معضل مدیریت شهری و رفتار مشابه انتخاباتی برای تغییر
آرمان - با انتخابات شورای شهر پنجم، اصلاح متداول این روزهای سیستم مدیریتی کشور بار دیگر رونق گرفت و در محافل و نقدها و نظرها مدام به گوش میرسد که در مدیریت شهری نیز نیازمند «آواربرداری» هستیم. گرچه در تعریف این واژه تدقیق در مفهوم آن بسیار بااهمیت است، اما با بررسی اجمالی شرایط فعلی وضعیت شهرهای بزرگ و کوچک میتوان به ضرورت این اقدام مهم در گام نخست استقرار شوراهای پنجم پی برد؛ آواری که از سوءمدیریتها و منفعتطلبیها و عدمتخصصهای بیشمار و گسترده امروز بر سر شهرهای ایران فروریخته و متاسفانه بهدلیل ضعف نظارت و پاسخگویی، سادهترین راه حل را اقدام عملی و مثبت منتخبان این دوره مینمایاند. آسیبشناسی جدی در علل و عوامل شکلگیری چنین معضلاتی در کشور، بحث کارشناسی مهمی است که قطعا ضروری و نتایج آن راهگشاست اما آنچه در وهله اول بدیهی به نظر میرسد این است که در برخی بخشها سوءمدیریت، خلأ و بحران مدیریتی جدی را رقم زده است که یکی از راههای برونرفت از آن انتخاب آگاهانه مردم با توجه به ارزیابی عملکرد مدیران سابق است که در مواردی بهصورت کاملا مشهود
مطالبه جدی اصلاح روندهای مدیریت شهری و تغییر وضعیت موجود به وضعیت مطلوب را به همراه داشته است.
در شهرهای بسیاری و بهویژه در کلانشهرها این مساله به وضوح پدیدار شد و ابعاد رسانهای زیادی به خود گرفت و پیامهای اساسی و مهمی را به همه مدیران و منتخبان رساند. اما نکته مهم و جالبتوجه همین الگو و رفتار انتخاباتی در شهرهای کوچک و کمجمعیت بود. برای مثال شهر کوچکی در جنوبغربی استان مازندران بهعنوان یکی از مناطق توریستپذیر، پرجاذبه و شناختهشده با ویژگیهای منحصربهفرد طبیعی است که همین ویژگیها ا میتواند ز عوامل مهم پیچیدگی مدیریت شهری باشد. اما در تمامی سالهای اخیر مردم این شهرستان و گردشگران نه تنها شاهد بهبود وضعیت مدیریتی نبودند که با تحریب بیسابقه محیطزیست و منابع طبیعی و سودجوییهای فردی شاهد عقبماندگی و توقف روند توسعه در این شهرستان بودهاند.
به دلایلی چند امروز شهری با چنین جاذبهای دچار معضلات عمده است که زمینخواری بیرویه و نابودی جنگل و کمبود امکانات شهری تنها گوشهای از مصائب آن است. اگر به اجمال به چند مورد از دلایل سوءمدیریت اشاره شود، شاید بتوان از عدمتخصص کافی مدیران شهری، انتخابهای مبتنی بر قبیلهگرایی و متعصبانه دور از تخصصگرایی، مداخله افراد ذینفوذ در مدیریت شهر، سودآوری آسان دستاندازی به منابع خدادادی شهر، عدم وجود نگاه علمی و کارشناسی به مقوله توسعه پایدار و از همه مهمتر عدم مطالبهگری نهادمند و مستمر جمعی شهروندان نام برد. مساله مهم دیگری که باید به آن توجه کرد، بحث نظارت بر عملکرد شهرداری و شفافیت آن است که متاسفانه شوراها در ادوار مختلف به این وظیفه مهم قانونی بهدرستی عمل نکردهاند و این آفت بزرگی است که شوراها بهجای نمایندگی مردمی که آنها را انتخاب کردهاند و بهجای حفاظت و حراست از آرای مردم و مصالح شهر، به شورای شهرداری تبدیل شدهاند و در پی کسب منفعت بیشتر آن هم بهطور مقطعی هستند بدون آنکه چشمانداز روشن و درازمدت برنامهریزیشدهای را بهعنوان اهداف شورا دنبال کنند.
امروز پیام مردم این شهر کوچک بهعنوان یکی از مهمترین مراکز اکوتوریسم ایران که سالانه میزبان گردشگران بیشمار داخلی و خارجی است، در تغییر صددرصدی اعضای شورا، پیامی جدی و قابلتامل است که مطالبات انباشهشدهای را بههمراه دارد و این کارِ منتخبان این دوره را سخت میکند. اما قطعا منتخبان بهعنوان افرادی پاسخگو باید خود را آماده جدیترین اقدامات در مسیر تحولات اساسی کنند. بدونشک با افزایش سطح آگاهیهای عمومی و نقشی که رسانههای مجازی در انتقال سریع و آسان اطلاعات دارند، منتخبان همواره خود را در معرض نظارت مستمر مردم میبینند و شفافیت و پاسخگویی بیشتر و دقیقتری از آنها موردانتظار است.
شکلگیری نهادهای مدنی که واسط بدنه اجتماعی و منتخبان در پیگیری مستمر و جمعی مطالبات باشد نیز از ضروریاتی است که علاوه بر بهبود شرایط مطالبهگری از نمایندگان پارلمان شهری، خود عامل کمک و همیاری این نهاد خواهد شد و خیر عمومی فراوانی را برای شهر و شهروندان و گردشگران به همراه خواهد داشت.
نمایندگان شورای شهر بایستی خود را حافظ رأی مردم، شهر و منابع تجدیدناپذیر آن، سرمایههای انسانی و همچنین حراستکنندگان سرمایههایی ملی بدانند که متعلق به همه مردم ایران است و حق بهرهمندی از این موهبتها نه تنها برای آنان که برای خیل عظیم گردشگران خارجی نیز محفوظ است.
امید است با اصلاح فرهنگ عمومی شهروندان در مشارکت عمومی برای تحولات در شهر و پیگیری صحیح و ساختارمند جمعی مطالبات و همچنین توجه اعضای شورای شهر به این سرمایههای اجتماعی و ایدهها و دغدغههای آنها و بهویژه جوانان متخصص و صاحبفکر، شاهد تحولات اساسی، آبادانی و رفع کاستیها و موانع، توسعه پایدار و رونق هر چه بیشتر گردشگری و سودآوری اقتصادی و اشتغال جوانان برای شهر کلاردشت و شهرهایی با وضعیت مشابه باشیم.
