رشد ۱۰۰‌درصدی تعداد معتادان

اعتیاد، این بلای خانمان سوز پررنگ‌ترین آسیب اجتماعی است که گریبان خانواده‌های بسیاری را گرفته است. گرچه همواره مقابله با آن از دغدغه مسئولان بوده، اما اینک در مقایسه با آخرین شیوع شناسی تعداد معتادان به حدی افزایش یافته که این مساله عمق فاجعه را نشان می‌دهد، چرا که ضعف‌های مدیریتی و ساختاری آن‌چنان در این آمار جلوه گری می‌کنند که نمی‌توان آنها را نادیده گرفت. البته ذکر این نکته هم ضروری است که عده‌ای از صاحبنظران نیز این آمار را واقعی ندانسته و تعداد معتادان را بیشتر عنوان می‌کنند. بنابراین زنگ خطر اعتیاد که از مدت‌ها پیش به صدا درآمده بود اکنون شرایط بحرانی را رقم زده است. مهر سال گذشته انوشیروان محسنی‌بندپی، رئیس سازمان بهزیستی کشور گفت که ناراحت نیستیم که در حال حاضر 5/2 ‌درصد جامعه معتاد هستند، بلکه ناراحتیم که 5/97‌درصد دیگر جامعه در معرض شدید آسیب بوده و سال به سال به تعداد معتادان کشور اضافه می‌شود. از این رو با روی کار آمدن دولت دوازدهم انتظار می‌رود که دولت با برنامه‌های راهبردی به مقابله با این معضل بشتابد.

مصرف تریاک همچنان در صدر

«مصرف تریاک همچنان در صدر موادمخدر بوده و مصرف شیشه افت قابل توجهی داشته است.» این اظهار نظر روز گذشته توسط معاون کاهش تقاضا و توسعه مشارکت‌های مردمی ستاد مبارزه با مواد مخدر انجام شد. به گفته پرویز افشار پیش از این آمار رسمی ستاد مبارزه با موادمخدر در مورد تعداد معتادان کشور یک‌میلیون و 350‌هزار نفر بود که در حال حاضر این آمار به دو‌میلیون و 808هزار نفر مصرف‌کننده مستمر مواد مخدر در کشور رسیده است. او در ادامه درباره مواد مصرفی معتادان گفت: تریاک با 8/66‌درصد، ماری جوآنا و مشتقات آن شامل ماری گل، گراس، علف با 9/11‌درصد، کراک افغانی و هروئین 6/10 و شیشه 1/8‌درصد نحوه شیوع مصرف مواد مخدر در میان دو‌میلیون و 808هزار نفر مصرف‌کننده مستمر مواد مخدر در کشور است که با توجه به این آمار، مصرف تریاک همچنان در صدر مواد مخدر بوده و مصرف شیشه افت قابل توجهی داشته است. رئیس کارگروه کاهش تقاضای ستاد مبارزه با مواد مخدر با بیان آنکه در سال 90 چندین طرح برای شیوع‌شناسی انجام شد که یکی از آنها پیمایش خانه به خانه بود، افزود: در این طرح 30‌هزار نفر به صورت تصادفی مورد نمونه‌برداری واقع شده بودند و افراد 15 تا 65 سال را تشکیل می‌دادند، اما با توجه به سیاست‌های ستاد مبارزه با مواد مخدر و با توجه به تغییر الگوی مصرف و تغییر جنسیت مصرف‌کنندگان مواد، پیمایش جدیدی در این زمینه صورت گرفت. افشار ادامه داد: این شیوع‌شناسی با حجم نمونه 60‌هزار نفری در شهر و روستا و با همکاری سازمان بهزیستی کشور انجام شد و میزان شیوع مصرف در آن 3/5 ‌درصد محاسبه شده است. او تصریح کرد: این شیوع‌شناسی در افراد 15 تا 65‌ساله صورت گرفته و نشان‌دهنده آمار دو‌میلیون و 802‌هزار نفر معتاد در کشور است که البته این رقم نشان می‌دهد که رشد چندانی در مصرف مواد مخدر نداشته‌ایم و با توجه به رشد جمعیت با کاهش مصرف هم روبه‌رو هستیم. به گزارش ایسنا، افشار با تاکید بر آنکه آمار معتادان نسبت به عقبه مصرف در کشور افزایشی نداشته است، خاطرنشان کرد: رقم معتادان کشور در سال 58 با جمعیت 36‌میلیون نفری کشور یک و نیم‌میلیون نفر بود، اما امروز با جمعیت حدود 80‌میلیون نفر حدود دو‌میلیون و 808‌هزار نفر معتاد در کشور وجود دارد.

