پشت سرگذاشتن تبعیضها در ورزش
آرمان - نگین باقری: «بازتاب خبری موتورسواری زنان در مسابقات خارجی بیشتر است و هرچه مسئولان در این زمنیه از زنان حمایت کنند تاثیر بالایی دارد، چرا که این مساله وجهه ایران را در سطح جهانی بهتر میکند و نشاندهنده بها دادن به ورزش زنان است.» این گفتههای نورا نراقی قهرمان موتور کراس است. شاید در نگاه اول موتورسواری ورزشی زنان کمی دور از ذهن باشد، اما بیشتر نیاز است که نگاه جامعه به توانایی بانوان تغییر کند، چرا که دیگر بروز استعداد زن و مرد نمیشناسد و باید با ایجاد بستر و به دور از تفکیکهای جنسیتی زنان را نیز پا به پای مردان مورد حمایت قرار داد. اینک داشتن مهارت حرف اول را میزند و باید از برخی افکار کهنه و دست و پا گیر چشم پوشاند.
«از اینکه برخی فعالیتها را مردانه تلقی میکنند، عصبانی هستم.» این حرفی است که بارها و بارها از زبان بانوان ایرانی جاری شده است، بانوانی که با انواع تبعیضات حتی روی برخی علائق خود خط بطلان کشیده اند، اما مهرشاد نراقی، قهرمان موتورسواری ایران سالها پیش به دور از تفکیکهای جنسیتی برای نخستین بار دختر چهارساله خود را روی موتور نشاند و به او فهماند که میتواند همپای پسران در این عرصه عرض اندام کند. مهرشاد نراقی با تعلیم دادن به دخترش به تدریج انگیزه را در او ایجاد کرد و نورا با تمرینهای فراوان توانست هشت آبان ۱۳۸۸ در اولین دوره مسابقات قهرمانی موتور کراس بانوان ایران که در پیست موتورسواری پارک کوهسار تهران برگزار شد، مقام اول را به دست آورد. البته فعالیت نورا به اینجا ختم نشد. یک سال پس از قهرمانی در ایران، نورا به عنوان تنها زن موتور سوار در تاریخ ایران به دعوت اشلی فایولیک، قهرمان آمریکایی موتور کراس زنان جهان به مسابقات WMA آمریکا که با پشتیبانی مالی انجمن موتورسواران آمریکا AMA برگزار میشود، راه پیدا کرد. در همان سال به تالاهاسی فلوریدا رفت و پس از گذراندن دوره آموزشی نزد استفی بائو، قهرمان ایتالیایی موتور کراس زنان جهان، گواهینامه بینالمللی مربیگری موتور کراس را دریافت کرد. اکنون نورا گواهینامه ورود به مسابقات فرانسه را هم دارد و با افتخار لقب نخستین قهرمان زن موتور کراس ایران را از آن خود کرده است. او هم اکنون در شهران پارک کوهسار و پیست آزادی مشغول تمرین دادن به بانوان است. مادر نورا، شهرزاد نظیفی و برادرش مرآت نراقی نیز همگی از قهرمانان موتورسواری ایران هستند.
بازتاب موتورسواری بانوان بیشتر است
موتورسواری در پیست آزادی آدرنالین خون را به اوج میرساند. صدای ویراژ دادن ها، پرش چند ده متری از سکوها و نفس حبس شده تماشاچیان به گونهای است که اوج هیجان و سرعت موتورها را به نمایش میگذارد. اکنون دختران موتورسوار به آرزوهای دست نیافتنی دوران کودکی خود دست یافتهاند و میتوانند توانایی خود را نشان دهند. آنها به گونهای حرفهای میپرند که تفاوت جنسیتی شان دیده نشده و گاهی حتی تماشاچیان را به تردید میکشانند. بنابراین دیگر نمیتوان میان دختران و پسران موتورسوار فرقی قائل شد، چرا که آنها در مهارتها یکسانند. «ورزش موتورسواری اصلا مردانه نیست. هر دو جنس میتوانند در آن استعداد خود را بروز دهند. از سوی دیگر، بانوان هم با تلاش و ناامید نشدن درصدند که حقوق خود را به دست بیاورند.» این حرفهای نورا نراقی است که در گفتوگو با «آرمان» به میزان تلاش زنان در این حوزه اشاره میکند. او اکنون در آستانه 30 سالگی است و با تعلیم دختران علاقهمند به موتورسواری در این عرصه حرفی برای گفتن دارد. او در مورد نگاه جامعه به زنان موتور سوار اظهار میکند: موتورسواری ورزش سنگینی است. وقتی بانویی موتورسواری میکند نشانه اعتماد به نفس و قدرت بدنی بالای اوست. در واقع میتوان گفت نگاه جامعه خوب است. او تاکید میکند: البته به مرور زمان این اتفاق افتاده و در گذشته این ورزش را کاملا مردانه در نظر میگرفتند. او توضیح میدهد: یادم میآید اوایل وقتی به پیست میآمدم آقایان خارج میشدند، اما اکنون این مساله عادی است و حتی از جانب آنها تشویق هم میشویم. او در مورد ارزیابی میزان علاقه بانوان به موتورسواری میگوید: زنان بسیاری به این ورزش علاقه نشان میدهند، آنچنان که میزان آن در شهرستانها بیشتر است. نراقی بیان میکند: بازتاب خبری موتورسواری زنان در مسابقات خارجی بیشتر است و هر چه مسئولان در این زمنیه از زنان حمایت کنند تاثیر بالایی دارد، چرا که این مساله وجهه ایران را در سطح جهانی بهتر میکند و و نشاندهنده بها دادن به ورزش زنان است. نخستین قهرمان زن موتور کراس ایران اظهار میکند: اکنون باید نگاه جنسیتی را از بین ببریم، چون زنان بیشماری صاحب استعدادند که هنوز استعدادشان به شکوفایی نرسیده است.
