منفعت‌گرایی در شورای امنیت

آرمان ملی - حقوق بين‌الملل در بسياري از مسائل نقص‌ها و خلأهايي دارد که برخي کشورها با استفاده از اين نواقص تلاش مي‌کنند، بدون نقض قوانين بين‌المللي اهداف بعضا نامشروع خود را محقق کنند. با اين وجود در مسأله تجاوز يک کشور به خاک کشور ديگر حقوق بين‌الملل صراحتاً موضع‌گيري کرده و آن را محکوم کرده است. هيچ کس بدون رضايت مسئولان کشوري که در سازمان عضو است و آنجا کرسي دارد، نمي‌تواند حتي به صورت غيرنظامي وارد خاک آن کشور شود و اگر اين اتفاق بيفتد، امري خلاف اصول صريح حقوق بين‌الملل حادث شده است. با توجه به اين موضوع مي‌توان تصريح کرد که اقدام اخير ترکيه در اعزام نيرو به شرق فرات و ورود غيرقانوني اين کشور به مرزهاي سوريه نوعي اشغالگري بوده و آنکارا در حال نقض حاکميت ملي دمشق است. ترکيه تلاش مي‌کند با ارائه توجيهات و دلايلي نظير نگراني براي امنيت ملي خود، هجوم به مناطق تحت حاکميت سوريه را موجه جلوه دهد. از سوي ديگر آنکارا با ارائه مثال‌هايي از تجاوز کشورهايي مانند آمريکا به ديگر کشورها، مي‌کوشد تا از هجمه رسانه‌اي نيز جلوگيري کند. مي‌دانيم کشورهايي نظير آمريکا بارها به ديگر کشورها لشکرکشي کرده و جنگ به راه انداخته‌اند. مي‌دانيم رژيم اسرائيل بارها به کشورهاي عربي تجاوز کرده، اما در هيچ کدام از اين موارد حقوق بين‌الملل نتوانسته جز با صدور چند بيانيه غير الزام‌آور نقش خاصي ايفا کند. ترکيه هم با علم به اين موضوع تجاوز خود را به سوريه آغاز کرده و تا امروز 6 روز است که اقدامي جدي را از سوي نهادهاي بين‌المللي مسئول شاهد نبوده‌ايم. در شرايط کنوني و با توجه به وضعيت امروز نهادهاي حقوقي در جهان، جز شوراي امنيت سازمان ملل متحد نهادي وجود ندارد که بتواند اقدام ترکيه مبني بر حمله به سوريه را محکوم کند و در برابر آن بايستد. چه تفاوتي وجود دارد ميان عمليات ارتش ترکيه با عملياتي که ارتش بعث در زمان رياست جمهوري صدام حسين که سال 1991 به کويت لشکر کشيد؟ در آن زمان سازمان ملل متحد به سرعت وارد عمل شد و شوراي امنيت ظرف 24 ساعت با صدور قطعنامه اقدام عراق مبني بر تجاوز به خاک کويت را محکوم کرد. قطعنامه 660 به دليل همين تجاوز عليه عراق صادر شد و کشورهاي عضو ناتو به واسطه همان قطعنامه به خاورميانه لشکرکشي کردند. وقتي کشوري به کشور ديگر تجاوز مي‌کند و حقوق بين‌الملل را زير پا مي‌گذارد نهادهاي بين‌المللي موظف هستند که عليه آن واکنش نشان دهند. متأسفانه چون اين روزها در شوراي امنيت سازمان ملل متحد اختلافاتي جدي وجود دارد، کشورها به دليل برخي منافع از صدور قطعنامه عليه ترکيه جلوگيري مي‌کنند. از سوي ديگر عضويت ترکيه در ناتو سبب شده تا آمريکا نخواهد اين کشور را محکوم کند و ترکيه را کشوري ناقض اصول بين‌المللي بداند.