این بخشهای بدن سریعتر از آنچه فکر میکنید پیر میشوند!
به گزارش آرمان ملی آنلاین؛ تصور رایج این است که بدن با افزایش سن بهطور یکنواخت فرسوده میشود، اما واقعیت پیچیدهتر است: بافتها و اندامهای مختلف بدن ساعت زیستی متفاوتی دارند و سرعت افت عملکرد آنها یکسان نیست.
با افزایش سن، تغییرات بدن به تدریج آشکار میشوند؛ از کاهش توانایی حرکتی و افت انرژی گرفته تا تغییرات ظاهری پوست و دشوارتر شدن انجام برخی فعالیتهای روزمره. اما برخلاف تصور رایج، این روند در همه بخشهای بدن با سرعت یکسانی اتفاق نمیافتد.
برخی قابلیتهای جسمی خیلی زودتر از آنچه تصور میکنیم کاهش پیدا میکنند و بعضی اندامها نیز نسبت به افزایش سن حساستر هستند. شناخت این تغییرات میتواند نشان دهد که کدام بخشهای بدن به مراقبت و فعالیت بیشتری نیاز دارند و چگونه میتوان روند افت عملکرد آنها را کندتر کرد.
قدرت انفجاری و عضلات تندانقباض از نخستین قابلیتهایی هستند که با افزایش سن افت میکنند. قدرت انفجاری حتی بیش از دو برابر سریعتر از قدرت عضلانی کاهش مییابد و فیبرهای تندانقباض که در حرکات سریع و انفجاری نقش دارند، بیشتر در معرض تحلیل رفتن قرار میگیرند. برای مقابله با این روند، تمرینهایی مانند پرش، دوی سرعت و وزنه زدن با سرعت مناسب اهمیت دارند و نباید تمرینهای سنگین و آهسته تنها روش تمرینی باشند.
ظرفیت هوازی نیز از اواسط دهه ۲۰ زندگی به تدریج کاهش مییابد و در افراد کمتحرک این روند سریعتر است. حداکثر اکسیژن مصرفی یکی از شاخصهای مهم آمادگی هوازی و از عوامل قدرتمند مرتبط با طول عمر محسوب میشود. انجام منظم تمرینهای هوازی، از جمله فعالیتهایی با شدت بالاتر، میتواند به حفظ این توانایی کمک کند.
رگهای خونی نیز نسبتاً زود دچار تغییر میشوند. سفت شدن شریانها میتواند زمینهساز بیماریهای قلبیعروقی باشد. فعالیت بدنی منظم، خودداری از سیگار و کنترل فشار خون، کلسترول و قند خون از مهمترین راههای محافظت از سلامت عروق هستند.
پوست شاید آشکارترین نشانه پیری را نشان دهد، اما بخش قابلتوجهی از این تغییرات الزاماً نتیجه گذر زمان نیست. برآورد میشود تا ۹۰ درصد از پیری قابل مشاهده پوست با قرار گرفتن در معرض نور خورشید ارتباط داشته باشد. این تغییرات معمولاً در گردن، دستها و قفسه سینه زودتر دیده میشوند. محافظت در برابر نور خورشید و سیگار نکشیدن میتواند روند پیری پوست را کندتر کند.
چشمها نیز با افزایش سن تغییر میکنند. سفت شدن عدسی چشم یکی از دلایل اصلی کاهش توانایی دیدن اجسام نزدیک است؛ مشکلی که بسیاری از افراد از دهه ۴۰ زندگی متوجه آن میشوند. استراحت دادن به چشمها هنگام کار با صفحهنمایش، محافظت در برابر اشعه فرابنفش و معاینه منظم چشم میتواند به حفظ سلامت بینایی کمک کند.
تراکم استخوانها معمولاً در حدود ۳۰سالگی به اوج میرسد و پس از آن کاهش مییابد. این روند در زنان، بهویژه در دوران یائسگی، میتواند سریعتر شود. اگرچه پس از رسیدن به اوج تراکم استخوانی نمیتوان بهسادگی آن را افزایش داد، میتوان سرعت کاهش آن را با تمرینهای مقاومتی و فعالیتهای همراه با تحمل وزن، در کنار دریافت کافی کلسیم و ویتامین دی، کاهش داد.
مغز نیز به دلیل نیاز متابولیکی بالا و توان محدود بازسازی سلولی، در برابر افزایش سن آسیبپذیر است. کاهش جریان خون مغزی نیز میتواند بخشی از این روند باشد. ورزش، فعالیتهای ذهنی و خواب کافی از عواملی هستند که به حفظ عملکرد مغز کمک میکنند.
مفاصل و غضروفها نیز از پیامدهای افزایش سن در امان نیستند. از حدود ۳۰ سالگی، غضروفها به تدریج نازکتر میشوند، ارتفاع دیسکهای بین مهرهای کاهش مییابد و مفاصل انعطافپذیری خود را تا حدی از دست میدهند. تحرک مداوم، تقویت عضلات، تمرینهای انعطافپذیری و کنترل وزن میتواند به حفظ عملکرد آنها کمک کند.
از نگرانی درباره پیری تا ساختن یک برنامه
نکته امیدوارکننده این است که برخی از بخشهایی که سریعتر پیر میشوند و تأثیر بیشتری بر سلامت دارند، بیش از بسیاری از قسمتهای دیگر بدن قابل تمرین و تقویت هستند. نمیتوان روند پیری را متوقف کرد، اما میتوان سرعت افت عملکرد را به شکل قابلتوجهی کاهش داد.
تمرینهای انفجاری، تمرینهای هوازی تناوبی و فعالیتهایی که با وزنه یا تحمل وزن همراهاند، دقیقاً همان فعالیتهایی هستند که بسیاری از افراد با افزایش سن نخستین بار کنار میگذارند. با این حال، همین تمرینها میتوانند نقش مهمی در حفظ تواناییهای بدن داشته باشند.
پیام نهایی روشن است: نمیتوان زمان را متوقف کرد، اما میتوان با تمرین قدرت و فعالیتهای تناوبی، تقویت استخوانها، مراقبت از عروق و پوست و حفظ تحرک، روند فرسودگی بدن را در بخشهایی که بیشترین اهمیت را برای سلامت دارند، کندتر کرد.