عدم تعریف موتورسواری در ایران
مهرشاد نراقی، پدر نورا، موتورسوار دهه 50 است و همچنان به این مساله تاکید دارد که در ایران موتورسوار و موتورسواری تعریف نشده و آنچنان که باید صاحب جایگاه نیست و این مساله به طبع در مورد بانوان نمود بیشتری دارد. او در مورد حضور نورا در رشته موتورسواری ورزشی در گفتوگو با «آرمان» میگوید: ورزش موتورسواری سنگین است و به تمرین و زمان زیاد نیاز دارد که نورا با تلاش خود توانست در این ورزش پیشرفت کند.
موتورسواری دختر و پسر ندارد
شهرزاد نظیفی، مادر نوراست. او هم موتورسواری میکند و چندی پیش در مسابقه لیگ بانوان سال 96 مقام چهارم را کسب کرد. از او درباره ورودش به این عرصه میپرسیم که در گفتوگو با «آرمان» میگوید: سال 66 که با پدر نورا ازدواج کردم به موتورسواری ورزشی پرداختم. در ابتدا جنبه تفریحی داشت، ولی به تدریج شکل حرفهای به خود گرفت. او ادامه میدهد: نورا و مرآت که به دنیا آمدند مدتی موتورسواری را کنار گذاشتم و دوباره از سال 79 در پیست موتور کراس تمرین خود را آغاز کردم. به راستی ورزش موتورسواری پیر و جوان نمیشناسد. شهرزاد نظیفی آنچنان با اشتیاق از این ورزش صحبت میکند که به راحتی میتوان دریافت پیش از این با عشق و هیجان از فراز و نشیبهای پیست گذشته است. مادر نورا در مورد برداشت مردانه بودن رشته موتورسواری ورزشی میگوید: برخی زنان چون موتورسواری را امتحان نکرده اند فکر میکنند که مردانه است. البته نمیتوان منکر سخت بودن این حرفه ورزشی شد، اما زنان هم با تمرین میتوانند قدرت بدنی خود را بالا ببرند. او در مورد دختر و پسر موتورسوار خود میگوید: فرقی بین دختر و پسر نیست، همانطور که پسر میتواند آشپزی کند دختر هم میتواند موتوسوار شود. همه بستگی به تربیت و پرورش فرزندان دارد. نمیتوان بین دختر و پسر تفاوت قائل شد. صحبتهای شهرزاد نظیفی در مورد موتورسواری زنان به گونهای است که مشخص است به محض آزاد شدن موتورسواری زنان در خیابان او بی درنگ اقدام به گرفتن گواهینامه کرده و در سطح شهر با موتور تردد میکند.
قانونمند شدن موتورسواری بانوان
پس از تلاشها و رایزنیهای بسیار مسئولان فدراسیون موتورسواری و اتومبیلرانی سرانجام در 19 مرداد 1395 با مجوز وزارت ورزش و جوانان، بانوان موتور سوار کشورمان بهطور رسمی جواز برگزاری مسابقات و تمرینات در پیستهای سراسر کشور را به دست آوردند. در این راستا هیات موتورسواری و اتومبیلرانی استان تهران با حمایت همیشگی خود از این رویداد مهم، به همت نایبرئیس بانوان و مسئول کمیته موتور کراس بانوان، خود اولین مسابقه رسمی این رشته را در 21 بهمن سال گشته در پیست موتورکراس مجموعه ورزشی آزادی برگزار کرد. به گزارش روابط عمومی هیات موتورسواری و اتومبیلرانی استان تهران، البته هیات موتورسواری و اتومبیلرانی استان تهران در سال 88 نیز مسابقهای را برای رسمی کردن موتورسواری بانوان برگزار کرد که بیشتر جنبه تشریفاتی و نمایش استعداد و حضور فعال بانوان در این رشته را داشت. بهمن سال گذشته رئیس فدراسیون موتورسواری و اتومبیلرانی از دو پیشنهاد ایران برای برگزاری مسابقات رالی زنان مسلمان و رالی موتور زنان مسلمان خبر داد که مورد موافقت فدراسیون جهانی قرار گرفت. محمود صیدانلو تصریح کرد: یک کار بزرگ دیگر نیز که با تعامل وزارت ورزش و جوانان برگزار شد این بود که توانستیم موتورسواری بانوان را ساماندهی و قانونمند کنیم. او اظهار کرد: به هر حال علاقهمندان زیادی بودند که پیش از آن خارج از چارچوب و حتی خطرناک موتورسواری میکردند که ما با تعامل انجام شده آنها را ساماندهی کردیم و همه بانوان علاقهمند اکنون در پیستهای فنی خودمان موتورسواری میکنند. پیست تهران نیز یک روز در هفته در اختیار بانوان است. به گزارش ایسنا، رئیس فدراسیون موتورسواری و اتومبیلرانی در ادامه بیان کرد: ما دو پیشنهاد به فدراسیون جهانی دادهایم که مورد قبول واقع شد. مسابقات رالی زنان مسلمان و رالی موتور زنان مسلمان دو پیشنهاد ما بود که مورد موافقت فدراسیون جهانی قرار گرفت و ما در حال تنظیم پیشنهاداتمان برای برگزاری این مسابقات هستیم.
