آرمان - نگین باقری: «یکی از نگرانیهای ما در بحث خودکشی استفاده از قرص برنج بود. بر همین اساس چندی پیش وزیر بهداشت نامهای را در این زمینه به ریاست قوهقضائیه نوشتند و درخواست کردند که در موضوع خرید و فروش قرص برنج اقدامات کنترلی جدیتری انجام شود.» معاون اجتماعی وزیر بهداشت در حالی روز گذشته این اظهارات را انجام داده است که سالانه صدها نفر در ایران با مصرف قرص برنج جان خود را از دست میدهند و آمار این نوع مرگ و میرها در سالهای اخیر در مواردی بیشتر نیز شده است. اگرچه هر مرگی که بهواسطه استفاده از قرص برنج رخ دهد، خودکشی نیست، اما این قرص خطرناک در ایران تبدیل به یکی از ابزارهای خودکشی شده است. بررسیها نشان میدهد در دسترسبودن قرص برنج خطر مسمومیت و مرگ با آن را افزایش داده است.
اسفند سال گذشته وزیر بهداشت در نامهای به رئیس قوه قضائیه نوشت: «هرساله صدها نفر از شهروندان ایرانی بر اثر مصرف مادهای سمی، به نام «قرص برنج» جان خود را از دست میدهند. بهرغم آنکه واردات، تولید و توزیع و فروش این ماده سمی از طریق مراجع قانونی مکررا ممنوع اعلام شده است، لیکن طبق گزارش سازمان پزشکی قانونی کشور، این ماده همچنان در صدر علل ایجاد مسمومیت و مرگ و میر ناشی از مسمومیت و خودکشی با مواد سمی در شهروندان ایرانی است. متاسفانه بهغم همه تمهیدات بهعملآمده از سوی مسئولان، این ماده سمی همچنان به سادگی از طریق بعضی مغازههای خردهفروشی در سطح شهر در دسترس متقاضیان است.از طرف قوه قضائیه اعلام شود، افرادی که این ماده سمی را در اختیار متقاضیان قرار میدهند در مرگ ناشی از مصرف آن نیز شریک هستند و باید عواقب قانونی و مجازات ناشی از آن را بپذیرند. به اعتقاد این وزارت اعلام چنین تصمیمی از سوی قوه قضائیه تاثیر بسیار مهمی در کاهش عرضه غیرقانونی این ماده سمی و کاهش مرگ و میر ناشی از آن خواهد داشت.» خرید و فروش قرص برنج معضلی است که موجب شده انواع مرگ و میرها از طریق آن افزایش یابد و این مساله نبود قوانین و فقدان نظارتها را نشان میدهد. آنچنان که اگر عواقبی برای فروشندگان قرص برنج در نظر گرفته شود، بدون شک خودکشی های نگرانکننده با این قرص کاهش خواهند یافت. این در حالی است که یکی از نقدهای موجود به مبحث اسیدپاشی نیز همین مساله است، چرا که اسید بهراحتی در دسترس همگان است و به افزایش این جرم دامن می زند. بنابراین با توجه به شکلگیری آسیب های اجتماعی در این حوزه این مهم باید در دستور کار قرار گیرد. در غیراین صورت دوباره شاهد این هستیم که آسیب های اجتماعی رقم بخورند.
