آرمان - خانواده از ابتدا تا هنوز و تا فرجام زندگى، نسبت به ساير نهادهاى اجتماعى از ارزش و اهميت خاصى برخوردار بوده و خواهد بود، ولى با همه اين ها متأسفانه امروزه در اثر رشد و توسعه فزاينده وسايل و ابزار رسانههاى الكترونیکی نظام مقدس خانواده دچار تزلزل و بحران شده است.زن و مرد كه مهمترين ركن نظام مقدس خانواده به شمار مى روند كمتر به آن بها داده مى شود. يكى از عوامل تزلزل خانواده ها، عدم آشنايى زن و شوهر به حقوق همديگر و يا ناديده گرفتن حقوق يكديگر است كه در اثر عدم آشنايى و يا رعايت نكردن حقوق همديگر، نظام خانواده دچار بحران و تزلزل مى شود.نظام خانواده، يك نهاد اساسى و محورى در جامعه است و به عنوان هسته اوليه براى ساير نهادهاى اجتماعى به شمار مى رود. نظام خانواده كوچك ترين واحد اجتماعى است كه اساس و زيرساخت واحدهاى بزرگ اجتماعى بشرى به شمار مى رود.
جايگاه خانواده در قرآن كريم
خانواده (زن و شوهر) در قرآن كريم آياتى از آيات خدا و مايه آرامش روحى شمرده شده است، چنانكه خداوند فرموده است:«و از نشانه هاى او اين كه همسرانى از جنس خودتان براى شما آفريد تا در كنار آنان آرامش يابيد، و در ميانتان مودت و رحمت قرار داد، در اين نشانه هايى است براى گروهى كه تفكّر مى كنند.»در جاى ديگر از زن و مرد به عنوان لباس ياد شده است، آنها لباس شما هستند، و شما لباس آنها، هردو زينت هم و سبب حفظ يكديگريد.
جايگاه خانواده در روايات
نظام خانواده، نظام ارزشمند و محبوبى است كه در اسلام هيچ بنايى محبوبتر از او پايه ريزى نشده است. پيامبر اسلام مى فرمايد: «در اسلام هيچ نهادى محبوب تر و عزيرتر از تشكيل خانواده در نزد خداوند بنا نشده است.»نظام خانواده از چنان جايگاه و مقام شايسته در اسلام برخوردار است كه حتى تأثير روى ثواب عبادت و بندگى مى گذارد، تا جايى كه دو ركعت نماز كسانى كه تشكيل خانواده داده اند برتر از عبادت فرد مجردى است كه شب و روز نماز بخواند.طبيعي ترين شكل خانواده، اين است كه هيچ عاملي جز مرگ نتواند پيوند زناشويي را بگسلد و ميان زن و شوهر جدايي بيفكند.به هر حال خانواده ي خوشبخت نشانه هايي دارد كه ما دراينجا به چند نمونه ي آن اشاره مي كنيم.
در بين اعضاي خانواده جمله «به من چه يا به تو چه» رد و بدل نمي شود،چرا كه اعضا به گفتگو و مشورت منطقي اعتقاد دارند و احساس مسئوليت مي كنند.
افراد به يكديگر اعتماد دارند و از اين اعتماد سوء استفاده نمي كنند و اعتماد را يكي از پايدارترين ويژگي ازدواج موفق و خانواده موفق مي دانند.
تاجايي كه امكان دارد با هم هستند و در مهمانـي هـا يا كـارهـاي مربـوط بـه خـانـواده تنـها نمي روند. همدلي، همكاري، هم فكري، هماهنگي را بقاي خانواده خوشبخت مي دانند.
با هم اتحاد دارند و در مسائل مختلف، با گفتگـو و مشـورت بـه تفاهـم مي رسنـد و سعـي مي كنند اگر سوء تفاهم به وجود آمد، آن را در درون خود بدون اين كه كسي بفهمد حل كنند.
به سليقه ها و عقايد يكديگر آگاه بوده و به آن احترام گذاشته و عمل مي كنند.
خواسته هاي طبيعي خودشان را بدون نگراني يا خشونت ابراز مي كنند.
به حريم يكديگر احترام گذاشته و از حدود مشخص شده خود فراتر نمي روند.
نگران سلامت روحي و جسمي يكديگر بوده و از هم مراقبت مي كنند. اگر چنانچه مشكلي به وجود آيد، سعي وافر در حل مشكل را دارند.
از امور مالي يكديگر خبر دارند و چيزي را از يكديگر پنهان نمي كنند .صرفه جويي و پس انداز كردن جزو برنامه هاي اقتصادي خانواده هاي خوشبخت است.
براي رشد يكديگر تلاش كرده و زمينه پيشرفت خانواده را فراهم مي كنند.
هيچ كس خود را برتر از ديگري و در مقام قدرت نمي بيند.
همه اعضا احساس برنده بودن، موفق بودن، اميد داشتن مي كنند و خودشان را در زندگي برنده مي دانند.
دركنــار هــم احسـاس امنيـت و آرامـش مي كنند نه ترس و اضطراب يا تنش و درگيري.
علاقه، عشق، محبت، صفا و يكدلي خود را هم در رفتـار و هـم در گفتـار به يكـديگـر ابـراز می كنند.
سخن آخر
خانواده از دیدگاه ائمه و معصومین بسیار با اهمیت بوده و جایگاه والایی داشته است، به طوری که سفارشات فراوانی درسخنان و رفتار این معصومین به کرات دیده و مکتوب شده است. همان طور که ذکر شد درکتاب آسمانی نیز خداوند بسیار جایگاه خانواده و ازدواج را بالا دانسته و سفارش کرده است.جامعه شناسان و روانشناسان در خصوص بررسی جایگاه خانواده در سلامتی روحی و روانی افراد در جامعه سخن گفته اند و نقش مثبت آن را بررسی کرده اند.