موسیقی خیلی جدی نمیتواند در خیابان اجرا شود
آرمان - دوازدهمین دوره جشنواره ملی موسیقی جوان این روزها در حال برگزاری است و بسیاری از اهل هنر اعتقاد دارند که این رویداد، مهمترین رویداد هنری در کشور است. جشنواره موسیقی جوان در سه بخش موسیقی دستگاهی، موسیقی نواحی و موسیقی کلاسیک برگزار میشود و هر بخش هم داورانی دارد. مهمترین ویژگی جشنواره موسیقی جوان داوران و اعضای شورای سیاستگذاری جشنواره هستند. هرکدام از داوران این جشنواره از استادان بنام و معتبر موسیقی کشور هستند. شاید هر جشنوارهای در حوزه موسیقی آرزوی حضور یکی از این داوران را در کنار خودش داشته باشد. روز سهشنبه 6 شهریور 1397 حسین علیزاده بهعنوان داور بخش تارنوازی به تالار رودکی آمده بود تا اجرای شرکتکنندگان در سه ردههای سنی الف، ب و ج را بررسی کند. پس از داوری این بخشها، پای صحبتهای حسین علیزاده نشستیم تا دیدگاههای او را دربارهی کیفیت اجراهای امسال بشنویم. به گزارش تسنیم، در ادامه متن گفتوگو با حسین علیزاده را میخوانید.
امروز داوری بخش تارنوازی را در جشنواره موسیقی جوان انجام دادید. بخش تارنوازی امسال را در مقایسه با همین بخش در سال گذشته چطور میبینید؟
بهنظرم بخش تارنوازی از پارسال خیلی درخشانتر بود. سال گذشته درگروه الف چهرههای درخشانتری حضور داشتند و البته این مساله امسال هم مشاهده شد. پارسال شرکتکنندگان در ردههای سنی ب و ج وضعیت ضعیفتری داشتند اما امسال در این دو رده سنی کیفیت شرکتکنندگان خیلی بهتر بود. تکنیک شرکتکنندگان خیلی بههم نزدیک بود. خوشبختانه بخش خلاقیتی که برای گروههای سنی ب و ج در نظر گرفته بودیم، جواب داد. شرکتکنندگان زمانی که به بخش خلاقیت میرسیدند انگار آزاد شده بودند و تازه خلاقیتشان نمود پیدا میکرد. در کل در بخش ساز تار، گروههای سنی ب و ج وضعیت بهتری نسبت به سال گذشته داشتند.
امسال بخش خلاقیت را هم به جشنواره اضافه کردید تا شرکتکنندگان علاوه بر اجرای رپرتوارهای مدنظر، در بخشی از مسابقه، به اجرای قطعههایی براساس خلاقیتهای خودشان بپردازند. درباره این بخش بیشتر برایمان بگویید.
بهنظرم جشنواره موسیقی جوان باید به سمت خلاقیتها برود. این جشنواره از جایی شروع کرد که فضای خیلیخیلی بستهای داشت و فقط در چارچوب رپرتوارهایی که تعیین میشد، پیش میرفت. در آن فضا امکان خلاقیت بچهها دیده نمیشد و برخورد جشنواره با شرکتکنندگان درسی و مدرسهای بود. آرامآرام رویه جشنواره تغییر کرده و در عین حفظ جنبههای پایهای و کلاسیک موسیقی ایرانی و توجه به سبک و سیاق اساتید گذشته، آزادی لازم برای شرکتکنندگان هم فراهم میشود. با زمینهای که جشنواره مهیا کرده، شرکتکنندگان اگر درک درستی از پایههای موسیقی ایرانی داشته باشند، میتوانند خلاقیتهای فردی خود را هم رشد دهند. بهنظرم امروز و در بخش ساز تار این مساله خود را به خوبی نشان داد. وقتی به بخش خلاقیت میرسیدیم همه در راستای آموزشهای خودشان دست به خلاقیت زده بودند و موسیقی جدی را در خلاقیت فردیشان دنبال میکردند.
