گزينههاي آمريکا براي فعال کردن مکانيسم ماشه
آرمان ملی - آمريکا در تمديد تحريمهاي تسليحاتي ايران نتوانست بقيه کشورها را با خود همراه کند و همراهي تنها کشور دومينيکن به معناي شکست سياسي آمريکاي ابرقدرت و صاحب حق وتو در شوراي امنيت است؛ شکستي که از يکطرف براي ما ميتواند يک فرصت باشد از اين جهت که آنها به هدفشان نرسيدند و چون بازي حاصلجمع جبري صفر است؛ قطعا باخت آنها، پيروزي ماست. از طرف ديگر، با توجه به اينکه غرور آمريکا در اين عرصه جريحهدار و دچار مشکل شد، احتمال اينکه تبديل به يک تهديد هم شود، وجود دارد. از اين رو، ترامپ بلافاصله دنبال فعالسازي مکانيسم ماشه رفت تا به تعبير برخي پيکر نيمهجان برجام عملا بيجان شود. طي اين مکانيسم که در دل برجام است، ابتدا يک کميسيون به منظور حل اختلاف تشکيل و بعد از آن به شوراي امنيت ارجاع ميشود و نحوه رايگيري طوري در نظر گرفته شده که قابل وتو نيست و آنوقت اگر بحث رايگيري در شوراي امنيت پيش آيد، کافي است يک کشور همراهي نکند و نهايتا تحريمها مجددا برميگردد که خطري جدي است و بدين ترتيب عدم تمديد تحريمهاي تسليحاتي با اينکه به فرصت تبديل شد، ميتواند به تهديدي اينچنيني مبدل شود. سوالي که اکنون مطرح است اينکه آمريکا عضو برجام نيست و با توجه به اينکه از اين توافقنامه خارج شده به لحاظ حقوقي اين حق که مکانيسم ماشه را فعال و برجام کاملا بلااثر شود ندارد. هرچند احتمال همراهي فرانسه در اينباره ضعيف به نظر ميرسد اما از آنجا که انگليس به آمريکا نزديکتر است، اين احتمال که آمريکا بخواهد از ظرفيت اين کشور استفاده کند، وجود دارد. ترامپ در آستانه انتخابات رياستجمهوري بهدنبال پُرکردن دستهايش در عرصه سياست خارجي است، زيرا در اين زمينه موفقيتي در ارتباط با ايران، کرهشمالي و ساير کشورها نداشته است. ترامپ با خروج از پيمانهاي بينالمللي نظير برجام و معاهده زيستمحيطي پاريس و مناقشاتي که با برخي کشورها داشته، پرستيژ آمريکا را خدشهدار کرده و در انتخابات پيشرو حرفي براي گفتن ندارد و قطعا رقيب دموکرات، سياست خارجياش را زير سوال خواهد برد. آمريکا براي فعال کردن مکانيسم ماشه سرسختي ميکند و تلاش اخير يک تهديد جدي عليه برجام و کشورمان است. هرچند برجام با مشکلاتي همراه است اما هنوز تحت تحريمهاي شوراي امنيت نيستيم و آمريکا تابهحال يکجانبه و يکطرفه تحريمهاي سختي اعمال کرده که اثربخش نبوده و نتوانسته به اهدفش برسد و اکنون دنبال پيمودن راه جديد فعالسازي مکانيسم ماشه است. هرگونه پيشدستي در اين زمينه از سوي ما به نفعمان نخواهد بود و ارائه طرح دوفوريتي خروج خودکار از برجام در صورت فعالسازي مکانيسم ماشه به لحاظ سياسي فاز خوبي نخواهد داشت. آمريکا چنانچه در اين زمينه دست به کاري زند با تقابل افکارعمومي مواجه ميشود و هرگونه پيشدستي ما در راستاي خواست ترامپ و آمريکاست. در شرايطي که دشمنان سعي در بحرانسازي دارند، از احساسات پرهيز و با عقلانيت و خردگرايي سعي در مديريت بحران داشته باشيم نه اينکه عمق آن را بيشتر کنيم. تلاش ايران از طريق ديپلماتيک ميتواند به استفاده از ظرفيت کشورهاي ديگر منجر شود. آنچه فعلا در انتخابات پاشنه آشيل ترامپ است، بيشتر از آنچه مسائل سياست خارجي باشد، مسائل مربوط به سياست داخلي است. نحوه مديريت نامناسب ترامپ در مواجهه با بيماري کرونا، از دست رفتن مشاغل آمريکاييها که به همين خاطر اتفاق افتاد و درافتادنش با رنگينپوستان براي افکار عمومي داخل آمريکا بيشتر مورد توجه قرار ميگيرد. ترامپ با اطلاع از قدرت ايران در منطقه و با علم به اينکه ايران، کشوري متفاوت از کشورهايي است که با آنها وارد جنگ شده، به حمله نظامي فکر نميکند. هرچند احتمال ترغيبش به جنگ از سوي برخي تندروهاي داخل آمريکا وجود دارد اما شخصا فردي نيست که به سمت درگيري نظامي با ايران تمايل داشته باشد ضمن اينکه همراهي کنگره در اين زمينه نيز منتفي به نظر ميرسد. ترامپ فعلا در افکار عمومي آمريکا متهم است که معاهده فعال برجام را تبديل به يک توافق بلااثر کرده و بيشتر به دنبال مذاکره و گفتوگو با ايران است تا اين اتهام را از خود دور کند.
