سیاست متعادلسازی بایدن در منطقه
آرمان ملی - جو بایدن برای رقبایش در کنگره دست به یک نمایش قدرت در برابر ایران و عربستان زد که طی آن، محکومیت محمد بنسلمان در قتل جمال قاشقچی مهمتر از بمباران شرق سوریه در نزدیکی شهر ابوکمال بود. با فاصله گرفتن از روزهای اولیه ورود بایدن به کاخسفید و بعد از سفر رافائل گروسی به تهران و توافق سهماهه، درهای موقتی باز شده بود که آقای گروسی طی گفتوگویی در برلین از آن ابراز رضایت کرد ولی با حوادثی که اتفاق افتاد یک مقدار باعث سردی ایران نسبت به بایدن شد که عبارت از بمباران پایگاههای نظامی در مرز عراق و سوریه بود؛ بمبارانی که نمایش قدرتی بود تا سیاست انتقامجویانهاش را به تصویر بکشد! اگرچه ایران سیاست قابل قبولی بعد از بمباران ابوکمال از خود نشان داد و فقط به خبرش اکتفا کرد و گرچه ظریف با وزیر خارجه سوریه صحبت کرد ولی ایران اظهارنظر خشونتآمیزی از خودش نشان نداد. اصل مهمی که وجود دارد اینکه نباید بازیچه این اقدامات شد. بنابراین الان با توجه به اینکه بایدن یک مقدار تحت فشار دموکراتها و جمهوریخواهان کنگره قرار دارد که نسبت به ایران خصومت دارند و میخواهند هیچ معاملهای بر سر تحریمها صورت نگیرد، چنانچه از طرف بایدن اقدامی درباره مذاکره شود و دست به یک تفاهم متقابلی بزند با واکنشهای مخالفتآمیز کنگره مواجه خواهد شد. بنابراین بایدن در برابر اقدامی که میخواست تعادلی را برقرار کند، اقدام محمد بنسلمان در قتل قاشقچی را تقبیح و عنوان کرد که محمد بنسلمان فرمان اجرائی قتل را صادر کرده، بنابراین به نظر میرسد بایدن قصد داشت تعادلی بهوجود آورد که عامل کنترلشدهای برای عربستان سعودی باشد. چنین به نظر میرسد که بایدن دارد با یک استراتژی جامع و کلی برای حل مشکلات خاورمیانه وارد منطقه میشود که برخلاف رویه اوباما و ترامپ است ولی این را هم باید درنظر گرفت که با همه اتفاقاتی که رخ داده، بایدن نمیتواند مسائل خاورمیانه را همینطور رها کند و بههیچوجه دست به اقدامات نظامی و سختگیرانهای علیه ایران نمیزند و اسرائیل هم با وجود خط و نشانهایی که کشیده همینطور عمل خواهد کرد و دست به اقدامات تحریککننده علیه ما نخواهند زد. به خاطر اینکه مساله خاورمیانه به قدری پیچیده شده که دیگر پیچیدهتر از آنچه هست، نخواهد شد. از طرفی با اینکه اتحادیه اروپا سکوت اختیار کرده ولی به نظر میرسد مشغول پادرمیانیهایی است تا مشکل مذاکره ایران با آمریکا حل شود و وزیر خارجه قطر نیز به همین منظور با سفرای کشورهای اروپایی در دوحه ملاقات کرد. اگر ایران قرار است مذاکره کند فارغ از اینکه زیر منت اروپا یا قطر یا کشور دیگری برود، حتی ملاقاتهای محرمانهای بین مقامات دیپلماتیک ما و مقامات آمریکایی صورت گیرد. بههرحال وضعیت خاورمیانه در نقطهای که وجود دارد که بهرغم اختلافات نه برای آمریکا و نه برای ایران قابل دوام نیست و باید حل شود. معمولا هر وقت دولت تصمیم دارد که با آمریکا وارد گفتوگو شود، مقامات نظامی دست به اقدامی میزنند که ادامه مذاکرات را با اختلال روبهرو میکند ولی الان شرایط خاورمیانه با همیشه فرق میکند. این درحالی است که بایدن از طرفی دستور پرداخت بخشی از مطالبات ایران از طریق کانال بانکی سوئیس را هم داده است. واقعیت این است که اگر سرسختی بیشتری کنیم و با وجود مخالفتهایی که ازجانب گروههای تند میشود و بعد از مهلت سهماهه درصورتی که آمریکا به تعهداتش بازنگردد، پرونده ما با بار منفی به تصویب شورای حکام خواهد رسید. لذا پرونده به شورای امنیت رفته و تحریمهای گذشته برمیگردد و حتی روسیه و چین هم طبق روال گذشته یعنی قبل از سال 2015 رای موافق به تحریمها خواهند داد.
