جزئیاتی از هدف قرار گرفتن یک نفتکش غولپیکر در تنگه هرمز
در ادامه افزایش تنشها در تنگه هرمز، سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) از اصابت سه پرتابه ناشناس به یک نفتکش هنگام خروج از این آبراه راهبردی خبر داد؛ حادثهای که در فاصله ۱۷ مایل دریایی شمالشرقی خصب عمان رخ داده و نگرانیها درباره امنیت کشتیرانی و انتقال نفت از تنگه هرمز را افزایش داده است. بررسی اطلاعات منتشرشده درباره این حادثه نشان میدهد نفتکش مورد اصابت، طبق اعلام شرکت امنیت دریایی «Vanguard، «Senegal Prosperity» با پرچم لیبریا بوده است؛ همزمان، گزارشهای دیگری از توقف نفتکش غولپیکر سعودی «Sidr» در کریدور جنوبی هرمز منتشر شده است.
اصابت سه پرتابه به یک نفتکش
UKMTO اعلام کرد یک افسر امنیتی شرکت کشتیرانی از اصابت سه پرتابه ناشناس به یک نفتکش در جریان حرکت آن به سمت خروجی تنگه هرمز خبر داده است. این حادثه ساعت ۲۰ به وقت گرینویچ در ۳۱ اوت گزارش شد و در فاصله حدود ۱۷ مایل دریایی شمالشرقی خصب در عمان رخ داد. بر اساس گزارش UKMTO، در این حادثه تلفات جانی یا خسارت زیستمحیطی گزارش نشده و تحقیقات درباره جزئیات آن ادامه دارد.در گزارش اولیه، UKMTO نام نفتکش را اعلام نکرده بود. اما شرکت امنیت دریایی Vanguard Tech بعداً اعلام کرد کشتی مورد نظر، نفتکش غولپیکر Senegal Prosperity با پرچم لیبریا بوده است. به گفته این شرکت، سه اصابت در سمت چپ کشتی، موتورخانه و مخزن بالاست رخ داده است.
Senegal Prosperity چه کشتیای است؟
Senegal Prosperity یک نفتکش بسیار بزرگ حمل نفت خام از نوع VLCC است. اطلاعات دریایی نشان میدهد این کشتی با شماره IMO ۹۵۳۲۷۵۷ در سال ۲۰۱۱ ساخته شده، حدود ۳۳۱ متر طول دارد و ظرفیت بارگیری آن بر اساس تناژ مرده حدود ۳۲۰ هزار و ۷۸۰ تن است. این کشتی تحت پرچم لیبریا فعالیت میکند.
دادههای Pole Star Global که توسط Vanguard به آنها استناد شده نیز نشان میدهد آخرین موقعیت AIS پخششده این نفتکش پیش از حادثه، در نزدیکی پایانه نفتی جو عیما در عربستان سعودی ثبت شده بود.
این نکته مهم است، زیرا حضور اخیر نفتکش در نزدیکی پایانه نفتی عربستان الزاماً به معنای عربستانی بودن کشتی نیست؛ Senegal Prosperity طبق دادههای دریایی تحت پرچم لیبریا فعالیت میکند.
«سیدر»؛ نفتکش سعودی دیگری که در هرمز متوقف شد
در همین حال، گزارشهای جداگانهای از توقف یک نفتکش غولپیکر سعودی به نام Sidr در کریدور جنوبی تنگه هرمز منتشر شده است. منابع ایرانی این کشتی را نفتکش «سیدر» معرفی کردهاند. اطلاعات پایگاههای ردیابی کشتیها نیز نشان میدهد SIDR با شماره IMO ۹۸۵۴۷۱۵، پرچم عربستان سعودی را حمل میکند؛ بنابراین «سیدر» و «Senegal Prosperity» دو کشتی متفاوت هستند و نباید مشخصات آنها در یکدیگر ادغام شود. اطلاعات موجود درباره سیدر، از جمله پرچم عربستان، با دادههای ثبتشده در پایگاههای ردیابی کشتیها همخوانی دارد.
چرا تشخیص هویت نفتکش اهمیت دارد؟
اهمیت حادثه فقط به اصابت سه پرتابه محدود نمیشود. تنگه هرمز یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی جهان است و تشدید ناامنی در آن میتواند مستقیماً بر بازار نفت و حملونقل دریایی اثر بگذارد. رویترز گزارش داده است که در پی تشدید دوباره درگیری میان ایران و آمریکا، قیمت نفت برنت در معاملات سهشنبه به بیش از ۹۱ دلار در هر بشکه رسید و کاهش شدید عبور کشتیهای حامل کالا از هرمز، نگرانی درباره اختلال در عرضه نفت را افزایش داده است.
بر اساس گزارش رویترز، تنگه هرمز در شرایط عادی مسیر عبور حدود ۲۰ درصد نفت جهان است، اما در شرایط فعلی تعداد کشتیهای تجاری عبوری از این آبراه بهشدت کاهش یافته است.
چه کسی به نفتکش حمله کرد؟
تا این لحظه، UKMTO عامل اصابت سه پرتابه را مشخص نکرده است و صرفاً از «پرتابههای ناشناس» سخن گفته است؛ بنابراین انتساب قطعی حمله به ایران یا هر طرف دیگری، بر اساس اطلاعات تأییدشده این حادثه، امکانپذیر نیست.
حادثه در شرایطی رخ داده که تنش نظامی میان ایران و آمریکا در اطراف تنگه هرمز افزایش یافته است. آمریکا در روزهای اخیر به مواضع موشکی ایران در جزیره لارک حمله کرده و ایران نیز در واکنش، مواضع آمریکا در منطقه را هدف قرار داده است. همزمان، تهران بر کنترل و نظارت خود بر تردد شناورها در هرمز تأکید کرده و واشنگتن نیز از تلاش برای باز نگه داشتن مسیرهای کشتیرانی سخن گفته است.
در چنین شرایطی، اصابت پرتابه به یک VLCC در مسیر خروج از تنگه هرمز، حتی بدون تلفات انسانی یا نشت نفت، نشانه دیگری از افزایش ریسک برای کشتیهای تجاری در این آبراه محسوب میشود.
در مجموع، اطلاعات فعلی نشان میدهد خبر «اصابت سه پرتابه» مربوط به نفتکش لیبریایی Senegal Prosperity است، در حالی که نفتکش سعودی Sidr در رویدادی جداگانه در کریدور جنوبی هرمز متوقف شده است؛ بنابراین نسبت دادن حادثه سه پرتابه به نفتکش سعودی «سیدر» در حال حاضر نیازمند تأیید بیشتر است.
