تغییر هرساله دبیر جشنوارهفجر متاثر از تغییر دولتهاست
آرمان - ابراهیم داروغهزاده که این روزها به عنوان معاون نظارت و ارزشیابی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و دبیر سیوششمین جشنواره فیلم فجر مورد توجه رسانهها قرار گرفته پیش از این در مقام رئیس پخش شبکه چهار سیما، مدیر گروه اجتماعی شبکه اول سیما، مدیر عامل موسسه رسانههای تصویری، مدیرعامل موسسه تصویر شهر و قائم مقام دبیر سی و دومین جشنواره بینالمللی فیلم فجر در سینما و تلویزیون فعالیت داشته است. وی که دبیری جشنوارههای فیلم شهر و سلامت را تجربه کرده با رویکرد برگزاری جشنوارههای متعدد موافق است و درباره تغییر و جابهجایی هرساله دبیران جشنواره فیلم فجر نکاتی را مطرح کرد. داروغهزاده همچنین به مساله پایان دادن به توقیف فیلمها اشاره کرد.سوره سینما با ابراهیم داروغهزاده گفتوگویی انجام داده که در ادامه میخوانید:
در مقام معاون نظارت و ارزشیابی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی کیفیت اخبار سینمایی را چطور میبینید؟
میزان پرداختن رسانههای سینمایی به حواشی خیلی بیشتر از گذشته شده و نسبت به گذشته کمتر مقوله سینما و فیلمهای در حال تولید و اکران نقدهای جدی میشوند. افزایش رسانههای جدید و نوظهور که به کمک فضای مجازی رشد پیدا کرده اند نیز رویکرد سینما را به حاشیه و سطحی نگری بردهاند. از این جهت و با توجه به سرعت تولید محتوای سطحی، این اخبار زودتر در معرض دید مخاطب قرار میگیرد و برای مخاطب عام هم بعضی از این اخبار جذابتر است و ناخودآگاه رسانههای جدی را به حاشیه رفته است.
به عنوان دبیر جشنواره فیلم فجر که این روزها فقط درباره بودجه از شما سوال میشود به نظر میرسد حساسیت تان روی این موضوع بیشتر شده است؟
پرداختن به حواشی از جشنواره فیلم فجر هم دور نیست گویا این اخبار برای رسانهها نیز جذابتر است. در صورتی که وقتی یک فستیوال مهم در دنیا برگزار میشود رسانهها دغدغه شان پوشش دادن اخبار فیلمهایی است که قرار است در این رویداد رونمایی شوند و بعد هم بحث جوایز مورد توجه قرار میگیرد. انتظار من هم این است که جشنواره فجر هم نزد رسانه به این جایگاه برسد و حضور فیلمها در این فستیوال باعث بهتر دیده شدن شان شود تا رونمایی رسانهای فیلمهای سینمایی به بهترین نحو انجام شود. رسانه است که اسامی فیلمسازان و آثارشان را مهم میکند و به مخاطب میگوید که از فردا منتظر چه فیلمی روی پرده سینما باشند. وقتی مسعود کیمیایی «قیصر» میسازد رسانهها بودند که او را به عنوان یک پدیده سینمایی به مردم معرفی کردند و جریان فیلمسازی را به سمت تازهای پیش بردند.
پیشتر اشاره کردید بیتردید ۲۲ فیلم به جشنواره فجر راه پیدا میکنند. در اجرا چقدر میتوان روی این عدد مانور داد؟
تعامل مدیریت جشنواره با فیلمسازان و رسانهها میتواند یک اتفاق خوب را رقم بزند و بدون همراهی این ۳ضلع نمیتوان به نتایج خوبی رسید. سالهای گذشته هم از سمت سینماگران هم رسانهها این خواسته مطرح بود که باید تعداد فیلمها منطقی باشد امسال در بخش مدیریت به این خواسته پاسخ مثبت دادیم امیدواریم که خود رسانهها و سینماگران کمک کنند.رسانهها استانداردهای حرفهای یک جشنواره را متذکر میشوند و جالب اینکه خودشان این قرار را رعایت نمیکنند و فشار میآورند که این فیلم هم خوب است و بگذارید در جشنواره اکران داشته باشد. ما باید چارچوب قانونمندی طراحی کنیم که دیگر شاهد این همه تغییر نباشیم. اگر قانون فوتبال میگوید فقط ۱۱ بازیکن باید در زمین باشد پس تحت هیچشرایطی نباید تعدادشان ۱۲ شود. شما هم اگر میگویید فیلمی خوب است و حق حضور در جشنواره را دارد پس باید پیشنهاد دهید جای کدام اثر را بگیرد نه اینکه اضافه شود.
طی این سالها به کرات این نکته مطرح شده که جشنواره باید دبیرخانه و یک دبیر ثابت داشته باشد تا هر سال شاهد آزمون و خطاهای تکراری نباشیم. شما یک چهره جدید در دبیری این رویداد هستید. درباره این نکته که هرسال هم طرح میشود چه نظری دارید؟
جشنواره فیلم فجر و دبیر آن نماینده سازمان سینمایی کشور است. جایی که شورای سیاستگذاری دارد و از طرفی سازمان سینمایی یک نهاد دولتی تحت نظر وزارت فرهنگ است. طبیعتا با تغییر دولتها وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی هم دستخوش تغییرات میشود حتی گاهی در یک دوره چهارساله ممکن است ۲ وزیر داشته باشیم. در صورتی که میدانیم فرهنگ یک مقولهای است که در درازمدت جواب میدهد و نیاز به برنامه طولانیمدت دارد.همه اینها چالش است و به جشنواره هم آسیب میزند اگر این زیرساختها درست شود داشتن دبیرخانه دائمی و انتخاب دبیر ثابت برای جشنواره خیلی پیچیده نیست. این جشنواره در بخش اجرایی افراد ثابت دارد ولی رویکردها دائم تغییر میکنند که آن هم به تغییر دولتها برمی گردد.
