آرمان - علی لاریجانی با 204 رأی، مسعود پزشکیان با 179 رأی و علی مطهری با 163 رأی ماحصل انتخابات هیات رئیسه مجلس دهم بود، انتخاباتی که اگر چه حواشی زیادی قبل از برگزاری داشت، اما در نتیجه آن تغییری حاصل نشد و نمایندگان بار دیگر انتخاب خود در سال 94 را با رأی به این سه نماینده تایید کردند. این نتایج نشان داد که بار دیگر امید پیروز شد و آنچه محقق شد که مردم با رای خود از سال 92 تا 96 اعلام کردند. دیروز اگر چه پایداریها تلاش کردند به ترکیب هیات رئیسه سمت و سوی اصولگرایی بدهند، اما انتخاب نمایندگان این برنامه را محقق نکرد و بار دیگر فراکسیون امید سکاندار هیات رئیسه مجلس شد. برتری امید در ترکیب هیات رئیسه سبب آن میشود که دولت دوازدهم در تایید صلاحیت وزرایش با مشکل چندانی مواجه نباشد، چرا که تعامل آنها با دولت مشخص است و ورود دو عضو اصولگرا به ترکیب هیاترئیسه هم تاثیر چندانی دراین تعامل ندارد.
علی لاریجانی و آیتا... رکورددار هستند
آیتا... هاشمی رفسنجانی و علی لاریجانی دو چهرهای هستند که از مجلس اول تا مجلس دهم، بیشترین دوره ریاست بر مجلس را به نام خود ثبت کردهاند و بعد از آنها نیز ناطق نوری با قرار گرفتن در جایگاه ریاست مجالس چهارم و پنجم، در جایگاه دوم قرار دارد. علي لاريجاني در مجالس هشتم و دهم با کسب 237 راي، بيشترين رأي مثبت را از نمايندگان گرفته است. از اين منظر او محبوبترين رئيس مجلس در ده دوره تشکيل خانه ملت است. رتبه بعدي از آن اكبر هاشمي رفسنجاني در قامت رئيس مجلس سوم است. او در اجلاسيه دوم مجلس سوم نظر مساعد 230 نماينده را براي ادامه حضورش بر مسند رياست مجلس كسب كرد. اما کمترین رای برای ریاست مجلس به حداد عادل از طیف اصولگرایان تعلق دارد. رئیس مجلس هفتم، غلامعلی حداد عادل با بيشترين ريزش آرا همراه شده بود. او همچنين رکورnدار کسب رأی منفی از نمایندگان در اجلاسیه دوم در ميان ادوار مجلس است. حداد عادل در سال اول مجلس هفتم، با 226 رای به ریاست دست یافت. او هر چند در انتخابات سال دوم مجلس هفتم هم موفق شد رياستش را تمديد کند، اما سبد رأیش در سال دوم کمی سبکتر شد. این ادیب سیاستمدار در اجلاسیه دوم توانست تنها 160 نماینده را با خود همراه کند، که گوياي تمديد ریاست با 66 راي کمتر است. ناگفته نماند که لاریجانی نقش پررنگی در پیروزی کاندیداهای فراکسیون امید برای کسب کرسی نواب رئیسی داشت، چراکه تعامل او و برخی تدابیرش مانع فرصت برای مخالفان ائتلاف اصلاحات و اعتدال شد.
13 بار انتخاب لاریجانی
در انتخابات هیاترئیسه برای سال دوم فعالیت مجلس، علی لاریجانی به عنوان تنها کاندیدای ریاست مجلس در معرض رأی نمایندگان قرار گرفت که با کسب ۲۰۴ رای، رئیس مجلس ماند. وقتی نام علی لاریجانی به عنوان کاندیدای ریاست مجلس اعلام شد، صدای صلوات به نشانه تایید و تحسین از سوی اعضای فراکسیون مستقلین شنیده شد. علی لاریجانی تا کنون ۱۳ بار به عنوان رئیس مجلس از نمایندگان سه مجلس رأی اعتماد گرفته است. علی لاریجانی دیروز پس از انتخاب مجدد به عنوان رئیس مجلس شورای اسلامی از سوی نمایندگان گفت: از اعتماد نمایندگان تشکر میکنم و امیدوارم با توجه به اینکه شما امنای ملت هستید و مسئولیت سنگینی بر عهده بنده گذاشتید، بتوانم در تحقق خواست ملت برای حل مشکلات کشور با هدایت شما عزیزان توفیق داشته باشم؛ صمیمانه از شما تشکر میکنم.
