هیاهوی ترامپ ره به جایی نمی‌برد

آرمان - همچنان که انتظار می‌رفت و در پیش‌بینی مقامات وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران و مشخصا محمدجواد ظریف به صراحت مطرح شده بود، دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالت متحده آمریکا در سخنرانی که ادای آن 24 ساعت به تعویق افتاد، به‌صورت یکجانبه و غیرمستند و با لحنی عصبانی و توام با خشم مطالبی را بر علیه برجام، مواضع منطقه‌ای جمهوری اسلامی و سیاست‌های دفاعی ایران و به طور مشخص توانمندی موشکی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی موضع گیری نمود و حتی پایش را فراتر از عرف حاکم درسخنان مقامات سیاسی در چنین رده ای گذاشت. وی در سخنانش نام تاریخی خلیج فارس را که حتی در اسناد رسمی وزارت خارجه و وزارت دفاع نیز به آن استناد می‌شود، واژگونه کرده و از عنوان جعلی خلیج عربی استفاده کرد. مواضع ترامپ در این سخنرانی از هفته گذشته با توجه به احتمال اتخاذ چنین رویکردی با هشدارهای مقامات سیاسی در آمریکا و توسط رهبران کشورهای امضاکننده قرارداد برجام یا 1+5 از قبل با هشدار روبه‌رو شده بود. نخست وزیر انگلستان، رئیس جمهور فرانسه و صدراعظم آلمان بلافاصله پس از این سخنان در بیانیه مشترکی پایبندی خود رابه برجام اعلام کردند. موگرینی و اشمید، مقامات اتحادیه اروپا نیز همچون گذشته به صراحت و روشنی بر حمایت از برجام و پایبندی جمهوری اسلامی ایران به معاهده مواضعی صریح و روشن را بیان نموده و هشدار لازم را به مقامات آمریکایی مبنی بر رعایت تعهدات بین‌المللی را دادند. در هفته گذشته دبیرکل سازمان ملل و رئیس آژانس بین‌المللی اتمی و رئیس جمهور روسیه نیز نسبت به سخنان احتمالی ضدبرجامی ترامپ هشدار داده و حمایت خود را از تهران اعلام کرده بودند. حسن روحانی پس از پایان سخنرانی ترامپ با حضور در برنامه زنده شبکه یک تلویزیون به صورت زنده و در سخنانی آشکار، صریح و بی‌پرده با استحکام نسبت به این سخنرانی به درستی واکنش نشان داد. وی درسخنان خود به مداخلات پیشین آمریکا در ایران و در وقایع مردادماه 32 اشاره نموده و به تحریم‌های صورت گرفته توسط مقامات آمریکایی و همچنین حمله به هواپیمای مسافربری ایرانی و مداخلات گسترده آمریکا در سطح منطقه ‌اشاره نموده و در خصوص حمایت آمریکا از جنگ افروزان در منطقه همچون رژیم بعثی عراق در هشت سال جنگی که بر علیه ایران آغاز کرد و یا حمایت از گروه‌های تروریستی در خاورمیانه همچون داعش اشاره نموده و بر دفاع از سیاست‌های راهبردی ایران و نقشی که سپاه پاسداران در چارچوب دفاع از تمامیت ارضی و استقلال کشور در دوران جنگ و مبارزه با تروریسم سفاک و خونخواه در منطقه به‌ویژه عراق، سوریه و لبنان اشاره نموده و این سیاست‌ها را مورد حمایت ملت و دولت ایران اعلام نمود و بر تداوم آن تاکید کرد. وی همچنان در ضرورت استحکام داخلی و همراهی همه نیروهای درون حاکمیت در کنار یکدیگر در چنین شرایطی تاکید مجدد نموده و بر نقش رهبری انقلاب که یکی از پایه‌های جمهوری اسلامی می‌باشد و همچنین یکی از ضرورت‌های انقلابی عدم جدایی دین از سیاست بوده است، تصریح و بر عزم دولت و ملت ایران بر ادامه راه به دور از هرگونه جنجال و آشوب تاکید کرد. به نظر می‌رسد مواضع روحانی و دیگر شخصیت‌های سیاسی همچون علی لاریجانی که در سفرش به مسکو بر آن تاکید داشت و نهادهایی همچون مجلس شورای اسلامی و نیروهای مسلح جمهوری اسلامی در زمانی که با تهدیدی چنین صریح روبه‌رو می‌گردند، باید با استحکام و در عین حال برخوردار از انسجام و نشانگر وجود صدایی واحد و راهبردی یگانه باشد. بیان هرگونه مواضعی که نشان از عصبانیت و یا بی‌توجهی به تعهدات جمهوری اسلامی در برجام و یا نشانگر اضطراب و دلهره باشد قطعا در این مقطع کارساز نبوده و ممکن است که بهانه لازم به محور برقرار شده میان واشنگتن و تل‌آویو را فراهم نماید. شایسته است که وزارت امور خارجه در این روند رویکردی فعالانه در سطح بین‌المللی و منطقه ای در دستور کار خود قرار داده و درخصوص اجماع سازی بین‌المللی نسبت به رویکرد ترامپ و حامیانش در کنگره آمریکا بیشترین تلاش را در دستور کار خود قرار دهند و در این میان نقش رسانه‌ها و نخبگان سیاسی اعم از اصلاح‌طلبان، اصولگرایان و دیگر نیروهایی که در چارچوب قانون اساسی از یکپارچگی سرزمینی، استقلال و پرستیژ ایران اسلامی دفاع می‌کنند، باید در آرامش و چگونگی مواجهه با برخی از آثار احتمالی که این رویکرد آمریکا به‌ویژه در حوزه اقتصاد و سیاست خارجی و مباحث دفاع سرزمینی حضوری دقیق و صریح و روشن را در پی داشته باشد.