تصمیمات ناگهانی شایسته نظام مالیاتی نیست
آرمان - وقتی بانک مرکزی در زمستان سال ۱۳۹۶ اعلام کرد که قصد دارد سکه پیشفروش کند و قیمت آن را هم بین ۱۰ تا ۳۰ درصد زیر قیمت بازار اعلام کرد، حقیر بسیار حیرت کردم. در همان زمان هم در چند یادداشت این کار را کاری غیراقتصادی دانستم، به خاطر اینکه سکه و طلا دارای تورم نیست؛ یعنی اگر نرخ تورم برای ریال در آن زمان چیزی حدود ۱۲ درصد و بهره آن حدود ۱۵ درصد بود و نرخ تورم برای دلار آمریکایی حدود دو درصد و نرخ بهره آن سه درصد بود، نرخ تورم سکه که صفر درصد بوده نباید سود سالانهای بیش از یک یا حداکثر دو درصد داشته باشد ولی متاسفانه مشاهده شد که سکههای پیشفروش سودی بسیار بالاتر ایجاد کردند. یعنی زمانی که سکه فیالمثل در بازار یک میلیون و 550 تومان فروش میرفت، بانکها برای شش ماه بعد یک میلیون و 400 تومان میفروختند، یعنی با سودی بیش از ۲۰ درصد سالانه. این اقدام بسیار عجیبی بود. توجیهی هم از طرف آقایان ارائه نشد. اگر بانک مرکزی طلا دارد میتواند آن را ضرب و بعد به بازار تزریق کند. اگر هم طلا ندارد، پیشفروش کردن و بدهکار شدن به مردم چه معنایی دارد؟ آن هم با
سود بسیار غیرمنطقی. به هر حال این کار اجرا شد و عدهای هم سکه خریدند و تعدادی دیگر هم که از قبل سکه داشتند آن را در بازار فروختند و سپس از بانک سکه پیشخرید کردند. حال، سازمان امور مالیاتی میخواهد برای هر سکه مثلا 150 هزار تومان مالیات دریافت کند. درست است شخصی که در آن تاریخ این معامله را انجام داده حدود 10 درصد سود به دست آورده، یعنی برای هر 100 سکه 10 سکه سود حاصل کرده و به قیمت امروز یعنی برای هر سکه حدود 500 هزار تومان و اگر 150 هزار تومان یا حتی 250 هزار تومان آن را مالیات بدهد، باز هم ضرر نمیکند. اما به نظر میرسد با توجه به اینکه در زمان اعلام و تشویق مردم به پیشخرید سکه صحبتی از مالیات به میان نیامد و الان به ناگهان خریداران با این مساله مواجه شدهاند، برای آنها قدری شوکآور است. چون اولا ممکن است آن سود حاصل را در طول یک سال بهعنوان یک شانس تلقی کرده و همه را خرج کرده باشند و یا آن را صرف امور خیریه کرده باشند. یا اگر فردی سکهای بابت مهریه بدهکار بوده باشد آن را پرداخت کرده است. تصمیمات ناگهانی و غیرشفاف، شایسته نظام مالیاتی کشور نیست. اگر گفته شود که این یک درآمد اتفاقی بوده، و هر
در آمدی مشمول مالیات میشود، آنگاه این سوال پیش میآید که چطور کسانی که سالها پولشان را در بانکها و موسسات اعتباری سپردهگذاری و درآمد کسب کردند، یا کسانی که سکه، اتومبیل، زمین، خانه، ارز و غیره در همان زمان خریداری کردند و بعدا قیمت آن افزایش یافت، مشمول مالیات نشدند؟ سیستم مالیاتی کشور نیازمند اصلاح است. بهترین سیستم مالیاتگیری نیز همان سیستم اسلامی است که درصدی از تفاضل درآمدها و هزینههای سالانه را از مردم اخذ میکند. درواقع هم مردم را تشویق به کسب درآمد میکند و هم آنها را تشویق به هزینه آن میکند که این امر به رونق اقتصادی در جامعه میانجامد.
