مهمترين عامل تعادل درخانواده
آرمان - سخن از مهمترين عامل تعادل در خانواده يعني، مسرت زندگي و خوشرويي است که گويي تمام جنبههاي حيات انساني را در خود متبلور ميکند. از ويژگيهاي برجسته پيامبران الهي و اولياي بزرگ پروردگار، خوش خلقي و گشاده رويي با مردم و اطرافيان ذکر شده است و شخصيت رسول اکرم (ص) در ميان همه آنان از حيث نرمي اخلاق و خوشرويي و نفوذ در انسانها، ممتاز است.[1] در روابط متقابل زن و مرد، لحظهها، سرشار از بيم و اميد است. زماني ميتوان زندگي را قرين شادکامي ساخت که در چهره زوجين، نشانههايي که بيشتر حاکي از اميد به آينده هستند تا بيم و نگراني، مشاهده گردد. در برخورد دو شخصيت، آن چه ابتدا تأثيرگذار است، ظاهر شاد و با نشاط آنهاست، فروغ زندگي است که از چشمانشان ساطع ميشود.
ديدگاه امام علي(ع)
از نگاه امام علي (ع) مومن کسي است که با وجود داشتن قلبي غمگين، چهره اي پرنشاط دارد و اين بهترين ميزان و ضابطه براي ارزيابي لياقت زن يا شوهر در زندگي مشترک است. براي تعادل در زندگي، بايد چون چشمه از درون جوشيد و خرمي و زيبايي آفريد و به ديگران مسرت حيات، عرضه نمود. بايد دستي از آستين همت بيرون آورد و گرد و غبار افسردگي را از چهرهها (به ويژه همسر) زدود و گل لبخند را بر لبان آنان، روياند.
عواطف مسري است
روابط اجتماعي، مشحون از تبادلات روحي و عاطفي ميان انسانهاست. هر نوع حالت روحي ما اعم از شادي و غم، خواه ناخواه تأثيرات فوري و مشخصي بر اطرافيان ما بر جاي ميگذارد. از اين رو، انتخاب نوع تأثير بر ديگران، بر عهده خود ماست. اين که علاقهمند باشيم بر ديگران تاثير مثبتي بر جاي گذاريم يا خاطره نامطلوبي از ما در ذهن داشته باشند، بستگي به نوع گزينش ما دارد. همه ما عباراتي نظير: «افسرده دل، افسرده کند انجمني را» و يا «مستمع صاحب سخن را بر سر ذوق آورد» را به کرات شنيده ايم؛ اينها و نظاير آن، در برگيرنده واقعيت غير قابل انکاري است که ديگران از ما روحيه ميگيرند و يا روحيه خود را ميبازند. هر نوع رفتاری اعم از شادکامي و يا تلخ کامي ما در همسر، اثر تعيين کننده و مشخصي بر جاي ميگذارد. ما، خود نيز از تاثيرات مسلم و انکار ناپذير روحيه همسرمان برکنار نيستيم.
چند توصيه تربيتي
1. شادکامي، يک احساس دروني با منشأ باطني است و آثار بيروني هم دارد که تا قلبا خود را آماده خوش رفتاري و خوشرويي نکنيم، در رفتارمان تجلي نخواهد کرد.
2. هر يک از زن و مرد، در شادکامي زندگي، نقش بر جستهاي دارند. ولي مرد به لحاظ مديريت خانواده، در اين زمينه مسئوليت سنگين تري دارد. لذا مرد شاد کام، خانواده شاد کام خواهد داشت.
3. خود را بايد عليه بي حالي روحي و بيحوصلگي حفظ کنيد و سهم خود را در شادکامي زندگي و خانواده ارتقا دهيد. هرگز اجازه ندهيد افکار منفي و ياس آلود، چون موريانهها، ريشههاي مسرت و شادکامي زندگي تان را از بين ببرند و بر شما مسلط شوند.
4. معيارهاي شخصي خود را در زمينه سود و ضرر، بازبيني کنيم. شادکامي، عمدتا به ادراک صحيح واقعيت، بستگي دارد. هميشه، به دست آوردن چيزي سود و از دست دادن چيزي ضرر نخواهد بود. آن چيزهايي را که به دست آوردنش ممکن است نظير مال و منال، براي فقدانش متاسف نشويد.[2] و آن چيزهايي که نصيبتان ميشود، شما را خيلي خوشحال ننمايد.[3] معيارهاي سنجش سود و ضرر را از اين گونه امور بالاتر ببريد و از زاويه ديگري آنها را ببينيد. در چنين صورتي، تعادلتان برهم نميريزد و در خود در برابر مسائل زندگي، نيروي مقاومت بيشتري احساس خواهيد نمود.
5. از احساس نفرت و انزجار نسبت به خودتان فاصله بگيريد. اگر در گذشته زندگي مطابق دلخواهتان نبوده، آينده را فداي گذشته نکنيد. ميتوان با بهتر زندگي کردن و برخورد مثبت و عقلاني از رنجهاي زياد کاست. اگر با خودتان کمي مهربان و واقع بين باشيد، شادکامي زندگي را بهتر احساس خواهيد نمود.
6. خود را آماده کسب تجربه از ديگران نظير اطرافيان و همسرتان نماييد. تجارب تلخ و نامطبوع ديگران، شما را متوجه ارزشهاي موجود زندگي تان و قدرداني از آنها و در نتيجه شادکامي بيشتر خواهد نمود. تجارب مطبوع ديگران، نيز قابل انتقال به زندگي شخصي ما خواهد بود و بر نشاط و شادابي زندگي خواهد افزود.
7. توجه به جهان بيرون از خويشتن، راهي براي فرار از تلخ کامي و زانوي غم در بغل گرفتن است. غم خوردن يک عاطفه انساني است.[4] براي رهايي از آن بايد با تغييرات و فراز و نشيبها، خويشتن را تطبيق دهيم.بايد اين واقعيت را بپذيريم که همه آنچه موجب نگراني ما ميشود، هرگز رخ نمي دهد و آن بخشي که واقع ميشود، نيز غير قابل اجتناب است.
8. به جاي عيب جويي نسبت به هم عيبپوش باشيد و از شيوههاي صحيح انتقاد براي تغيير و اصلاح رفتار کمک بگيريد.