بهنظرتان جشنواره توانسته به جایی برسد که شرکتکنندگانی از سراسر کشور داشته باشد؟
تمام زیبایی این جشنواره در این است که از تمام ایران شرکتکنندگانی در جشنواره هستند. در برخی از لیستها تهران تنها یک یا دو شرکتکننده دارد اما از تمام ایران چهرههای بسیار توانمندی میآیند. در جشنواره امسال به غیراز اینکه تعداد شرکتکنندگان شهرستانی در جشنواره زیاد است، بخش موسیقی نواحی بهگونهای برگزار میشود که به آدمی احساس غرور و شعف میدهد. این مسائل نشان میدهد که تداوم جشنواره مثبت بوده و درختش به بار نشسته است.
زمزمههایی بود که میخواهند بخش موسیقی نواحی را از جشنواره موسیقی جوان جدا کنند. این مساله تا چه حد امکان رخدادن دارد؟
هیچکس قصد تخریب بخش موسیقی نواحی را ندارد و اگر بحثی درباره جدایی بخش موسیقی نواحی از جشنواره موسیقی جوان مطرح شد، بیشتر به خاطر حفظ نظم و برنامهریزیهای این بخش بود.در اختتامیهها بهعلت زیادبودن شرکتکنندگان بخش موسیقی نواحی، این بخش کمتر دیده میشد و شاید حق این بخش بهگونهای که شایسته است، ادا نمیشد. به همین دلیل تصمیم گرفتیم که اختتامیههای هر بخش را جداگانه برگزار کنیم و امسال هم اختتامیه بخش موسیقی نواحی جداگانه برگزار شد و ما هم در این مراسم شرکت کردیم. به هیچوجه قرار نیست که بخش موسیقی نواحی از جشنواره حذف شود. همه ما معتقدیم که موسیقی نواحی جان تازهای به جشنواره میدهد و لازم است که در کنار بخش موسیقی دستگاهی و موسیقی کلاسیک حضور داشته باشد.
در هفتههای اخیر مساله برگزاری کنسرت خیابانی در صدر اخبار قرار گرفته و هنرمندان مختلفی در اینباره نظر دادهاند. برخی هم قصد برگزاری کنسرت خیابانی کردهاند. نظر شما در اینباره چیست؟
به هر شکلی، هر گروهی و هر نوع موسیقی که در شهر جریان داشته باشد و دیده و شنیده شود، از نظر من مثبت است. مردم در بسیاری از مواقع شهر را در رادیو و تلویزیون میبینند و میشنوند، اما ما این امکان را در ایران نداریم. هرچقدر هم که در این چند دهه گذشته به رادیو و تلویزیون انتقاد شده، گویی این رسانه ملی مال ما نیست. موسیقی جدی که در دانشگاههای ما تدریس میشود، در تلویزیون جایی ندارد و بهایی به آن داده نمیشود. تلویزیون با این کار دانشگاه را هم زیر سوال میبرد.خیلی از مردم هستند که قدرت خرید بلیت کنسرت را ندارند یا اینکه اصلا موسیقی در فرهنگشان نیست. به همین دلیل اگر موسیقی در اماکن عمومی و در پارکها اجرا شود خیلی هم خوب است. من معتقدم که موسیقیهای خیلی جدی نمیتواند در خیابان اجرا شود؛ چرا که امکانات و شرایط خاص خودش را میخواهد. اما به هر حال هر نوع موسیقی که در فاصلهای نزدیک در کوچه و خیابان اجرا شود، نکته مثبتی است. این اتفاق سالهاست که در دنیای متمدن رخ میدهد. اجراهای خیابانی در تمام دنیا برگزار میشوند. ما امکان جمعی برای گریستن و غمگینشدن داریم اما امکان جمعی برای شادمانی را نداریم.
