ترکیه و پاکستان، مصمم به توسعه روابط

آرمان - عمران خان نخست‌وزیر پاکستان پنجشنبه‌ گذشته برای انجام یک دیدار رسمی از ترکیه وارد این کشور شد. سفر وی به ترکیه و دیدارهایش با مقامات ترک نشانگر عزم دو کشور برای توسعه روابط دوجانبه است. به گزارش ایرنا، روابط دو کشور از دیرباز روابطی منحصر به فرد بوده است. هنگام جنگ رهایی‌بخش ترکیه، مسلمانان هند که بعد از جدایی از آن «کشور پاکستان» را تشکیل دادند، اقدام به کمک‌های مالی به مردم ترکیه کردند و حتی روایاتی مبنی بر اینکه بانوان مسلمان برای رهایی برادران مسلمان خود در ترکیه النگوهای خود را به ترکیه ارسال کردند، در ترکیه بارها به زبان آورده می‌شود. این مساله در حافظه تاریخی ترک‌ها ماندگار شده به‌طوری که امروزه ترکیه با لحاظ این مساله برای روابط خود با پاکستان اهمیت خاصی قائل است. از سوی دیگر اینکه دو کشور جزو متحدان نزدیک آمریکا و غرب در منطقه هستند نیز از سال‌های گذشته موجب نزدیکی آنکارا و اسلام‌آباد شده است. پاکستان و ترکیه در ابعاد سیاسی دارای روابطی نزدیک هستند. دو کشور همچنین در بسیاری مسائل از بین‌المللی از دیدگاه‌های مشترک برخوردار هستند و مواضع یکدیگر را حمایت می‌کنند. این حمایت را می‌توان در ارتباط نزدیک پاکستان به‌عنوان تنها کشور جهان اسلام با بخش ترک‌نشین قبرس که تنها از سوی ترکیه به رسمیت شناخته شده است، ملاحظه کرد. دو کشور در سازمان همکاری‌های اسلامی نیز مواضع یکدیگر را عمدتا مورد تایید و حمایت قرار می‌دهند. با اتخاذ سیاست درهای باز در ترکیه از سوی توروگوت اوزال رئیس‌جمهور فقید کشور، روابط دو کشور که قبل از دهه 1980 عمدتا بر محور مسائل نظامی و سیاسی استوار بود در ابعاد اقتصادی نیز رو گسترش گذاشت. سازمان همکاری‌های اقتصادی اکو که سه کشور ایران، پاکستان و ترکیه اعضای موسس آن هستند یکی از مشترکات مهم اقتصادی بین دو کشور است. پاکستان جزو یکی از اعضای موسس گروه دی8 و نیز یکی از پرجمعیت‌ترین کشورهای مسلمان است. دو کشور در سال‌های اخیر سعی در توسعه روابط اقتصادی خود داشته‌اند. حضور پیمانکاران ترکیه در پروژه‌های مهم اقتصادی پاکستان و نیز حضور متقابل سرمایه‌گذاران پاکستانی در ترکیه و سرمایه‌گذاران ترکیه در پاکستان را نیز می‌توان به‌عنوان عاملی مهم در نزدیکی اقتصادی دو کشور خواند. در حال حاضر حجم سرمایه‌گذاری‌های سرمایه‌گذاران ترک در پاکستان یک‌میلیارد دلار است. پیمانکاران ترک در پاکستان عمدتا طرح‌های زیربنایی و انرژی و ساختمانی و راه‌سازی را اجرا کرده و یا در حال اجرای آن هستند. روابط هر دو کشور با آمریکا در ساله‌ای اخیر با فراز و فرودهایی مواجه بوده است و دو کشور سیاست نزدیکی به کشورهای شرق را دنبال کرده‌اند. این مساله نیز از سوی کارشناسان سیاسی به‌عنوان یک دلیل مهم برای تلاش طرفین جهت نزدیکی بیشتر به یکدیگر ارزیابی می‌شود. عمران خان در اولین مرحله از دیدار خود از ترکیه از شهر قونیه و آرامگاه جلال‌الدین رومی دیدار کرد. نخست‌وزیر پاکستان در دومین برنامه خود در ترکیه صبح روز جمعه در آنکارا در نشست تجار و بازرگانان دو کشور حضور یافت و اعلام کرد که زمان افزایش حجم مبادلات تجاری دو کشور فرارسیده است. عمران خان با عنوان اینکه بنا به برخی دلایل حجم تجارت طرفین به میزانی که می‌خواهند نرسیده است، گفت که دولت پاکستان درصدد رفع این موانع است. مهم‌ترین برنامه کاری عمران خان در ترکیه را دیدار وی با رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه تشکیل می‌داد. عمران خان و اردوغان بعد از دیدار دوجانبه در راس هیات‌های دو کشور دیدار دیگری انجام دادند و بعد از آن نیز یک مصاحبه مطبوعاتی مشترک برگزار کردند. عمران خان در این مصاحبه با تاکید بر عزم مشترک دو کشور جهت گسترش روابط با اشاره به اینکه در مذاکرات طرفین مساله تروریسم و افغانستان نیز مطرح شد، گفت: مردم افغانستان از 20سال قبل در رنج و اضطراب بسر می‌برند. پاکستان در تماس با طالبان و آمریکا سعی در تاسیس صلح و آرامش در آن کشور دارد ولی دیگر همسایگان و طرف‌های ذیربط نیز باید در این زمینه گام بردارند. نشست عالی افغانستان، پاکستان و ترکیه در این راستا بسیار مفید خواهد بود و ترکیه و پاکستان اعتقاد دارند که این نشست برای روند صلح در افغانستان مفید خواهد بود. عمران خان در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره طرح مساله سوریه در مذاکراتش با مسئولان ترکیه، با ابراز خرسندی از شکست‌های داعش در سوریه گفت: در برخی مناطق پاکستان عشایر ساکن در آن مناطق مورد تهدید داعش هستند ولی ارتش پاکستان این گروه‌ها را با شکست مواجه کرده است و امیدواریم که به‌طور کامل ترور را در پاکستان ریشه‌کن کنیم. اردوغان نیز با اشاره به برگزاری نشست رهبران پاکستان، افغانستان و ترکیه در استانبول گفت: این نشست که بعد از برگزاری انتخابات محلی ترکیه در 31مارس برگزار خواهد شد، بسیاری از مسائل موجود را حل خواهد کرد. اردوغان با تقدیر از مواضع پاکستان در مبارزه با گروه تروریستی «فتو» در آن کشور و تفویض اداره مدارس مرتبط با آن گروه در پاکستان به بنیاد معارف ترکیه گفت: دوستی ترکیه و پاکستان ریشه‌های تاریخی دارد و دو کشور هر زمانی در کنار یکدیگر بودند و بعد از این نیز چنین خواهد بود. در اطلاعیه مشترک صادره از سوی دو کشور نیز با تاکید بر علایق قلبی دو کشور با یکدیگر از روابط طرفین به‌عنوان مشارکت راهبردی نام برده شده و بر ادامه حمایت متقابل طرفین از یکدیگر در مسائل بین‌المللی تاکید شده است. عمران خان بعد از پایان دیدارهای خود در ترکیه، جمعه‌شب آنکارا را به مقصد کشورش ترک کرد.