آرمان - محیطبانان در خط مقدم حفظ محیطزیست هستند. بر این اساس اصلاح وضعیت و امکاناتشان ضروری است. ما تنها پشتیبانکننده آنها هستیم. اگر محیطبانان نباشند، امنیت کشور مختل میشود. البته در رابطه با حمایت محیطبانان سختی کار برای آنها در سراسر کشور اعمال شده است. اکنون محیطبانان ما نزدیک به 400هزار تومان علاوه بر حقوقی که سالانه به آنها اضافه میشود، اضافه دریافت میکنند. همچنین با پیگیریهای انجام شده و براساس مصوبه هیات وزیران از ابتدای امسال نوبت کاری ویژه محیطبانان رسمی و پیمانی کل کشور برقرار شد، یعنی محیطبانانی که شیفتی فعالیت میکنند، نوبت کاری به آنها تعلق میگیرد. باید به دریافتیها و وضعیت معیشتی محیطبانان نگاه کنیم که چه بوده و به کجا رسیده است. زمانی آنها وضعیتشان به لحاظ تجهیزاتی بسیار اسفناک بود. ما نمیتوانیم آمار بدهیم که سلاح آنها چه بوده است، ولی در کل نزدیک به سه برابر میزان قبلی مهمات آنها را افزایش داده ایم، یعنی هر محیطبانی که نیاز به سلاح جنگی دارد این سلاح در دسترس اوست و استانی نیست که بگوید ما مهمات نداریم. بحث تجهیزات انفرادی هم خیلی مهم است. اقداماتی تاکنون در این زمینه انجام شده و تقریبا هر استانی که نیازمند بود از وزارت دفاع مجوز گرفته است. البته تمام استانها ارتباط نداشتند که بروند و مهمات خود را بگیرند. بنابراین سردار حسین دهقان، وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و خانم معصومه ابتکار، رئیس سازمان حفاظت محیطزیست، تفاهمنامه مشترکی امضا کردند و در ماه آینده تجهیزاتی میگیریم که نزدیک به 40میلیارد تومان است. موتور تندرو، شوکر، افشانه، دستبند و جلیقه ضد گلوله با توجه به تلفاتی که ما در درگیریها داشتیم، کفش، لباس، کوله پشتی، کیسه خواب، چادر، کانکس و هر چیزی که شما فکر میکنید یک رنجر نیاز دارد برای آنها تا سقف 40میلیارد تومان تامین شده است. دستور داده شد که به یک دوم محیطبانان جلیقه ضد گلوله بدهند. البته همه آنها نیاز ندارند که جلیقه ضد گلوله داشته باشند، ولی با این همه،، تجهیزات، سلاح، مهمات و... برای محیطبانان به روز شده است و این مساله اقدام بزرگی در بهبود وضعیت محیطبانان است.
ساعت کاری محیطبانان زیاد است
در سطح کشور 17میلیون هکتار اراضی تحت مدیریت وجود دارد که برای هر ششهزار هکتار یک نفر محیطبان مشغول به حفاظت و حراست است و در این بین احتمال بروز خطرات برای برخی محیطبانانی که در مناطق با شکارچیان و متخلفان رو به رو بودند، وجود داشت و این مساله نشات گرفته از عدم آموزش محیطبانان بود. البته با تلاشها و پیگیریهای صورت گرفته نظام آموزشی یگان حفاظت محیطزیست تدوین و تصویب شده است. اکنون تعداد محیطبانان ما حدود سههزار نفر است. این در حالی است که بر اساس قانون باید هفتهزار و 600 نفر در اراضی کشور برای حفاظت مشغول به کار باشند. از میان محیطبانان نزدیک بههزار و 800 نفر آموزش دیدهاند. آنها قبلا اصلا آموزشی ندیده بودند. همچنین امسال نزدیک بههزار و 400 نفر در برنامه آموزشی گنجانده شدهاند. با برنامهریزیهای انجام شده محیطبانی نداریم که آموزش ندیده باشد، حتی