بیشتر به چشم می‌خورد. در واقع باید گفت اتحادیه اروپا سیاست‌های رئیس‌جمهور آمریکا برای صلح، ثبات و امنیت جهانی را خطرناک می‌داند و در تلاش برای تعدیل اقدامات و راهبردهای دونالد ترامپ است. درباره ایران نیز اروپایی‌ها نشان دادند از زاویه دیگری به کشورمان می‌نگرند و درباره نقش ایران در منطقه و توانایی‌ای که از ایران برای حضور مثبت منطقه‌ای سراغ دارند، در تصمیمات آنها اثر گذار است. ایران باید از این فرصت استفاده کند و دولت روحانی تحت عقلانیت، تدبیر و اعتدالی که دارد می‌تواند بهبود جایگاه ایران نزد افکار عمومی جهان و مراتب نظام بین‌الملل را فراهم آورد. البته نباید فراموش کرد حسن روحانی در حالتی می‌تواند این سیاست‌ها را با تمام توان به پیش ببرد که در داخل برای همراهی دولت او اجماع وجود داشته باشد. اهمیت پیوستن به سازوکارهایی همچون FATF تنها به رفع محدودیت‌های اقتصادی معطوف نمی‌شود بلکه رفع تهدیدات امنیتی را نیز از طریق سیاست اعتمادزایی فراهم می‌کند. آمریکا در مقابل اروپا کسری تراز تجاری دارد و تلاش می‌کند از طریق راهبردهای دیگری اقتصاد خود را در مقابل رقبا تقویت کند. خلیج فارس و خاورمیانه به منطقه‌ای پرتنش تبدیل شده است. انتخاب محمد بن سلمان به‌عنوان ولیعهد عربستان، که بعید نیست در آینده‌ای نزدیک به‌عنوان پادشاه سعودی انتخاب شود، باعث گرفتاری‌های بیشتری در منطقه خواهد شد. با توجه به روابط مثبتی که او با ترامپ دارد، می‌تواند روابط آمریکا و عربستان را در جهت اقدام علیه ایران تقویت کند. محمد بن سلمان در ابتدای حضور ترامپ در کاخ سفید نیز به آمریکا سفر کرد و دیداری ویژه با رئیس‌جمهور ایالات متحده داشت. آمریکا به دنبال بهبود اقتصاد خود از طریق کشورهای ثروتمند خلیج فارس از جمله عربستان است و در این مسیر ایران‌هراسی و فشار علیه ایران ابزاری در دست ترامپ است. بنابراین ایران باید از تعامل و همکاری‌ای که در میان کشورهای اروپایی وجود دارد استفاده کند و با سیاست‌هایی شفاف، اروپا را در مقابل تندروی آمریکا در کنار خود داشته باشد؛ موضوعی که در تمدید تعلیق FATF مشاهده شد و می‌تواند در سایر حوزه‌ها هم بسط پیدا کند.