آرمان - مراسم رونمایی کتاب «ارکستراسیون به زبان ساده» نوشته علی اکبر قربانی دیروز با حضور فرهاد فخرالدینی، نادر مشایخی و وحید تاج در دانشگاه علمی کاربردی واحد 46 برگزار شد. فرهاد فخرالدینی در ابتدای این نشست با بیان اینکه این روزها جایی نمیروم و معمولا در خانه هستم، گفت: اما خوشحالم که میبینم جوانان ما راهی را میروند که باید بروند. ما پیشینه درخشانی در عرصه موسیقی داریم که تداوم این راه از خوشبختیهای ماست. موسیقی از زیباترین هنرهای روزگار و پدیدهای الهی است. فلاسفه و دانشمندان ما بخشی را به موسیقی اختصاص دادهاند. در زمانهایی به موسیقی بی مهری شده است. از قرن نهم هجری و از دوران صفویه موسیقی به ناحق به زیر ضربه رفت. موسس ارکستر ملی ایران ادامه داد: کتابهای ارزشمندی که درباره موسیقی داریم از حدودهزار سال پیش نگاشته شدهاند. شاید مهمترین کتابها از آنِ صفیالدین ارموی و عبدالقادر مراغهای باشد. اینها به صورت علمی با موسیقی برخورد کردهاند. یعنی موسیقی یک علم است که توام با خلاقیت است. شما باید هم دانش موسیقی داشته باشید و هم خلاق باشید تا بتوانید اثری درخور تولید کنید.
نوشتن کتاب سود مالی ندارد
وی در ادامه با اشاره به کتاب «ارکستراسیون به زبان ساده» بیان کرد: آقای قربانی همواره در حال کار کردن هستند. نوشتن کتاب سود مالی ندارد. با تیراژ کمی که در مملکت ما برای کتابها وجود دارد، خبری از سود مالی نیست. امیدواریمان این است که شما جوانان این راه موسیقی را ادامه میدهید و به نتیجه میرسانید. بیان مطالب علمی و فنی به زبان ساده کار دشواری است. در این کار آقای قربانی موفق بودهاند. ایشان در ارکستر فعالیت مستمر داشتهاند. من حدود 50 سال است که در موسیقی و در ارکستر کار کردهام و آقای قربانی هم، زمان زیادی در کنار خودم کار کرده است. این هنرمند پیشکسوت در پایان صحبتهایش خطاب به نوازندگان و دانشجویان موسیقی گفت: سازهای زهی که تصویرشان بر روی جلد کتاب «ارکستراسیون به زبان ساده» آمده است، قلب ارکستر هستند. بعد نوبت سازهای چوبی، بادی و برنجی و ضربی است. اگر شناختی از موسیقی ایرانی هم داشته باشید، در نهایت به صدادهیهای متفاوتی میرسید. باید صاحب اثر باشید و آثار خوبی بسازید و مردمی که از موسیقی محرومشان کرده اند را با موسیقی شاد کنید.
کتابهای ارکستراسیون حالت تئوری دارند
نادر مشایخی دیگر سخنران این نشست بود وی با بیان اینکه در ارکستراسیون مشکلی عمده و اساسی هست و آن هم اینکه رنگهای موسیقی را نمیتوان تعریف کرد و باید آنها را شنید، عنوان کرد: این کتاب سعی کرده این مشکل را حل کند. کتابهای ارکستراسیون حالت تئوری دارند و عملی نیستند. اما آقای قربانی در این کتاب به گونهای عملی هم سعی در بیان مطالب کرده است. کار ارکستراسیون قلق دارد و قربانی در این کتاب، این قلقها را به بهترین نحو به خواننده منتقل میکند. جالب این است که مثالهایی که در کتاب هست، فراتر از یک مثال هستند.این آهنگساز در ادامه با اشاره به اینکه هر کسی که میخواهد کار ارکستر بکند باید این کتاب را بخواند، عنوان کرد: این کتاب سادگی خاصی در نگارش دارد. آهنگسازی 50درصدش به قریحه و ذوق برمیگردد و مابقی دانش و کاربلدی است. بچههایی که از دانشگاه بیرون میآیند، خیلی با استعداد هستند و انرژی دارند اما بعدها میفهمند که آنچه در دانشگاه آموختهاند به کارشان نمیآید و بعد از آن باید به دنبال یادگرفتن و تجربه کردن بروند.
پیدا کردن فرمول ارکستراسیون
علی اکبر قربانی نوزانده و آهنگساز و مولف این کتاب نیز در این مراسم گفت: موسیقی در نهایت باید شنیده شود و حرف زدن درباره موسیقی خیلی چیزی به آن اضافه نمیشود. آلن بلکین میگوید در آموزش هر مبحثی معلمان زیادی میبینید اما در آن میان یک یا دو معلم تاثیر بسیاری بر روی شما میگذارند. استاد فخرالدینی از آن جمله هستند که به گردن من حق بسیار دارند. ما کتابهای ارزشمندی در این باره داریم. کورساکوف از آن آهنگسازانی است که هر کسی کتاب ارکستراسیون نوشته از او یاد کرده است. نوشتن این کتاب از سوی من برای رویکردی است که دارم و برای رسیدن به یک مِتُد آموزشی است. من سعی کردم راه کار و فرمول برای ارکستراسیون پیدا کنم و اینکه چقدر موفق بوده ام به قضاوت خوانندگان بماند. وی افزود: یادم هست که 18 سال پیش که دانشجوی استاد فخرالدینی بودم اثری نوشته بودم که نزد استاد بردم و ایشان دید و تعریف کرد و گفت که این اثر را با ارکستر ملی اجرا میکنیم. از آن زمان فعالیتم با ارکستر ملی شروع شد. تجربهای که در آنجا به دست آوردم برایم بسیار مهم بود. تجربههایی که در ارکستر بهدست آوردم در هیچدانشگاهی قابل دستیابی نیست. استاد فخرالدینی این امکان را به من و خیلی از دوستان جوان دادند. ماحصل آن ارکستر که سالها فعالیت کرد، خوانندگان و آهنگسازانِ خوبی بود. اگر امروز توانسته ام کتابی بنویسم، به خاطر لطفی بوده که استاد فخرالدینی نسبت به من داشتهاند.