پایش خودکشی در ۴ استان
روز گذشته معاون اجتماعی وزیر بهداشت از بررسی پایلوت وضعیت خودکشی در چهار استان ایلام، کرمانشاه، کردستان و همدان خبر داد و گفت: یکی از نگرانیهای ما در بحث خودکشی استفاده از قرص برنج بود. بر همین اساس چندی پیش وزیر بهداشت نامهای را در این زمینه به ریاست قوه قضائیه نوشتند و درخواست کردند که در موضوع خرید و فروش قرص برنج اقدامات کنترلی جدی تری انجام شود. بهویژه در برخی استان های شمالی کشور قرص برنج در دسترس عامه مردم بود و از آن استفاده می کردند که مشکلات زیادی را ایجاد می کرد. محمدهادی ایازی با بیان اینکه سلامت دارای چهار جزو سلامت جسم، روان، اجتماعی و معنوی است، اظهار کرد: در مساله سلامت روان اقدامات پیشگیرانه نقش مهمی دارد. بسیاری از دغدغه هایی که در حوزه سلامت روان داریم به مسائل اقتصادی، اجتماعی، فقر، بیکاری، نشاط اجتماعی و... باز میگردد. او اظهار کرد: وقتی به این مسائل توجه نکنیم و انتظار داشته باشیم که سلامت روان مردم مورد تهدید واقع نشود، انتظاری عبث است. اما اگر به این موضوعات توجه کنیم، می توان گفت که اقدامات پیشگیرانهای انجام دادیم که می تواند به سلامت روان مردم کمک کند. ایازی در ادامه درباره اقدامات وزارت بهداشت در حوزه اسیدپاشی که می تواند سلامت جسمی و روانی افراد را تحت تاثیر قرار دهد، گفت: در زمینه اسیدپاشی ما بیشتر بحثهای درمانی را دنبال میکنیم. البته این موضوع یک بخش اجتماعی هم دارد و اقدامات پیشگیری از جرم هم برعهده وزارت کشور و نیروی انتظامی است. به گزارش ایسنا، معاون اجتماعی وزیر بهداشت بیان کرد: البته این موضوع یکی از دغدغههایی است که با آن مواجهیم. دلیل ندارد که فردی برای یک اختلاف خانوادگی، بخواهد به این صورت خشم خودش را نشان دهد. این کار اوج بدرفتاری و کج رفتاری است و ما اعلام آمادگی می کنیم که می توانیم در این حوزه کمک کنیم.
عوارض محدودیت خرید و فروش مواد خطرناک
عضو کمیسیون حقوقی و قضائی مجلس درباره لزوم وضع مقرراتی درباره کنترل عرضه مواد خطرناکی چون قرص برنج و اسید در گفتوگو با «آرمان» می گوید: مرگ با قرص برنج و اسیدپاشی معضلاتی هستند که راهحل سادهای ندارند. ژرژیک آبرامیان می افزاید: ما یک تجربهای در رابطه با حمل سلاح سرد داشتیم و زمانی طرحی را در کمیسیون قضائی مجلس تصویب می کردند که پیرامون آن صحبت های بسیاری بود. او عنوان میکند: ظرافت کار در این است که هم قرص برنج و هم اسید بهعنوان دو ماده که می توانند خطرناک باشند، کاربرد خاص خودش را دارند. بنابراین وضع قوانینی که این خرید و فروشها را محدود کند، نیاز به یک زیرساخت بسیار قوی دارد که بتواند بر این خرید و فروشها نظارت داشته باشد. وگرنه صرفا آوردن یک قانون که خرید و فروش اسید و قرص برنج را جرم به حساب آورد، میتواند عوارض دیگری بههمراه داشته باشد. این عضو کمیسیون حقوقی و قضائی مجلس خاطرنشان می کند: در واقع افرادی که از این مواد بهصورت مرسوم استفاده میکنند، دچار یکسری مشکل و معضل میشوند. او اضافه می کند: برای همگان مفهوم شده که اسید برای اسیدپاشی اختراع نشده است، ولی در وضعیتی ممکن است که یک بیمار روانی و انسانی که کینه خاصی دارد از این ماده برای صدمه زدن به دیگران استفاده کند که تبعات آن غیرقابل جبران است. آبرامیان توضیح می دهد: به هر حال باید در این راستا قدمی برداشته و این معضلات ساماندهی شوند. باید بتوان خرید و فروش این مواد را تحت کنترل درآورد. احتمالا چنین رویکردی به این مساله کمک خواهد کرد. او خاطرنشان می کند: برای مثال روزانه 10 تن اسید برای مصارف مختلف در صنایع مورد استفاده قرار می گیرند و از این مقدار در سال ممکن است صد یا 200 گرم برای اسیدپاشی مصرف شود. بنابراین کنترل این حجم برای جلوگیری از چنین کاری قطعا نیاز به یک کار بزرگ و پرانرژی دارد، ولی اینکه قانون داشته باشیم تا خرید و فروش قرص برنج و اسید ساماندهی شود، بسیار بهتر است تا خرید و فروش آنها رها شده و بدون نظارت صورت گیرد. این عضو کمیسیون حقوقی و قضائی مجلس بیان می کند: وضع قوانین برای کنترل عرضه مواد خطرناکی چون قرص برنج و اسید راهحل خوبی است، ولی کافی نیست. در واقع شاید تاثیر بسیاری شایانی روی چنین جرایمی یا اتفاقاتی که بهصورت ناخواسته بهویژه در مورد قرص برنج اتفاق می افتد، نداشته باشد، ولی تا حدودی به کاهش این معضلات کمک می کند.