آنهایی که ورودی جدید بودند هم آموزش دیدهاند. در این نظام آموزشی طولی، محیطبانان در هر چهار سال آموزش و در ازای دریافت گواهی آموزشی هم ارتقای درجه و هم حق درجه دریافت خواهند کرد. البته با پیگیریهای انجام شده توسط خانم ابتکار امسال هم شاهد جذب حداقل 500 نفر نیروی ویژه محیطبان در کشور خواهیم بود. در یک جمعبندی باید بگویم محیطبانانی که سختی کار نمیگرفتند، حقوقشان کم بود و آموزش ندیده بودند، شرایطشان بهبود یافت. این به معنای آن نیست که وضعیت محیطبانان به حد آرمانی رسیده است، چرا که تا حد مطلوب فاصله داریم، اما دولت در حد توان خود اقداماتی را برای این قشر انجام داده است و وضعیت آنها قابل مقایسه با گذشته نیست. شاید محیطبانان بگویند که حقوقشان کم است. درست است میزان حقوق آنها مناسب نیست، اما باید ببینیم از کجا به کجا رسیدهایم. در وضعیت محیطبانان ما یک خلل وجود دارد. فعالیتهای روزانه یک محیطبان باید بر اساس قانون استخدام کشوری یا لشکری باشد، زیرا قانون استخدام کشوری اشاره دارد که مستخدم دولت باید در طول یک ماه 176 ساعت فعالیت کند، اما حجم کاری محیطبانان به حدی زیاد است که همیشه آنها از این مساله گله مندند. محیطبانان ما 18 شبانه روز خدمت کرده و تنها 12 روز استراحت میکنند. به عبارت دیگر اشتغال آنها به اندازه 432ساعت در ماه است، یعنی این افراد 256 ساعت مازاد بر مصوب قانون استخدام کشوری فعالیت میکنند. البته به لحاظ حقوقی من فکر میکنم ارگان ما فاصله ای با دستگاههای دیگر نداشته باشد، اما به لحاظ ساعات کاری باید بگویم که محیط بانان ماهانه نزدیک به 400 ساعت کار میکند، در حالی که باید 180 ساعت کار کنند، یعنی در صورت نبود منابع مالی کافی، یک محیطبان نباید بیش از 10 شبانه روز در طول ماه فعالیت کند. البته برای 10 شبانه روز فعالیت هم باید 60 ساعت اضافه کار تعلق گیرد، زیرا 10 شبانه روز فعالیت 180 ساعت میشود، اما محیطبانان برای این میزان هم 240 ساعت کار میکنند. از این رو باید این مساله بررسی شود، چرا که یکی از مطالبههای عمده محیطبانان است.
بهبود وضعیت محیطبانان در دولت یازدهم
در دولت آقای روحانی محیطبانان 100درصد آموزشهای عمومی و بیش از 80درصد آموزشهای تخصصی را فرا گرفتند. همچنین بهبود وضعیت محیطبانان به دلیل استمرار دولت آقای روحانی متوقف نخواهد شد. خانم ابتکار حساسیت و نگاه ویژهای به محیطبانان دارند و اگر روزنهای ببیند که مشکلات محیطبانان را کاهش دهد حتما اقدام کرده و مطالبات محیطبانان را پیگیری میکند. از سوی دیگر، ما به تمام محیطبانان درجه دادهایم. با استمرار دولت آقای روحانی در نظر داریم که هر درجه داری حق درجه هم بگیرد. فرایند در حال طی شدن است. البته اگر دولت عوض میشد شاید این موارد ادامه پیدا نمیکرد. با وجود این، سازمان حفاظت محیطزیست اکنون در این زمینه مراحل مختلف را پشت سر میگذارد و قصد دارد که وضعیت حرفه و معیشت محیطبانان را ارتقا دهد. بنابراین شرایط محیطبانان در دولت یازدهم بهتر شد. با این همه، شاهد شهادت چند تن از محیطبانان بودیم و امید است که در دولت دوازدهم این اتفاقات کمتر رخ دهد.