محدوديت‌هاي قانوني کانديداي رياست‌جمهوري

آرمان ملی - در قوانين فعلي و موجود شرايط کانديداي رياست‌جمهوري تعريف نشده و همين امر به شوي طنزآميزي در زمان انتخابات منجر مي‌شود که بازيگرانش به منظور کانديداتوري بعضا حتي هزينه سفر تا تهران را ندارند يا از ظاهر متعارفي برخوردار نبوده و شکار دوربين و ميکروفن خبرنگاران حاضر در وزارت کشور که به دنبال سوژه‌هاي ناب هستند، مي‌شدند و به اين ترتيب تا مدت‌ها اسباب تفريح فراهم است. اما اين گستره کانديداها و بازبودن شرايط نام‌نويسي منجر به تغيير جهت نگاه شوراي نگهبان به کانديداهاي مورد نظر نمي‌شد و هميشه تعداد افراد مورد تاييد، تک‌رقمي بود و هيچ‌وقت به 10 نفر نرسيد. شوراي نگهبان به اينکه چه کساني يا چه تعدادي شرکت کرده‌اند، کاري نداشت. درحقيقت آنقدر مساله نامشخص است که بعضا کانديداهاي دوره‌هاي قبلي رياست‌جمهوري که تاييد صلاحيت شدند يا روساي‌جمهور دو دوره‌اي مثل مرحوم آيت‌ا... هاشمي‌رفسنجاني و محمود احمدي‌نژاد رد صلاحيت شدند. درحقيقت اگر روزي سير تاريخي ادوار انتخابات از مقطع نام‌نويسي تا تاييد‌صلاحيت‌ها و اعلام عمومي براي حضور در انتخابات به رشته تحرير درآيد، چندين پايان‌نامه مي‌شود که مي‌تواند به چرايي عدم‌احراز صلاحيت آيت‌ا... هاشمي‌رفسنجاني در عين اينکه رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام و منصوب رهبري و وکيل و نماينده خبرگان رهبري بود و بالغ بر 10 بار در مقاطع مختلف براي شرکت در انتخابات مجلس، رياست‌جمهوري و خبرگان رهبري تاييد صلاحيت شد، بپردازد! اکنون با تصويب شرايط نامزدهاي رياست‌جمهوري در کميسيون شوراهاي مجلس دامنه محدوديت‌ها گسترش يافت. تعيين حداقل سن 45 سال بدون توجه به کانديداهاي رياست‌جمهوري در دهه اول بعد از پيروزي انقلاب است که بعضا کمتر از 45 سال بودند. اگر 25 سالگي را سن فارغ‌التحصيلي در نظر بگيريم و 30 سالگي هم سن ورود به مناصب، ماده 71 قانون مديريت خدمات کشوري باز هم با 45 سالگي فاصله دارد. هرچند 45 سالگي سن پختگي است ولي حضرت رسول در 40 سالگي به نبوت رسيد و بسياري از ائمه در سنين خيلي پايين‌تر به امامت رسيدند. از طرفي بسياري از مراجع و مسئولان کشور بالاتر از 70 سال دارند و نمي‌توان اين سن را پايان فعاليت فکري فردي که قابليت عهده‌داري سکان اجرايي کشور را به عنوان مقام دوم کشور دارد، درنظر گرفت. در بسياري از کشورها رهبران و کانديداهاي رياست‌جمهوري مثل جو بايدن بالاتر از 70 سال يا مثل امانوئل مکرون کمتر از 45 سال دارند.پس نبايد سن مبنا قرار گيرد و پختگي سياسي ناديده گرفته شود که در اين‌صورت همين الان هم افرادي در معرض کانديداتوري بايد کنار بروند. شرط مدرک کارشناسي ارشد يا معادل هم درحالي مورد تصويب قرار گرفته که خروجي آن مدرک‌سازي‌هاي همين دوره اخير انتخابات مجلس بوده است. واقعيت اين است که افراد داراي قابليت ممکن است بعضا با اين شرايط همسو نباشند. شرط عدم‌وابستگي به گروه‌ها، دست شوراي نگهبان را باز مي‌گذارد و عملا تفسيرپذير مي‌شود، درحالي که شرط محکوميت قطعي بايد درنظر گرفته شود. شوراي نگهبان در اين مدت دايره تعيين مصاديق را آنقدر براي خود محدود کرده که خروجي آن حتي روساي‌جمهور قبلي هم نبوده‌اند. واقعيت اين است که تا حزب و برنامه نداشته باشيم و احزاب کانديداها را معرفي نکنند، معضلات به قوت خود باقي است و خروجي تصويب قوانيني از اين دست محدود به افراد 45 تا 70 ساله‌ با مدرک کارشناسي‌ارشد خواهد شد و ساير گروه‌هاي جامعه کنار مي‌روند. اما در واقع داريم دنبال چه مي‌گرديم. عدم تعريف شرايط در قانون فعلي هم مورد قبول نيست چرا که منجر به کانديداتوري سيب‌زميني‌کار به خاطر ضرر هم‌صنفانش شد که در جواب خودت به چه کسي راي مي‌دهي؟ نام هاشمي‌رفسنجاني را به زبان آورد. (پخش شده در صداوسيما) يا همشهري کرماني که خود را قاليباف اصلِ اصل مي‌دانست و مي‌خواست طبقه قاليباف را نجات دهد. از اين دست طنزهايي که نبايد باشد، بسيار است. اما در دنيا اين احزاب هستند که کانديداها را معرفي مي‌کنند و برنامه‌هاي حزبي پيش مي‌رود. فرد مستقل هم براي کانديداتوري بايد امضاي افراد مرجع جامعه نظير نخبگان، وکلا، اساتيد دانشگاه، نويسندگان و هنرمندان را داشته باشد. با تصويب شرايط جديد انتخابات رياست‌جمهوري فقط محدوديت ايجاد کرده‌ايم و گردش آزاد مديريت در سطح کلان صورت نمي‌گيرد. «تلک الايام نداولها بين‌الناس»؛ آيه‌اي از قرآن کريم است که حضرت آيت‌ا... خامنه‌اي در اولين سخنراني بعد از انتخاب شدن قرائت کردند. در اين آيه خداوند وعده داده ايام بين ناس (عامه مردم) دست به دست مي‌شود؛ نه فقط بين 45 تا 70 ساله‌هاي داراي فوق‌ليسانس و هشت سال سابقه کار در مناصب سياسي!