سخنان سردار باقری واکنشی به اقدامات خصمانه ترامپ

آرمان - انتظار قرار دادن نام سپاه پاسداران در لیست گروه‌های تروریستی توسط ایالات متحده آمریکا با توجه به تهدیدات و عکس‌العمل‌‌های بالقوه‌ای که این اقدام می‌توانست داشته باشد روسای جمهور پیشین آمریکا از چنین گزینه‌ای استفاده و حتی استقبال نمی‌کردند. روسای جمهور ادوار گذشته ایالات متحده چنین اقدامی را در راستای منافع ملی آمریکا نمی‌دانستند. اما زمانی که دونالد ترامپ دست به چنین اقدامی زد به نظر می‌رسد معادلات تا حدودی تغییر کرد. رئیس‌جمهور ایالات متحده با چنین اقدامی این پیام را به تهران داد که ما وارد فضای تازه‌ای شده‌ایم هر چند یکی از تحلیل‌های احتمالی این است که دونالد ترامپ با این استراتژی در پی وادار کردن تهران به قبول مذاکره است. به صراحت می‌توان گفت که این اقدام ترامپ می‌تواند سطح تنش‌ها را میان تهران-واشنگتن بالا برده و وارد دوران تازه‌ای از تقابل میان آمریکا و ایران کند. دورانی که ترامپ رقم زده خیلی قابل پیش‌بینی نبوده و حتی ممکن است بر اثر حوادث و اتفاقات پیش‌بینی نشده سطح بحران و تنش از کنترل خارج شده و شرایط پیش‌بینی نشده‌ای که طبیعتا برای هر دو طرف تهران-واشنگتن هزینه‌های هنگفت به‌وجود می‌آورد. بنابراین با قرار دادن سپاه پاسداران در لیست گروه‌های تروریستی توسط ایالات متحده می‌توان گفت برگ تازه‌ای آغاز شده که از نظر سطح تحلیل بسیار مهم است. دوران جدید دارای مشخصات جدیدی از جمله این است که آمریکایی‌ها در پی آن بوده که آستانه تحمل ایران را تست کرده و به خط قرمزهای ایران نزدیک شوند و با این اقدام در پی تست واکنش‌های احتمالی تهران هستند. گام دوم اقدامات خصمانه آمریکایی‌ها بر علیه مردم ایران به صفر رساندن صادرات نفت ایران است. بنابراین ایالات متحده آمریکا بر اساس واکنش تهران تصمیم خواهد گرفت که آیا می‌تواند به سمت عملیاتی کردن به صفر رساندن صادرات نفتی ایران پیش رود یا خیر؟ پس در نتیجه جمع‌بندی این است که در شرایط جدید به نوعی معادلات گذشته و آن نگاهی که به تنش‌های دو طرف وجود داشت تغییر کرده و حتی چنین بستری ممکن است نگاه ایران به برجام و یا فراتر از آن ان.پی.تی را تغییر داده و این گزینه‌ای است که دکتر ظریف هم رد نکرده است. سخنان سردار باقری به عنوان رئیس ستاد کل نیروهای مسلح در حاشیه بیست و سومین همایش سراسری فرماندهان، رؤسا و مدیران ناجا در جمع خبرنگاران مبنی بر اینکه «اگر نفت ما از تنگه هرمز عبور نکند نفت دیگر کشورها نیز از این تنگه عبور نخواهد کرد»، نشان دهنده آن است که آمریکا به خط قرمزهای ایران نزدیک شده و حتی از آن عبور کرده است. ایران نیز ممکن است دست به عمل متقابل در برابر اقدامات ایالات متحده زند. بنابراین باید منتظر ماند و دید که طی روزها و هفته‌های آینده چه اتفاقاتی به‌وقوع خواهد پیوست. به نظر نمی‌رسد با توجه به تندروی‌های ترامپ و مشاورانش نسبت به تهران و از سوی دیگر اقدامات دیپلماتیک دکتر ظریف در آمریکا مذاکره‌ای میان تهران-واشنگتن متصور باشد. درست است که ترامپ به دنبال آن بوده که ایران را به پای میز مذاکرات بکشاند، اما وی بر این نظر اصرار دارد که طرف آمریکایی شرایط مذاکره را تعیین کند. در حال حاضر نیز هیچ‌گونه شواهدی مبنی بر اینکه ترامپ از زیاده‌خواهی‌های یک طرفه‌اش بر ضد تهران عقب‌نشینی کرده باشد مشاهده نمی‌شود. بنابراین مذاکرات احتمالی میان تهران-واشنگتن با شرایطی که ترامپ مشخص کرده از نظر مسئولان کشور منتفی است. همچنین به نظر می‌رسد بر اساس یک قاعده سنتی در اصول مذاکره زمانی که طرف مقابل دست بالا را دارد نباید وارد مذاکره شد. چون چنین مذاکره‌ای منجر به این خواهد شد که امتیازات از دست برود. درحال حاضر ترامپ در موقعیتی قرار دارد که از گزینه‌هایش استفاده کرده و احساس می‌کند که دست برتر را دارد. لذا تا زمانی که ایران وضعیت کنونی را تغییر ندهد بعید به نظر می‌رسد واشنگتن به مذاکره از موضع برابر تن دهد.