آرمان - نگین باقری: به رغم اینکه پلیس فتا صحت لو رفتن سوالات امتحانات نهایی را تایید نکرده است، برخی از دانشآموزان و والدین آنها شدیدا بر این موضوع تاکید دارند و میگویند بر اثر این اتفاق حق آنها پایمال شده است. در همین حال نمایندگان مجلس عنوان میکنند که این مساله را پیگیری خواهند کرد. در چند سال اخیر همزمان با فصل امتحانات بحث لو رفتن سوالات امتحانی نیز مطرح شده است و هر چند هنوز دقیقا چنین مسالهای اثبات نشده است، اما مباحث درباره آن ادامه دارد. جدا از اینکه امنیت سوالات امتحانی امری مهم است، کارشناسان آموزشی بر این باورند که نظام آموزشی ما و شیوه امتحان گرفتن به شکل سنتی خود دلیل بروز چنین مسائلی است، چون آنقدر نمره امتحان برای برخی از دانشآموزان مهم میشود که برای بیشتر شدن آن دست به هر کاری میزنند.
چند روزی است که فروش سوالات امتحانات نهایی نقل محافل شده است و این مساله حواشی زیادی را با خود به همراه دارد. «در ایام امتحانات برخی گروههای تلگرامی و اینستاگرامی 80 تا 100هزار تومان دریافت میکردند و سوالات را در اختیار دانشآموزان قرار میدادند. این سوالات عینا شبیه سوالات امتحان نهایی نبود، اما تا 70درصد هم مطابقت داشت.» این اظهار نظرات روز گذشته توسط یکی از دانشآموزان دبیرستانی انجام شد که در رشته تجربی تحصیل میکند. او مدعی است درست یک ربع قبل از امتحان «عربی» نمونه سوالات در یکی از همین کانالها به صورت رایگان به دست همکلاسیهایش رسیده است. این دانشآموز ادامه داد: امسال دوستانم برای امتحان نهایی وقت نمیگذاشتند و میدانستند که سوالات به دستشان میرسد. همزمان یکی دیگر از دانشآموزان دبیرستانی هم در این باره گفت: هفته گذشته امتحان زبان فارسی داشتیم و ما صبح روز امتحان سوالات را داشتیم و سر جلسه آزمون که رفتیم متوجه شدیم سوالات دقیقا همانهایی است که به دستمان رسیده بود.
آموزش و پرورش شکایتی ندارد
روز گذشته رئیس پلیس فتای تهران بزرگ گفت: هیچشکایتی از سوی مسئولان آموزش و پرورش مبنی بر شناسایی فروشندگان سوالات لو رفته امتحانات نهایی در شبکههای اجتماعی به دست این پلیس نرسیده است. مهدی کاکوان درباره ماجرای فروش سوالات لو رفته امتحانات دانشآموزان و اظهارات مطرح شده مبنی بر خرید و فروش آنها در برخی شبکههای اجتماعی افزود: به دنبال اطلاع همکارانمان در پلیس فتا از فعالیت برخی افراد در شبکههای اجتماعی در مورد فروش سوالات امتحانات نهایی و همچنین گزارش آموزش و پرورش مبنی بر ادعای برخی افراد مبنی برداشتن سوالات امتحانی و فروش آنها به دانشآموزان، موضوع در دست بررسی قرار گرفت. او با تاکید بر اینکه در تمام بررسیهای انجام شده پلیس فتا، هیچمستنداتی مبنی بر صحت ادعای لو رفتن سوالات امتحانات نهایی به دست نیامد، ادامه داد: در تحقیقات انجام شده پلیس، سه نفر کلاهبردار که مدعی فروش سوالات امتحانات نهایی بودند شناسایی و دستگیر شدند و مشخص شد ادعای این افراد مبنی برداشتن سوالات اصلی، کذب است و این افراد با وعدههای دروغ از دانشآموزان کلاهبرداری میکردند. به گزارش مهر، او بیان کرد: در بررسیهای ما گردانندگان سه کانالی که مدعی فروش سوالات اصلی امتحانات نهایی بودند، شناسایی و با تلاش پلیس دستگیر شدند.