ضرورت نگاه ویژه به معضل اعتیاد

رئیس کارگروه کاهش تقاضای اعتیاد کمیته مستقل مبارزه با مواد مخدر مجمع تشخیص مصلحت نظام در گفت‌و‌گو با «آرمان» درباره افزایش تعداد معتادان می‌گوید: این آمار نشان می‌دهد که تعداد معتادان طی پنج سال گذشته در کشور دو برابر شده است. این در حالی است که تعداد جمعیت در سال 90 حدود 75‌میلیون نفر و در سال 95 حدود 80‌میلیون نفر بوده است و تقریبا پنج‌میلیون نفر به جمعیت کشور اضافه شده است. سعید صفاتیان می‌افزاید: از طرف دیگر اگر جمعیت معتادان گروه سنی 15 تا 64 را بررسی کنیم، این جمعیت در سال 90 حدود 5/52‌میلیون نفر و در سال گذشته 56‌میلیون نفر بوده است، یعنی 5/3‌میلیون نفر به این جمعیت اضافه شده‌اند. بنابراین این عدد نشان می‌دهد که رشد جمعیت 15 تا 64 سال در این مدت پنج‌درصد بوده اما رشد اعتیاد از عدد 6/2‌درصد در سال 90 به 3/5‌درصد در سال 95 رسیده است. او اظهار می‌کند: از این رو اگر رشد جمعیت و رشد اعتیاد یکی باشد این دو با هم در تناسب هستند، در حالی که اکنون رشد اعتیاد 100‌درصد شده است. صفاتیان عنوان می‌کند: این مساله نشات گرفته از ضعف در مدیریت و برنامه‌ریزی است. بر همین اساس این آمار باید زنگ خطری برای مسئولان کشور باشد که به آسیب‌های اجتماعی از جمله اعتیاد نگاه ویژه‌ای کنند. رئیس کارگروه کاهش تقاضای اعتیاد کمیته مستقل مبارزه با مواد مخدر مجمع تشخیص مصلحت نظام بیان می‌کند: اکنون در انتظار تغییر وزرا و تشکیل کابینه جدید هستیم و امیدواریم که آقای روحانی و مشاوران ایشان به این گزارش‌ها توجه کنند و ببینند که وضعیت اعتیاد در کشور مناسب نیست. او بیان می‌کند: حدود سه‌میلیون معتاد در کشور نشان می‌دهد که اعتیاد، بزرگ‌ترین عامل آسیب‌های اجتماعی در کشور است و باید برای مبارزه با آن فکر کلان کرده و ساختارها و مدیریت‌های قدیمی را تغییر داد. همچنین باید متولیان امر دارای برنامه باشند.اگر این اتفاق‌ها نیفتد به آن هدفی که اسفند سال گذشته در برنامه ششم توسعه مصوب شده نخواهیم رسید. به عبارت دیگر دولت باید طی پنج سال 25‌درصد آسیب‌های اجتماعی را کاهش دهد و با توجه به رشد اعتیاد که در طول پنج سال 100‌درصد شده است، چگونه می‌خواهیم 25‌درصد از آسیب‌های اجتماعی را کاهش دهیم؟ اصلا چنین چیزی امکانپذیر نیست. او توضیح می‌دهد: با اعلام این ارقام مشخص شده که شرایط بسیار بد است. حتی برخی متخصصان همین آمار را هم قبول ندارند و می‌گویند که نحوه آمارگیری اشتباه بوده و تعداد معتادان بیشتر است.