نواب رئیس هم بیتغییر
نمایندگان همچنین از بین علی مطهری، مسعود پزشکیان، هادی قوامی و حمیدرضا حاجی بابایی، مجددا مسعود پزشکیان و علی مطهری را به ترتیب با ۱۷۹ و ۱۶۳ رأی به عنوان نواب رئیس اول و دوم مجلس انتخاب کردند. در ادامه احمد امیرآبادی فراهانی، فریده اولادقباد، اکبر رنجبرزاده، محمدحسین فرهنگی، امیرحسین قاضیزاده هاشمی، غلامرضا کاتب، محمدعلی وکیلی و علی اصغر یوسفنژاد برای سمت دبیری هیاترئیسه اعلام کاندیداتوری کردند که از این بین اکبر رنجبرزاده، محمدحسین فرهنگی، امیرحسین قاضیزاده هاشمی، غلامرضا کاتب، محمدعلی وکیلی و احمد امیرآبادی فراهانی به عنوان ۶ دبیر هیاترئیسه انتخاب شدند. پیش از این علی اصغر یوسفنژاد در سمت دبیری هیاترئیسه حضور داشت که با رأی دیروز مجلس محمدحسین فرهنگی جایگزین وی شد. همچنین بهروز نعمتی، محمد قسیم عثمانی، رسول خضری، محمد آشوری، مجید ناصرینژاد، اسدا... عباسی، محمد محمودی شاهنشین و محمد فیضی برای سمت کارپردازی (ناظر) هیاترئیسه مجلس کاندیدا شدند که نمایندگان محمد آشوری، بهروز نعمتی و اسدا... عباسی را به عنوان سه ناظر هیاترئیسه انتخاب کردند. در ترکیب هیاترئیسه سال اول مجلس محمدقسیم عثمانی یکی از سه ناظر هیاترئیسه بود که با رأی نمایندگان اسدا... عباسی جایگزین وی شد.
نمایش اخلاق
دیروز رئیس فراکسیون امید، یعنی محمدرضا عارف منش و مکتب اخلاقی اصلاحطلبان را به نمایش گذاشت. برخی تلاش داشتند با این استدلال که مجموعه امید در مجلس و شورای شهر پیروز میدان بوده است، عارف را برای ریاست مجلس کاندیدا کنند. رئیس فراکسیون امید که در انتخابات قبلی هیاترئیسه کرسی ریاست را با 70 رأی کمتر به لاریجانی واگذار کرده بود، دیروز از کاندیداتوری در این دوره پرهیز کرد، پس از اعلام ریاست لاریجانی به سمت او رفت و تبریک گفت. در حالی که نمایندگان دور صندلی مطهری برای تبریک به او جمع شده بودند، کاظم جلالی دست مطهری را گرفته بود و از صندلیهای بالای صحن به سمت جایگاه هیاترئیسه رفتند. مطهری با همان آرامش همیشگی پلهها را بالا رفت و در کنار صندلی لاریجانی ایستاد. لاریجانی نیز از او استقبال کرد و با هم خوش و بش کردند.
حاشیهها
انتخاباتهای درون بهارستان همواره با حاشیه همراه بوده است، چرا که اگر در گذشته نمایندگان دو طیف چپ و راست در پارلمان حضور داشتند، اکنون چندین فراکسیون اعم از امید، ولایی، رهروان ولایت و... حضور فعال دارند و هر یک برای خود سهمی در هیاترئیسه در نظر دارد. برخی هم بهخوبی واقف هستند که اگر کاندیدایی را معرفی کنند، بدون تردید با استقبال سایر نمایندگان مواجه نخواهد شد و پذیرای شکست میشوند، اما برای زنده و پویا نشان دادن خود تلاش میکنند با گزینههای اصلی مخالفت و تلاش کنند تا از ورود آنها به هیاترئیسه خودداری کنند. البته همانطور که اشاره شد، طرحهای آنان به دلیل رأی پایینی که دارند، در نطفه خفه میشود. دیروز هم انتخابات هیاترئیسه خالی از حواشی نبود.
عهدشکنی در بهارستان
از جمله حواشی جلسه دیروز پارلمان میتوان به عهدشکنی برخی نمایندگان اشاره کرد. فراکسیونهای سهگانه مجلس برای سرنشینان 12 کرسی هیاترئیسه مجلس به توافقی جمعی رسیده بودند که در صحن علنی مجلس به آن عمل نشد و همین عارضه اعتراض اعضای فراکسیون امید را برانگیخت. پس از تذکر مصطفي کواکبيان در صحن علني مجلس، علس مطهري هم در راهروهاي پارلمان به جمع خبرنگاران آمد تا بگويد: «بعضی از فراکسیونهای سه گانه رفتار فراکسیونی نداشتند و به تعهد فراکسیونی و توافق صورت گرفته عمل نکردند.» البته نايب رئيس مجلس با توجه به فضای عمومی حاکم بر خانه ملت در ادوار قبلي و فعلی، اين موضوع را طبیعی خواند، چرا که نمایندگان همیشه تا حدی به توافق فراکسیوني پایبند میمانند و تا حدودی نیز نظر خودشان را لحاظ میکنند. نایبرئیس مجلس در پاسخ به سوالی درباره ائتلاف دو فراکسیون امید و نمایندگان ولایی اعلام کرد: خواست ما این بود که بن بست بشکند و حتی المقدور این انتخابات با توافق طرفین انجام شود و مقدمهای باشد برای جلسات رأی اعتماد به کابينه دولت دوازدهم تا همراهی بیشتری صورت بگيرد و در کل با دولت همراهی بهتری انجام شود. بنابراین فکر کردیم که توافق در انتخابات هیاترئیسه و ارائه لیست مشترک، مقدمهاي براي جلسات بررسي صلاحيت کابينه خواهد بود. نماینده مردم تهران با اشاره به حساسيت ديگر فراکسيونها درباره نواب رئیس گفت: از آنها خواستيم که کاندیدای خود را معرفی کنند. اين پیشنهاد شخصی من بود که برای کرسی نواب رئیس، فراکسيونها کاندیدا بدهند، اما در مورد ۱۰ کرسی باقیمانده، یعنی ریاست و ۹ نفر دیگر توافق شود.
