پرسش اصلی اینجاست که چرا بیاخلاقی در فوتبال ایران همچنان تکرار میشود؟ چرا هر بار پس از انتشار یک فیلم یا شکلگیری یک جنجال، مسئولان از برخورد قاطع سخن میگویند، اما نتیجهای که بتواند مانع تکرار چنین رفتارهایی شود، دیده نمیشود؟ به نظر میرسد یکی از مشکلات اساسی، نبود برخوردهای مستمر، شفاف و بازدارنده است. وقتی بازیکن، مربی یا مدیر احساس کند رفتار خارج از چارچوب او پیامد جدی و مشخصی نخواهد داشت، طبیعی است که توصیههای اخلاقی نیز تأثیر چندانی نداشته باشد.
البته فوتبال ورزشی پرهیجان است و عصبانیت، اعتراض و اختلاف در جریان مسابقه اتفاقی غیرمعمول نیست؛ اما هیچکدام از این موارد نمیتواند توجیهی برای توهین، فحاشی و رفتارهای نامناسب باشد. بازیکنان و مربیان حرفهای به دلیل شهرت و جایگاه اجتماعی خود، مسئولیتی فراتر از حضور در زمین مسابقه دارند. آنها برای بسیاری از نوجوانان و هواداران الگو هستند و رفتارشان میتواند بر فرهنگ هواداری و فضای عمومی ورزش تأثیر بگذارد.
مشکل دیگر، برخوردهای دوگانه و گاه سلیقهای است. اگر قرار باشد یک رفتار در مورد فردی تخلف محسوب شود و در مورد دیگری با سکوت یا اغماض مواجه شود، اعتماد به سازوکار انضباطی از بین میرود. فدراسیون فوتبال و کمیته انضباطی باید با انتشار آرای روشن، بررسی مستند تخلفات و اعمال مجازاتهای متناسب، نشان دهند که هیچ فردی به دلیل شهرت، محبوبیت یا جایگاه ورزشی از پاسخگویی معاف نیست. باشگاهها نیز باید در برابر رفتار بازیکنان و اعضای کادر فنی خود مسئولیتپذیر باشند.
در نهایت، مسئله فقط چند چهره جنجالی نیست؛ مسئله فرهنگی است که در آن برخی رفتارهای ناپسند به بخشی عادی از فوتبال تبدیل شدهاند. تا زمانی که بیاخلاقی هزینه مشخصی نداشته باشد، محکوم کردن آن در مصاحبهها و بیانیهها راه به جایی نمیبرد. فوتبال ایران بیش از هر چیز به اجرای یکسان قانون و برخوردی قاطع و بدون تبعیض نیاز دارد؛ چراکه احترام به حریف، داور و هوادار، بخشی از حرفهایگری است، نه یک انتخاب سلیقهای.