ورشو؛ نمایش شکست ترامپ و متحدانش

آرمان - بالاخره کنفرانس موسوم به «صلح و امنیت خاورمیانه» با حواشی و جنجال‌های فراوان تیم سیاست خارجی آقای ترامپ در ورشو لهستان برگزار شد که با استقبال سرد کشور‌های مهم اروپایی، روسیه و چین همراه بود. این کنفرانس که ماهیت ضد ایرانی داشت، از سوی بسیاری از کشورها با استقبال روبه‌رو نشد. وقتی که اخبار این کنفرانس مرور می‌شود، هر تحلیلگر و پژوهشگر حوزه تاریخ بین‌الملل را به یاد «کنگره وین1815»می اندازند. در آن کنگره قدرت‌های بزرگ آن روز جهان گردهم آمدند تا از ظهور ایده‌های انقلابی که خواهان تغییر وضع موجود بودند، جلوگیری کند. بنابراین کشورهایی در ورشو جمع شدند تا از برخی تفکرات انقلابی و تجدیدنظر طلبان جلوگیری کنند، قابل قیاس است. اما «کنفرانس ورشو» دو تفاوت مهم با «کنگره وین» دارد. در وین تقریبا اغلب دولت‌های بزرگ آن روزگار حضور داشتند اما در ورشو فقط یک قدرت بزرگ و مهم(آمریکا) حضور داشت. کشورهای مهم اتحادیه اروپا،چین و روسیه به عنوان دو قدرت حال حاضر جهان، غایب ورشو بودند. اساسا تصمیمات چنین کنفرانس ‌هایی در مرحله اجرا بدون اینکه سایر قدرت‌ها همراهی داشته باشند، بی نتیجه خواهد بود. مضاف بر اینکه قدرت‌های کنونی جهان نه تنها با ورشو مخالف بودند، بلکه شرکت هم نکرده بودند. نکته بعدی این است که کنگره وین 1815 به عنوان یک سازمان رسمی، اما به‌صورت دوره‌ای و موقت عمل می‌کرد. امروز آن نقش بر عهده سازمان ملل متحد است.امروز مرجع صلح و امنیت کشور‌های جهان، شورای امنیت سازمان ملل است. در برگزاری کنفرانس ورشو، سازمان ملل و یا شورای امنیت نقشی نداشتند. مضاف بر آن، اعضای شورای امنیت سازمان ملل؛به غیر از ایالات متحده آمریکا، در این اجلاس یا شرکت نداشتند و یا در سطح پایینی(مانند،سفیر و یا معاونان و مدیران درجه دو) به ورشو سفر کرده بودند که این امر نشان دهنده عدم همراهی با نفس کنفرانس ورشو می‌تواند تلقی شود. اما سه گروه از کشورها در ورشو حضور داشتند که از ابتدا هم مشخص بود که با سیاست‌های جمهوری اسلامی ایران و متحدانش، تعارضات زیادی دارند. اول آمریکا است که هم با جمهوری اسلامی ایران و هم با چین و روسیه در مسائل مختلفی از جمله برجام، اصطکاک دارد. دوم، گروهی از کشورهای اروپای شرقی بودند که نه برای نشان دادن ضدیت خود با جمهوری اسلامی ایران بلکه بنا بر ضدیت خود با روسیه، در ورشو حاضر بودند. حتی شنیده شد دولت لهستان به این دلیل میزبان این کنفرانس بود که توجه مقامات واشینگتن را نسبت به خود جلب کند تا از چتر حمایتی آمریکا در برابر فشارهای مسکو حفاظت کند. گروه سومی که در نشست ورشو حاضر بودند، برخی کشور‌های عربی از جمله حاشیه نشینان خلیج‌فارس بودند که از ابتدای انقلاب تاکنون با جمهوری اسلامی تعارضاتی داشتند. حتی قبل از انقلاب هم با ایران، کم و بیش مخالفت‌های خود را داشتند و از قدرت نمایی و قدرت گرفتن ایران در منطقه خاورمیانه، هراس داشتند. لذا وضعیت اجلاس ورشو چنین بود و در این فضا برگزار شد. در واقع یک نمایش تبلیغاتی بود که هر کدام از میهمانان و مدعوین کنفرانس، درصدد استفاده تبلیغی به نفع خود از ورشو بودند که بهره‌مند شوند. از ترامپی که در داخل تحت فشار کنگره و دمکرات‌ها قرار دارد تا رژیم صهیونیستی که همچنان درگیر مسائل فلسطین است و سعی داشت در این نشست برخی کشورهای عربی را به خود نزدیک کند و از سویی اعرابی که در ورشو شرکت داشتند، نگران جمهوری اسلامی نیستند بلکه بیشتر دغدغه و نگرانی فروپاشی از درون را دارند. بنابراین این نمایش تبلیغاتی برای خروج کشور‌های عربی از فشارهای داخلی و برای ترامپ فرافکنی مشکلات سیاسی داخلی آمریکا به بیرون و توجه افکار عمومی جهان به مقوله ایران بود تا بتوانند بر مشکلات داخلی خود سرپوش بگذارند. کشور‌های اروپای شرقی هم تلاش داشتند روسیه را تهدیدی برای خود عنوان کنند و به نوعی به صدا درآوردن ناقوس جنگ سرد جدیدی بود که ممکن است در آینده‌ای نزدیک شکل بگیرد. لذا هدف شکل‌گیری یک اجماع جهانی علیه ایران، عملا ناکام ماند.