با توجه به سابقه مدیریتی شما در تلویزیون و سینما به نظرتان این دو نهاد سازمانی چگونه میتوانند به یک تعامل منطقی و مثبت برسند؟
تلویزیون و سینما دو جایگاه متفاوت دارند. اگر هر کدام اینها نقش خود را به درستی انجام دهد تعامل درستی ایجاد میشود. تلویزیون هم در مقوله پخش هم تامین منابع، استقلال دارد و میتواند سفارشات مد نظر خود را تولید و پخش کند. در سینما این امکان نیست چون سالنهای بخش خصوصی بیشتر شده و هم منابع تولید فیلمها دست بخش خصوصی است و این نشان میدهد نوع مدیریت در سینما با تلویزیون تفاوتهای اساسی دارد. با این حال تجربه ثابت کرده هر چقدر بین این دو سازمان همراهی و همکاری بیشتر بوده هردو به منفعت رسیدهاند. اگر فیلمهای خوب سینمایی تولید شود در نهایت به نفع تلویزیون است چون بخشی از برنامههای خوب تلویزیون همین فیلمهای سینمایی است که بارها هم پخش شده و از طرفی سینما هم در حوزه اطلاعرسانی و تبلیغات نیاز به تلویزیون دارد تا فیلمها بیشتر دیده شوند. در حال حاضر اقتصاد سینما ضعیف است و تلویزیون امکان خیلی خوبی برای کمک به سینما دارد. البته در چند ماه اخیر تلویزیون تمام تیزرهای سینمایی را به شکل رایگان پخش میکند و این اتفاق مثبتی است. به جز موارد نادر در نمایش چهره برخی بازیگران سایر عملکرد تلویزیون در تعامل با سینما مثبت بوده و خواهش ما از مدیران تلویزیونی این است که وقتی فیلمی توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مورد تایید قرار گرفته و مجوز ساخت و نمایش دارد آنها هم با همین نگاه برخی آثار را از حد اقل امکانی که به فیلمها میدهند محروم نکنند.
بحث دیگری که در سینما مطرح است برگزاری جشنوارههایی است که تعدادشان هرسال بیشتر میشود. به عنوان کسی که سابقه دبیری جشنوارههای سلامت و شهر را داشتهاید نظرتان چیست؟
هر سازمان و نهادی که چرخه اقتصادی سینما را به حرکت در میآورد و به اقتصاد سینما کمک میکند رضایتبخش است و نباید مانع فعالیت شان شویم. ضمن اینکه این هزینهها از بیرون به سینما اضافه میشود پس سینما باید از اینکه هر وزارتخانهای میتواند به سینما کمک کند استقبال هم داشته باشد. این کمک چند مدل است یکی اینکه نهادها در تولید سرمایهگذاری کنند. دیگر اینکه اگر سازمان و نهادی در راستای ماموریت خودش نیاز به فرهنگسازی دارد و سینما و تلویزیون میتواند به این جریان فرهنگی کمک کند اشکالی نمیبینم که جشنوارهای برگزار کند و به فیلمهایی که در ماموریتهای مربوط ساخته میشوند جایزه دهد.مثلا وزارت بهداشت و بحث سلامت به همه اقشار مربوط است پس هر چقدر که بتواند از طریق تولید فیلم به افزایش سلامت جامعه کمک و اطلاعرسانی کند چند ده برابر هزینه درمان را کاهش میدهد.
در دورهای که سالانه ۲میلیون نفر از مردم عادی به سینما میروند و نهایتا ۵۰۰ نفر از اهالی سینما در این جشنوارهها حضور دارند. این فرهنگسازی کجا شکل میگیرد؟
جشنوارهها بخشی از ماموریت شان نمایش است ولی این تمام هدفشان نیست. با برگزاری این رویداد فضایی درست میشود که فیلمسازان به تکاپو بیفتند و رسانهها را تشویق کنند که به موضوعات مربوط به اهداف جشنواره بپردازند. مخاطب هم در نهایت اخبار رسانهها را رصد میکند و این گونه است که جشنواره تاثیر گذار میشود. تعامل بین فیلمساز و سازمانی که جشنواره برگزار میکند باعث میشود در آثار بعدی نگاه و تفکری جدید به دنیای سینما اضافه شود.سازمانهایی که ماموریت شان ارتباط با مردم به صورت عام است برای پیشبرد اهداف شان هر اندازه این جشنوارهها را برگزار کنند کمک به فرهنگسازی کردهاند.
در مقام معاون نظارت و ارزشیابی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی چه تضمینی وجود دارد که دیگر واژه توقیف از سینمای ایران حذف شود؟
غالب فیلمهایی که پروانه ساخت گرفتند به پروانه نمایش هم رسیدند و معدود آثار نادری بوده که بهرغم پروانه نمایش امکان اکران پیدا نکردند. اینها خارج از وزارت فرهنگ و ارشاد و سازمان سینمایی دچار مشکل بودند و سازمان سینمایی در صدد رفع این مساله است که بتواند از پروانههای نمایشی که خودش صادر میکند دفاع کرده تا گروههای بیرون سینما را قانع کند و نگرانی شان برطرف شود.ترکیب شورای پروانه نمایش بخش قابل توجهی از نگرانی افراد دلسوز را درک کرده و سعی دارد مساله را با گفتوگو باید حل کند اما همه نهادها بدانند آنچه بهعنوان مجوز از طرف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی صادر میشود بهعنوان آخرین مجوز قابل احترام همه اقشار جامعه تلقی شود چون مجوز دولتجمهوری اسلامی ایران است.
