رفتار های متناقض آمریکای بایدن

آرمان ملی - اتفاقات اخیر، مثل حمله آمریکا به ابوکمال سوریه که ادعا می‌شود به تلافی مورد هدف قرار دادن منافع آمریکا در عراق انجام شد، به معنی ادامه سیاست ترامپ در قبال ایران نیست، بلکه آمریکا بیشتر به دنبال بازگشت به برجام است اما از طرفی چون تصور می‌کند شاید فشارهای ترامپ نتایجی به دنبال داشته باشد، دنبال چانه‌زنی بیشتر است تا منافع خود در برجام را ارتقا دهد. از طرفی ایران هم این موضوع خاص را که به آمریکایی‌ها بفهماند با فشار بیشتر امتیاز نمی‌دهد دنبال می‌کند؛ همان‌طور که در دوران ترامپ هم اعلام کرد بر سر مواضع خود ایستاده است. اگر ایران امتیاز دهد این تعبیر در سیاست خارجی آمریکا که فشار بیشتر مساوی با امتیاز بیشتر است، نهادینه می‌شود. درمجموع سیاستی که ایران در پیش گرفته، همان توافق در قالب 1+5 بدون هیچ چون و چراست، منطقی است که مورد توجه طرفین قرار گیرد. واقعیت این است که آمریکا از برجام خارج شد و تا الان به آن برنگشته و تا زمانی که پایبندی طرفین به توافق قبلی مسجل نشود، قطعا نمی‌توان اعتمادی به مذاکره جدید داشت. بنابراین برای ایران پایبندی طرف مقابل به توافقی که از گذشته صورت گرفته، مهم است و در این مسیر هم دارد حرکت می‌کند. از طرف دیگر با اینکه رئیس‌جمهور آمریکا اعلام پایبندی به توافق برجام را اعلام نموده اما تا اینجا برگشتی در کار نبوده است. آمریکایی‌ها باید ابتدا به برجام برگردند و چنانچه حرفی دارند در چارچوب برجام بیان شود. در عین حال آمریکایی‌ها یکسری پالس‌های مثبت هم به ایران داده‌اند مثل موافقت با آزادکردن دارایی‌های ایران در کره و اعلام آمادگی مقامات عراقی در پرداخت بدهی‌های خود به ایران در همین راستاست. اما در مجموع آمریکا فعلا تا اینجای کار گام عملی برنداشته که خیلی چشمگیر باشد و برای برگشت آمریکا به برجام کفایت نمی‌کند. در عین حال ایران بر مواضع خود پایبندی نشان می‌دهد و در همان چارچوب گذشته حاضر است به تعهدات برجامی خود برگردد. در مجموع ایران به دنبال این است که برجام بدون توجه به زیاده‌خواهی‌های جدید مورد توجه قرار بگیرد و امتیاز جدیدی به طرف آمریکایی داده نشود که موضعی درست برای پیشبرد منافع ملی است و باید همچنان بر این موضوع اصرار شود. البته ایران هم یکسری اقدامات مثبت در جهت بازگشت آمریکا به برجام انجام داده که طی توافقی با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، این پالس را داد که همچنان متمایل به این است که از مسیر مسالمت‌آمیز قضیه را حل و فصل کند. گرچه در این میان تردیدهایی هم ایجاد شده و آمریکایی‌ها می‌خواهند همان دیپلماسی چماق و هویج را که حاکم در سیاست خارجی‌شان بوده دنبال کنند. از یک طرف هویج را نشان دادند که موافقت با پرداخت بدهی از طرف بعضی کشورها به ایران بوده و یکسری پالس‌های مثبت دیگر مثل تجدیدنظری که در روابط با عربستان صورت می‌گیرد. افشاگری پرونده قتل جمال قاشقچی دارد تبدیل به یک بحران جدی در روابط آمریکا و عربستان می‌شود. ارزش‌های خاصی که همواره دموکرات‌ها بر آن تاکید کرده‌اند، چنانچه دنبال شود، می‌تواند تبدیل به بحثی جدی شود. اکنون صحبت از این است که موسسات مالی در اختیار ولیعهد عربستان، تحریم شوند که در این‌صورت یک اقدام مفید و موثری است و در افتادن با یکی از مخالفان ما در منطقه می‌تواند پالس مثبتی برای ایران باشد. به‌هرحال آمریکایی‌ها می‌خواهند بگویند در عین حال دنبال این هستند که به نوعی به ایران امتیازاتی دهند بر سر دفاع از چارچوب‌های خود نیز ایستادگی می‌کنند و حمله به سوریه در همین راستا صورت گرفت که سر دفاع از مواضع و منافع خاصی که دارند، کوتاه نخواهند آمد و آنجا هم از چماق استفاده و به نوعی به رخ کشیدند. در مجموع اقداماتی که صورت گرفته در کنار پالس‌های مثبت نشان از این دارد که آمریکایی‌ها دنبال احیای برجام هستند و بعید به نظر می‌رسد که طرف آمریکایی از برگشت به برجام منصرف شده باشد فلذا باید محاسبات دقیقی از رفتار آمریکا داشته باشیم چون عدم تحلیل درست از اوضاع امکان اینکه درهای دیپلماسی بسته و مشکلات بیشتر شود را به دنبال خواهد داشت. به نظر می‌رسد باید همچنان امیدوار به حل مناقشه ایران و آمریکا در چارچوب 1+5 بود و ایران باید از ظرفیت اروپایی‌ها و دولت جدید آمریکا برای بازگشت هرچه سریع‌تر به برجام در همان چارچوبی که قبلا مورد توافق طرفین قرار گرفته، استفاده کند. درحقیقت اقدامات اخیر آمریکا در جهت پشتوانه برای دیپلماسی بوده تا به نوعی با دست پر در مذاکره با ایران ظاهر شوند. مثل اینکه عبارت همه گزینه‌ها روی میز است را اگر خاطرتان باشد در زمان اوباما هم همیشه شنیده‌ایم و بحث تهدیدات نظامی هم مطرح می‌شد، اما صرفا به عنوان یک پشتوانه دیپلماسی از طرف آمریکایی‌ها بوده و عزمی به شکل جدی برای واردشدن به یک تنش با ایران در دولت جدید آمریکا به آن معنا که در دولت ترامپ بود، وجود ندارد. آمریکایی‌ها دنبال گرفتن امتیازات بیشتر هستند و ایران هم در عین حال که منافع ملی خود را پیش می‌برد، درصدد است تا امتیاز بیشتری ندهد و در همان چارچوب برجامی که تصویب شد، پیش می‌رود.