دیپلماسی ایرانی راهگشای مناقشه عفرین

آرمان - عفرین منطقه کردنشین سوریه است که با دیگر گروه‌های کرد از جمله کردهای ترکیه در ارتباط است. در این میان یک معادله چند مجهولی وجود دارد که می‌تواند تحولات آینده را هم رقم بزند. در این منطقه کردها به حمایت دولت آمریکا امیدوار بودند اما با حمله ترکیه به این شهر و اقدامات نظامی ترکیه که علیه این شهر صورت گرفت و با بالا رفتن احتمال اشغال عفرین توسط ترکیه، مردم عفرین و گروه‌های کرد به سمت حکومت سوریه تغییر جهت دادند وخواستار کمک ارتش سوریه به مردم این شهر شدند تا شاید بتوانند از ورود ارتش ترکیه جلوگیری کنند. عفرین در منطقه‌ای قرار دارد که جز سه نقطه مهم شمال سوریه محسوب می‌شوند. این سه نقطه استراتژیک شامل عفرین، منطقه جزیره که منطقه‌ای عرب نشین است و شهر منبج است. این سه نقطه اگر تحت سیطره نیروهای کرد در بیاید زمینه اتصال به کردستان عراق و مناطق کردنشین سوریه و در نهایت موجب اتصال مناطق کردنشین به دریای مدیترانه را ایجاد می‌کند. در صورت رخ دادن چنین وضعیتی، در واقع ترکیه با یک دولت کرد در جنوب خود مواجه خواهد شد و دولت کرد در سوریه به معنای تشویق کردهای ترکیه به تشکیل دولت منجر خواهد شد و در یک زنجیره از کنش‌ها و واکنش‌ها به جدا شدن کردهای ترکیه از آن خواهد انجامید و این امر موجب قطع ارتباط ترکیه با کشورها و ملت‌های عرب خواهد شد. بنابراین این موضوع برای ترکیه از اهمیت زیادی برخوردار است و ترکیه به هر قیمتی سعی دارد از این رویداد جلوگیری به‌عمل آورد. با ورود ارتش سوریه به عفرین این اتصال قطع خواهد شد و ترکیه می‌تواند آرامش بیشتری احساس کند. از طرف دیگر گروه‌های کرد که در عفرین حضور دارند سعی در تحریک و تشویق آمریکا به حضور نظامی در منطقه و رسیدگی به وضعیت آنها و دریافت کمک از سوی آمریکا هستند تا با کمک آمریکا تسلط خود را بر عفرین تثبیت کنند. در حقیقت نیروهای کرد سعی داردند با دعوت از ارتش سوریه، برای ایجاد نگرانی در آمریکا استفاده کرده و آمریکایی‌ها را جهت اعزام هر چه سریع‌تر نیرو به منطقه تحریک کنند. در نهایت این معادله چند جانبه به این زودی پایان نخواهد یافت. البته در صورتی که ارتش سوریه آن گونه که رسانه‌های سوری اعلام کرده‌اند، وارد شهر عفرین شوند و امور این منطقه را در دست بگیرند، ترکیه دیگر بهانه‌ای برای حضور در خاک سوریه نخواهد داشت و باید منطقه را ترک کند. اما جمهوری ‌اسلامی ‌ایران که با هر گونه اشغال سرزمینی از خاک سوریه توسط دیگران مخالف است ضمن اینکه به ترکیه در قبال نگرانی‌هایش حق می‌دهد اما اعتقاد دارد این این نگرانی‌ها باید از طریق گفت‌وگوی منطقه‌ای برطرف گردد و نباید موجبات حضور آمریکایی‌ها در شمال سوریه را فراهم نمود. جمهوری اسلامی ایران بر این اعتقاد است که آمریکایی‌ها از پتانسیل کردها استفاده ابزاری خواهند کرد و هدف آمریکا از دخالت در مناقشه موجود، حمایت از کردها نیست بلکه پیگیر منافع خود در منطقه و حمایت از رژیم صهیونیستی است. ایران بر این اعتقاد است که آمریکایی‌ها پس از آنکه منافع خود را در منطقه کسب نمود، کردها را به حال خود رها خواهند کرد. دز این معادله ایران و روسیه می‌توانند نقش جدی‌تری ایفا کنند و با توجه به ارتباط خوب ایران با طرف‌های درگیر مناقشه یعنی کردها، سوریه و ترکیه، جمهوری‌اسلامی می‌تواند نقش میانجی را در این میان ایفا کرده و اجازه ندهد کشورهای فرامنطقه‌ای به بهانه‌های مختلف پایشان به این منطقه باز شده و آتش این مناقشه را شعله‌ور سازند. دیپلماسی ایران بر این اساس است که باید حقوق همه ملت‌ها به رسمیت شناخته شده و هیچ کشوری حق ندارد به عناوین مختلف به خاک همسایگان خود تجاوز کند.