ترامپ علیه جهان، جهان علیه ترامپ

آرمان - دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا در دومین حضور خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد علیه چند جانبه‌گرایی بین‌المللی اعلان جنگ داد. ترامپ در برابر ده‌ها تن از سران و نمایندگان ارشد کشورهای جهان گفت: «ما جهانی شدن را رد می‌کنیم و ایدئولوژی میهن پرستانه را می‌پذیریم». در واقع ترامپ بین‌الملل گریزترین رئیس‌جمهوری آمریکا طی 70 سال عمر سازمان ملل به شمار می‌آید. این سازمان با تلاش رهبران کشورهای در جنگ با نازیسم از جمله آمریکا در دوران جنگ جهانی دوم پایه‌گذاری و مقر آن نیز شهر نیویورک در این کشور تعیین شد. طی حدود 70 سال بعد، آمریکا نه فقط عمده‌ترین کشور بهره‌بردار از سازمان ملل بود بلکه در این مدت، آمریکا به عنوان حافظ و پاسدار نظم جهانی مبتنی بر مشارکت جویی بین‌المللی شناخته می‌شد. البته این نظم در نهایت در جهت تامین منافع سیاسی، اقتصادی و حتی فرهنگی آمریکا قرار داشت و به همین دلیل نیز واشنگتن قویا از ساختارهای آن حراست می‌کرد. اما از چند سال پیش و در پی بحران‌های اقتصادی و بروز مشکلات سیاسی-امنیتی در جهان، رویکرد ضدیت با جهان گرایی مشارکت جویانه ابتدا در اروپا(به طور مشخص برگزیت در بریتانیا) شکل گرفت و سپس با عبور از آتلانتیک، دونالد ترامپ را در انتخابات 2016 به کاخ سفید فرستاد. ترامپ بی‌تجربه در عرصه سیاست عمومی، نماینده جریان ملی‌گرای آمریکایی است که نظم کنونی جهانی را مغایر منافع و مصالح عالیه آمریکا تعریف می‌کند و در پی نظم جدیدی بر پایه هژمونی مطلق و بلامنازع این کشور در جهان است. برای ملی‌گرایان آمریکایی که شاهد افول قدرت ملی و ترک خوردن امپراتوری جهانی آمریکا هستند، هدف فقط در یک عبارت خلاصه می‌شود؛ «اول آمریکا». در چارچوب شعار «اول آمریکا» هر آنچه که جنبه مشارکت جویانه بین‌المللی دارد، کنار گذاشته می‌شود. برای آمریکای ترامپ یا به عبارت بهتر، برای آمریکای ملی‌گرا، نظم کنونی برگرفته از تحولات دوران پس از جنگ جهانی دوم، تضمین کننده برتری و سروری بر جهان نیست و باید هرچه سریع‌تر تغییر کند. آمریکایی که روزگاری مبتکر ایجاد سازمان‌های جهانی و شتاب دهنده به جهانی شدن در جهان بود، اکنون رو در روی جهان قرار گرفته است. «اول آمریکا»، آمریکای تنها را به همراه آورده است. در مدت زمان دو سال گذشته که ضد جهان گرایان بر کاخ سفید حاکم شده‌اند، فاصله بین جامعه جهانی و آمریکا رو به افزایش گذاشته است. به نظر می‌رسد در آغاز دهه سوم قرن بیست و یکم، جهان بر سر یک دو راهی سرنوشت ساز قرار گرفته است. به عبارت دیگر یا جهان باید به تحقق شعار«اول آمریکا» تن دهد که در آن صورت، حکم رئیس‌جمهوری آمریکا حکم لازم الاجرا برای جهان را خواهد داشت یا اینکه در جهان در برابر نابودی ساختارهای مشارکت جویانه مقاومت کند و بهای آن را نیز بپردازد. به نظر می‌رسد جهانیان تصمیم گرفته‌اند راه دوم را برگزینند؛ خنده‌ها و همهمه ایجاد شده در ابتدای سخنرانی ترامپ در نشست مجمع عمومی سازمان ملل نشان داد که یکجانبه‌گرایی منفعت‌طلبانه آمریکایی‌ها از سوی جامعه جهانی پذیرفتنی نخواهد بود.