سرمایه‌گذاری‌های مشترک بلندمدت ایران و عراق

آرمان - همان‌طور که بارها از سوی مسئولان دو کشور همسایه و مسلمان ایران و عراق مطرح شده، روابط دو کشور یک رابطه استراتژیک و بلندمدت است که به منافع هر دو کشور مربوط می‌شود. هر دو کشور در حوزه‌های اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، امنیتی منافعشان به گونه‌ای درهم تنیده شده است. لذا این موضوع باعث شده که رابطه استراتژیک بلندمدت ایران و عراق مورد قبول همه دست اندرکاران دو کشور واقع شود. از جمله اینها مسائل اقتصادی است. در این حوزه وضعیت اقتصادی ما و آنها یعنی شرایط کالایی، خدماتی، تولیدات، موقعیت جغرافیایی، نیازها، امکانات، گردشگری، سلامت و خدمات فنی و مهندسی مجموعه‌ای به صورت مکمل است که می‌توانیم فعالیت‌های جدی با همدیگر داشته باشیم کمااینکه آغاز شده است. همان‌طور که رئیس‌جمهور کشورمان در ملاقات روز گذشته خود با رئیس‌جمهور عراق اشاره کرد در حال حاضر حدود 12 میلیارد دلار حجم معاملات طرفین است و ظرف هفت ماه گذشته هم حدود 33 درصد رشد مبادلات اقتصادی داشته‌ایم. اینکه زمینه کار در حد 20میلیارد دلار است یک عدد واقعی است و شعاری نیست. شرایط عراق و ما به گونه‌ای است که می‌توانیم این مبادلات را تا حد 20 میلیارد دلار نیز توسعه دهیم و حتما امکان پذیر است. منتها یکسری مشکلات اجرایی داریم که تا حدودی حل شده و مقداری هم در حال حل شدن است و جنوب عراق، اقلیم کردستان و همه و همه بر حل مشکلات اذعان دارند. خوشبختانه به‌رغم بدخواهان که فشار می‌آورند رابطه این دو کشور سامان نیابد یا سرعتش کاهش یابد، خوشبختانه واقعیت‌های اقتصادی، امنیتی و سیاسی به گونه‌ای است که هر دو کشور را وادار کرده در مقابل این فشارها مقاومت کنند. درحال حاضر بحث نقل و انتقال پول به واسطه فشارهای آمریکا با توجه به سلطه دلار مطرح است که اجازه ندهد این معاملات به صورت رسمی و بانکی بین دو کشور انجام شود. طبق توافقی که مقدمات آن فراهم شده، حذف دلار بین دو کشور و معامله براساس پول ملی دو کشور و عمدتا با دینار که مورد قبول ماست، این مشکل را به صورت جدی قابل حل می‌کند. هرچند که تاکنون هم به رغم این فشارها روابط‌مان را تا همین حد 12 میلیارد دلار با کمی هزینه انجام داده‌ایم و اکنون با توافقنامه بین دو کشور که دلار در معاملات حذف می‌شود و بر مبنای پول ملی دو کشور صورت می‌گیرد، مشکلات تا حدودی حل خواهد شد. مشکلات دیگری در حوزه‌های حمل و نقل و مسائل مربوط به بیمه و گمرک نیز داشتیم که خوشبختانه قسمت عمده‌ای از این مسائل حل شده و قسمت باقیمانده هم حل خواهد شد. پروژه راه آهن شلمچه-بصره نیز مدت‌هاست که معطل مانده درحالی که اثر فراوانی دارد و در صورت احداث پل و هماهنگی دو کشور، ارتباطات ما را نه تنها در رابطه با عراق بلکه در رابطه با سایر کشورهای همسایه مثل اردن، سوریه نیز سامان می‌بخشد و به سهولت سفر و ترانزیت و دوطرفه کردن کار تجارت می‌انجامد. در حوزه گردشگری بین دو کشور رقم بزرگی با توجه به حوزه‌های مختلف گردشگری اعم از زیارتی، سیاحتی و سلامت شاهد هستیم که سالانه حدود یک میلیون و 700 هزار نفر گردشگر عراقی در ایران و همین تعداد هم ایرانی در عراق داریم. نزدیک به حدود چهار میلیون نفر گردشگر داریم که حجم عظیمی از مراودات اقتصادی، اجتماعی و حتی فرهنگی را برای ما به همراه دارد. در حوزه سازندگی عراقی‌ها برنامه مفصلی برای بازسازی و نوسازی بعد از آماده شدن فضای اقتصادی و امنیتی بعد از سرکوب داعش دارند که یک سرمایه‌گذاری بلندمدت در منطقه است که تا 15 سال آینده پیش‌بینی می‌شود. عراق با توجه به درآمدهای نفتی و نیازهای بازسازی‌اش، مورد نظر خیلی از کشورهای دنیا ازجمله کشورهای اروپایی و چین و ترکیه است که علاقه‌مندی فراوانی برای حضور دارند. ایران نیز خوشبختانه در رابطه با خدمات فنی- مهندسی و کارهای پیمانکاری در حوزه‌های مختلف از نیروگاه گرفته تا احداث جاده و ساخت مسکن و راه و همه اینها امکان حضور پیمانکاران در عراق را همان‌طور که تاکنون فراهم آورده، ادامه خواهد داد هرچند تاحدودی با مشکلات تضمین و بیمه مواجهیم و ضرورت حمایت و توجه بیشتر به فعالان اقتصادی در داخل کشور را می‌طلبد. فراموش نکنیم همان اندازه که در حوزه امنیتی همکاری داشتیم و داعش را از عراق بیرون راندیم، همان توجه را باید در حوزه اقتصادی هم داشته باشیم. یعنی نمی‌توان حوزه اقتصادی را بدون حمایت‌های دو کشور در حوزه بوروکراسی اداری تقویت کرد. لزوم تقویت نظام بانکی، بیمه‌ای و حمل و نقل و نرم‌تر کردن بوروکراسی اداری از ضروریات این کار است. مسئولان اتاق مشترک ایران و عراق و اتاق ایران هم آمادگی کامل دارند و برخی نهادهای دیگر مثل ستاد عراق بحمدا... هماهنگی خوبی دارند و امیدوار هستیم وعده مسئولان دو کشور مبنی بر رسیدن به حجم مبادلات 20 میلیاردی که بعید هم نیست، عملی شود. به رغم اینکه آمریکا سعی بر برهم زدن این ارتباطات دارد، اما طی هفت ماه گذشته با وجود همه مشکلات و نارسایی‌ها 33 درصد رشد داشته‌ایم و حتما با اخذ تصمیمات جدید بیش از این مقدار خواهد شد. لذا فعالان اقتصادی ایرانی و عراقی در حوزه‌های سرمایه‌گذاری‌های مشترک بلندمدت نگاه کنند و به‌جای اینکه فقط به معاملات کوتاه مدت فکر کنیم اگر در مسائل بلندمدت‌تر به سرمایه‌گذاری مشترک بیشتر فکر کنیم بازار پایداری خواهد بود که ان‌شاءا... مسئولان، نهادها و مردم هم کمک می‌کنند تا الگویی برای سایر کشورهای همسایه شود.