عضو فراکسیون امید مجلس شورای اسلامی در پاسخ به سوال دیگری در مورد عهدشکنی دیگر فراکسیونها اعلام کرد: میتوانیم بگوییم عهدشکنی صورت گرفته است. بالاخره نمایندگان همیشه تا حدی فراکسیونی رأی میدهند و تا حدی نظرشان را اعمال میکنند که این طبیعی است و قابل تصور بود که لیست مشترک بهطور کامل رأی نیاورد. مطهری در پاسخ به اینکه چرا با وجود حمایت فراکسیون امید از دو گزینه اهل سنت و زنان در نهایت هیچکدام به هیاترئیسه راه نيافتند، گفت: تصمیمگیری بر اساس نظر نمایندگان صورت میگیرد. در فراکسیون امید یک زن و یک نفر از نمایندگان اهل سنت در سه سهمیه دبیران و ناظران قرار گرفتند. یک نفر از اهل سنت نیز از سوی فراکسیون مستقل معرفی شد، اما در نهایت هیچکدام در صحن رأی نیاوردند. البته این مساله طبیعی است و پیش میآید. به اعتقاد وي همین مقدار توافق هم مقدمه خوبی بود برای اینکه فضای مجلس در جریان رأی اعتمادها مساعد باشد.
تقدیم 2 کرسی فراکسیون امید به ولاییها
نباید فراموش کرد که باز هم بیتعهدی برخی نمایندگان خود را نشان داد. فراکسیون امید دو کرسی مهم خود در هیاترئیسه مجلس را از دست داد و به رقیب خود در فراکسیون ولایی تقدیم کرد. گویی قدرت لابیهای فراکسیون ولایی در جذب رأی مستقلین مجلس در این صندلیها کارگر افتاده است تا محمدقسیم عثمانی و یوسفنژاد در نتیجه همین لابیهای پشت پرده جای خود را به محمدحسین فرهنگی و اسدا... عباسی، دو نامزد فراکسیون ولایی بدهند و سهم فراکسیون ولایی در صندلیهای هیاترئیسه سنگینتر از سال اول شود. ضعف فراکسیون امید مجلس در لابیهای درون پارلمانی باز هم در همین نقطه خود را نشان داد؛ فراکسیونی که سال اول با تصور اینکه همه افراد راه یافته به مجلس با لیست امید به عهد خود پایبند هستند، تصور میکرد که میتواند کرسیهای هیاترئیسه را قبضه کند، اما در نهایت همان توصیف کواکبیان رقم خورد: افرادی که با لیست امید وارد شدند اما زنبیل خود را در صف رقیب گذاشتند.
پایداری باز هم ناکام ماند
کاندیداتوری حاج بابایی از سوی نمایندگان پایداری برای حضور در کرسی نایبرئیسی با 107 رأی ناکام ماند. کاندیداتوری او برای آن بود که پایداری طی روزهای گذشته با جوسازی سعی در القای عدم صلاحیت مطهری برای جلوس بر کرسی نایبرئیسی داشت که این تلاش با رأی 163 رأی به فرزند شهید مطهری ناکام ماند و جبهه پایداری در رقابت پارلمانی هم بازنده شد. این ابقا احساسات نمایندگان اصلاحطلب را برانگیخت و تعداد قابل توجهی از آنها از جمله الیاس حضرتی، احمد مازنی، پروانه سلحشوری، محمود صادقی و... مقابل دوربین خبرنگاران ایستادند و دستان خود را به نشان پیروزی نشان دادند، اما بعد از دقایقی و با تذکر لاریجانی برای نشستن بر سر صندلیهایشان به این اجتماع پایان داده شد. دقایقی بعد مسعود پزشکیان به اتفاق علی مطهری و تعداد دیگری از نمایندگان به دعوت خبرنگاران در گوشهای از صحن مقابل دوربینها حاضر شدند و عکس یادگاری گرفتند.