خانوادهها نگران سرنوشت فرزندان
همزمان رئیس مرکز سنجش وزارت آموزش و پرورش چندین مرتبه اعلام کرده امکان لو رفتن سوالات امتحانی وجود ندارد. عبدالرسول عمادی با بیان اینکه در روند طراحی سوالات، انتقال به حوزههای امتحانی و تصحیح اوراق مراقبتهای ویژهای داریم، گفت: سوالات امتحانات نهایی با شیوههایی که امنیت سوالات در اولویت باشد به حوزههای امتحانی مدارس ارسال میشود. سوالات به دو شکل «سیدی سوالات» و «سیدی رمز»، به مدارس ارسال میشود. بنابراین امکان دسترسی به سوالات در همان روز و دو ساعت قبل از آزمون فراهم است. در همین راستا نماینده مردم ساری از ورود مجلس برای پیگیری لو رفتن سوالات امتحان نهایی خبر داد و اظهار کرد: موضوع لو رفتن سوالات امتحانات نهایی متوسطه هم از طریق مجلس و کمیسیون تخصصی و هم از جنبه نظارتی مجلس قابل پیگیری است. عده زیادی از خانوادهها نگران سرنوشت فرزندانشان هستند، به ویژه اینکه نمرات این آزمون و معدل آن در کنکور اثر دارد و این کار باعث میشود حق یک عده از بین برود. علی اصغر یوسفنژاد افزود: سازمان سنجش باید پاسخگوی خانوادهها باشد و راهحل مناسبی برای این حرکت ارائه کند. او ادامه داد: عاملان این اقدام که برای نظام آموزشی و سازمان سنجش ایجاد هزینه کردند باید شناسایی و مجازات شوند. یوسفنژاد تاکید کرد: من از طریق مجلس و با ابزارهای نظارتی پیگیر این موضوع خواهم بود. کمیسیون آموزش هم عکسالعمل مناسبی در این زمینه نشان خواهد دهد. برای خانوادهها و دانشآموزان قابل قبول نیست که پیش از شروع امتحانات سوالات آزمون لو برود و حقوق دانشآموزان دیگر به این شکل ضایع شود. عمادی، رئیس مرکز سنجش وزارت آموزش و پرورش نیز به اظهارات نمایندگان مجلس اینگونه واکنش نشان داد و به ایسنا گفت: در برخی شبکههایهای مجازی ادعایی مبنی بر لو رفتن سوالات امتحان نهایی وجود داشته اما مورد اثبات شدهای وجود ندارد و ما اکنون ادعای اثبات شدهای در دست نداریم، اما اگر گزارشی از طریق پلیس فتا و حراست به آموزش و پرورش ارسال شود، مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
پررنگ شدن تقلب با مدرکگرایی
یک کارشناس مسائل آموزشی درباره فروش سوالات امتحانات نهایی در گفتوگو با «آرمان» میگوید: معمولا تقلبها به صورت شخصی یا سازمانیافته است. محمدرضا نیکنژاد میافزاید: فروش سوالات تقلب سازمانیافته است که خطر آن بسیار بیشتر از تقلب فردی است. او اظهار میکند: به نظر میآید باید ریشهایتر به این مساله نگاه کنیم، چرا که واژهای در فرهنگ ما تحت عنوان زرنگی وجود دارد. او بیان میکند: معمولا بیشتر افراد درصدد سوء استفاده از دیگران هستند و این مساله را مورد افتخار خود نیز قرار میدهند، حتی آن را نیز سرافرازانه تعریف میکنند. نیکنژاد خاطرنشان میکند: این یک مساله اجتماعی ریشهدار در جامعه ماست که در مدرسه اینگونه خود را نشان میدهد، اما اگر از زاویه دیگر به این قضیه نگاه کنیم میبینیم که نظام آموزشی ما به سمت مدرکگرایی پیش رفته است. این کارشناس مسائل آموزشی عنوان میکند: آموزش در جهان به سمت یادگیری عمیقتر میرود و با تغییر رفتار و بینش دانشآموزان همراه است، اما در ایران ساختار آموزشی در جا زده و به سمت مدرکگرایی پیش میرود. نیکنژاد اضافه میکند: بنابراین مدرک گرفتن صرفا به دور از درون مایه آموزشی تنها به وسیله استخدام تبدیل شده است. او توضیح میدهد: وقتی دانشآموزان متوجه میشوند تا مدرک نگیرند، نمیتوانند کار کنند با هر روشی حتی بدون تلاش میخواهند که ضوابط را دور زده و تنها مدرک بگیرند. او تاکید میکند: این در حالی است که درون مایههای آموزشی هم چندان دلچسب نیستند و تاثیری در حال و آینده دانشآموزان ندارد. نیکنژاد میگوید: دور زدن گاهی با نوشتن پاسخهای امتحانی روی کاغذ انجام میشود، گاهی با سرک کشیدن و گاهی با تبلیغ فروش سوالات امتحانی در فضای مجازی. او در مورد اتفاق اخیر میافزاید: در این قضیه مبالغی جا به جا شد و افرادی به سود رسیدند. نیکنژاد خاطرنشان میکند: در جامعه تقلب و استفاده از موقعیتها به آموزش لطمه میزند و فرایندی آسیبزاست، به ویژه از بعد اخلاقی؛ برای اینکه در آموزش و پرورش آموزش شجاعت و صداقت نیز مطرح است، در حالی که با تقلب دریچه به سوی تخلفات دیگر گشوده میشود.