قتل برنامهریزی شده بود؛ سعودیها پاسخگو باشند
آرمان - رئیسجمهور ترکیه در سخنرانی خود درخصوص قتل روزنامهنگار منتقد عربستانی گفت که باید مشخص شود چه کسی دستور این قتل را داده است. به گزارش مهر، «رجب طیب اردوغان» که روز دوشنبه اعلام کرده بود تمامی حقایق در مورد قتل «جمال خاشقجی» را فاش میکند، سخنرانی خود در این رابطه را در پارلمان ترکیه و در جمع اعضای حزب عدالت و توسعه ایراد کرد. جمال خاشقجی روزنامهنگار منتقد عربستانی در تاریخ دوم اکتبر بعد از مراجعه به کنسولگری عربستان در استانبول ترکیه ناپدید شد. هرچند از همان ابتدا گزارشهایی در مورد شکنجه، قتل و مثلهشدن جسد وی در رسانهها منتشر میشد اما ریاض مدعی بود که خاشقجی از کنسولگری خارج شده است. سرانجام در نتیجه فشارهای بینالمللی عربستان روز شنبه ۲۸ شهریور(۲۰ اکتبر) به قتل خاشقجی اعتراف کرد. اردوغان در بخش اول سخنرانی خود به روابط اقتصادی ترکیه با کشورهای همسایه و سرمایهگذاریهای انجامشده در بخش انرژی ترکیه اشاره کرده و از رئیسجمهوری آذربایجان نیز تشکر کرد. وی سپس به خانواده خاشقجی و دوستان وی تسلیت گفت و افزود: بهنظر میرسد که یک نقشه برای قتل خاشقجی تهیه شده بود و خروج پرشتاب تعدادی از کارکنان کنسولگری عربستان از ترکیه این فرضیه را قوت میبخشد. در تاریخ اول اکتبر یعنی یک روز قبل از ناپدیدشدن یک تیم از عربستان وارد ترکیه شده و جنگلی در نزدیکی استانبول را مورد بازرسی قرار دادهاند. بهنظر میرسد آنها بهدنبال جایی برای مخفیکردن جسد بودهاند. در روز قتل نیز دوربینهای کنسولگری از کار افتاده بودند. اردوغان در ادامه گفت: تیم امنیتی سعودی پس از ورود به ساختمان کنسولگری در روز قتل خاشقجی، دوربینهای مداربسته داخل ساختمان را از کار انداختند. از آنجایی که نامزد خاشقجی از حضور وی در ساختمان کنسولگری خبر داشت، پس از گذشت ۴ یا ۵ ساعت از ورود وی به ساختمان، مراتب را به مراجع ترکیهای گزارش داد. وی به بازداشت ۱۸ نفر در عربستان اشاره کرد و عنوان داشت که لیست اسامی افراد بازداشتشده در اختیار ترکیه قرار گرفته و مشخص شده که تعدادی از بازداشت شدهها همانهایی بودهاند که آنکارا بهعنوان مظنون معرفی کرده بود. باید تمامی افرادی که به هر نحوی در این جنایت نقش داشتهاند محاکمه شوند و نهفقط یک عده شخصیتهای امنیتی. رئیسجمهوری ترکیه گفت: مقامات عربستان از همان ابتدا به کلی منکر وقوع قتل در ساختمان کنسولگری شدند اما در هر صورت اعتراف به وقوع این جنایت، گام مهمی بود. اردوغان در ادامه به حضور نیروهای مشکوک در کنسولگری عربستان و رفتوآمدهای مشکوک آنها به هتلها اشاره کرد و گفت: پس از ورود خاشقجی به کنسولگری عربستان دیگر خبری از وی نشد و همسر او گفته که خاشقجی بهرغم میل خود بازداشت شده است. وی در ادامه به حضور ۱۵ نیروی عربستانی در ترکیه برای قتل خاشقجی اشاره کرد و گفت: ۱۵ شهروند عربستانی در این قتل دست داشتهاند. مقامات عربستان در ابتدا منکر این قضیه شدند که خاشقجی در داخل کنسولگری ناپدید شده است. ترکیه در آن زمان اعلام کرد که در برابر این ماجرا ساکت نمانده و منتظر نتیجه تحقیقات میماند. سپس با پادشاه عربستان سعودی گفتوگو کردیم و قرار شد تا یک گروه کاری مشترک برای تحقیقات تشکیل شود. در جریان تماس تلفنی دوم به ملک سلمان گفتم که سرکنسول ریاض در مسیر تحقیقات کارشکنی میکند و عنصر بیکفایتی است و ملک سلمان هم دستور عزل او را صادر کرد. اردوغان در ادامه گفت: عربستانیها مدعی هستند که خاشقجی در یک درگیری کشته شده است. یک روز قبل از کشتهشدن خاشقجی یک تیم سهنفره عربستانی جنگلی در استانبول را مورد شناسایی قرار دادهاند. این قتل یک موضوع بینالمللی است. تحقیقات نشان میدهد که خاشقجی قربانی یک قتل وحشتناک شده است و این سبعیت نباید پوشانده شود. اینکه عربستانیها قتل خاشقجی را تایید کردهاند قابل توجه است. افرادی که در این قتل دخیل بودهاند باید محاکمه شوند. شما (سعودیها) متعهد هستید که این همکار محلی را معرفی کنید. تا زمانی که این موضوعات روشن نشده باشد، این پرونده پایان نخواهد یافت. فکرش را هم نکنید. ما انتظار داریم که طرف سعودی در جریان تحقیقات به ما کمک کند. رئیسجمهور ترکیه در ادامه گفت: عربستان باید به تمام پرسشها پاسخ بگوید. اینکه چرا یک تیم ۱۵نفره به ترکیه اعزام شده است؟ چه کسی دستور این قتل را داده؟ چرا کنسولگری بلافاصله درهای خود را برای تحقیقات باز نکرد؟ چرا اینهمه تناقض در گفتههای عربستانیها بود؟ عامل اصلی مفقودشدن جسد خاشقجی کیست و جسد کجاست؟ سعودیهای باید به همه این سوالها پاسخ بدهند. وی گفت: تیم امنیتی شخصی را مامور کردند تا نقش خاشقجی را در حالی که از ساختمان کنسولگری خارج میشود، بازی کند. اردوغان گفت: نهادهای امنیتی ترکیه مدارکی دارند که میگوید قتل خاشقجی یک جنایت برنامهریزیشده بوده است. ترکیه و جامعه جهانی فقط در صورتی راضی میشوند که تمامی برنامهریزان و عاملان این جنایت به محکمه سپرده شوند. کشورهای دیگر نیز باید در تحقیقات مشارکت کنند. وی در ادامه به بازداشت ۱۸ نفر در عربستان سعودی در ارتباط با قتل خاشقجی اشاره کرد و گفت: خواسته ما این است که این افراد در ترکیه محاکمه شوند. اردوغان در صحبتهای خود هیچ اشارهای به نقش بنسلمان در قتل خاشقجی نکرد.
