آرمان - جشن خانه سینما هرساله با حیرتها، حسرتها و گاه با حاشیهها برگزار میشود. فلسفه برگزاری این جشن این است که برندگان نهایی، برگزیدگان کسانی باشند که مستقیما در سینما دستی در کار دارند. در جشن خانه سینما همه فیلمهای تولیدشده سال مورد داوری قرار میگیرند. بنیان داوری در این جشن این است که اعضای هر صنف، بهترینهای رشته خود را انتخاب کنند. شیوه داوری اینگونه است که هر صنف حداقل یازدهنفر را بهعنوان هیاتداوران رشته خود معرفی میکند. داوران همه فیلمهای سال را که در سالن نمایش خانه سینما برای آنان به نمایش گذاشته میشود، تماشا میکنند و داوران هر صنف پنجفیلم را بهعنوان نامزدهای رشته تخصصی خود معرفی میکنند. در مرحله بعد آنان از میان این پنج نامزد برنده نهایی را تعیین میکنند. در برخی از سالها شیوههای اندک متفاوتی برای داوری به کار گرفته شدهاند. مثلا در سالهای اول و دوم هیات داوری ویژهای، از میان نامزدهای تعیینشده توسط هیاتهای داوری انجمنها فیلم نهایی را برمیگزید. در ششمیندوره جشن، برترینهای هر رشته را هیاتداوری گستردهای مرکب از دو نماینده از هر صنف بهاضافه یازدهداور که دبیر جشن تعیین کرده بود، انتخاب میکرد.
جشن نوزدهم
نوزدهمین جشن خانه سینما، شامگاه سهشنبه 21شهریور با پخش سرود جمهوریاسلامی و با حدود یکساعت تاخیر در باشگاه پیام شروع شد. منوچهر شاهسواری (مدیر خانهسینما)، محمدمهدی حیدریان (رئیس سازمانسینمایی)، فرهاد توحیدی، امین حیایی، کارن همایونفر، داریوش اسدزاده، ایرج رامینفر، بابک کریمی، ایرج طهماسب، فاطمه معتمدآریا، کوروش تهامی، سیروس ابراهیمزاده، هومن سیدی، همایون اسعدیان، فرشید نوابی، جهانگیر کوثری، بهرام عظیمی، باران کوثری و... برخی از هنرمندان و مدیران حاضر در این مراسم بودند. این مراسم با سخنرانی هارون یشایایی، دبیر جشن سینمای ایران آغاز شد. او ضمن خیرمقدم به حاضران گفت: «خوشحالیم که امسال توانستیم جشن سینمای ایران را آبرومندانه برگزار کنیم. امید همه سینمای ایران به جوانانی است که آینده سینما را تعیین میکنند که اگر جوانها خودشان را از سینما دریغ کنند، سینما حرفی برای گفتن نخواهد داشت.» تورجمنصوری، دبیر انجمن عالی هنرها و فنون سینمایی جشن خانه سینما، دیگر سخنران ابتدای مراسم بود که با اشاره به تاریخچه تشکیل خانهسینما گفت: «اواخر دهه۶۰ خورشیدی، ۱۳نماینده از ۱۳صنف مختلف جمع شدند و خانهسینما را از هیاتموسس تحویل گرفتند. جشن خانهسینما با تندیسی که برای آن طراحی شده بود، اواخر دهه۶۰ و اوایل دهه۷۰ شکل گرفت. دور اول جشن با حضور ۱۰۰ نفر در سالن خانه سینما برگزار شد و امروز ما میزبان بیش از سههزار نفر هستیم.» بهگزارش خبرآنلاین، منصوری ادامه داد: «در این سهدهه، چندسالی در برگزاری جشن وقفه افتاد و الان درحال برگزاری جشن نوزدهم با شکل جدید آن هستیم. از یکسال قبل سرگرم شکلدهی نهادی مشابه آکادمی اسکار بوده و امیدوارم سینمای ایران هر روز سربلندتر از گذشته باشد.» در ادامه مراسم، منوچهر شاهسواری، مدیرعامل خانهسینما، میکروفن را بهدست گرفت و در سخنانی کوتاه گفت: «سهم ما در این جشن، انتقال این سرمایه بزرگ هنری به نسل بعدی است. جای همهکسانی که در همه سالهای گذشته برای این بنای بزرگ رنج عظیم بردند، خالی است. از مجموعه وزارت ارتباطات برای قبولمیزبانی تشکر میکنم و از تمامی کموکاستیهای امشب پیشاپیش عذرخواهی میکنم. امیدوارم سینمای ایران همچنان پرابهت باقی بماند.» سپس همایون اسعدیان، رئیس هیاتمدیره خانهسینما، پشت تریبون قرار گرفت و با اشاره به اینکه احسان کرمی بهدلیل بازی در تئاتر هنوز برای اجرای مراسم به سالن نیامده است، ضمن خوشامدگویی به مهمانان نوزدهمین جشن سینمای ایران گفت: «همیشه موانع بسیاری بر سر راه این جشن وجود دارد و افسوس که بسیاری مواقع این موانع از تنگنظریهای همکاران خودمان است.»
اهدای جوایز
در بخش بعدی اهدای جوایز نوزدهمین جشن خانه سینما آغاز شد. ابتدا از احمد عربانی و بهرام عظیمی دعوت شد برای اهدای تندیس بهترین انیمیشن روی صحنه بیایند. تندیس شایستگی بهترین انیمیشن در نوزدهمین جشن خانهسینما به فرنوش عابدی برای فیلم «پیشخدمت» اهدا شد. در ادامه، جهانگیر و باران کوثری برای اهدای تندیس بهترین فیلم کوتاه روی صحنه آمدند. باران کوثری پیش از اهدای جایزه این بخش گفت: «وقتی گفتند مراسم در استادیوم (باشگاه پیام) برگزار میشود، من ترسیدم! گفتم باز اینجا هم خانمها را راه نمیدهند و زنان سینماگر خارجی فقط میتوانند حضور پیدا کنند.» اشاره او به حواشی پدیدآمده درخصوص زنان تماشاگر سوری و حضور آنان در ورزشگاه آزادی بود. سپس تندیس شایستگی بهترین فیلم کوتاه به بهمن و بهرام ارک برای فیلم «حیوان» اهدا شد. برای اهدای تندیس شایستگی بهترین کارگردانی مستند هم از نیکی مظفری و مرتضی رزاقکریمی دعوت شد تا روی صحنه بیایند. تندیس این بخش به مهدی قنواتی برای فیلم «همهجا» تعلق گرفت.
کدام فیلم
جشن سینما در حالی برگزار شد که گمانهزنی درباره فیلمی که از سینمای ایران به اسکار 2018 میرود، به اوج رسیده است. از میان فیلمهایی که از مهرماه سال گذشته تا بهحال اکران شدند، 10 فیلم شانس بیشتری برای حضور در اسکار2018 دارند، اما با توجه به جوایزی که فیلم سینمایی «بدونتاریخ، بدونامضا» ساخته وحیدجلیلوند در جشنواره ونیز کسب کرد، احتمال حضور این فیلم نیز درصورت اکران تا پیش از موعد مقرر در میان لیست فیلمهایی که میتوانند بهعنوان نماینده ایران در اسکار 2018 حضور داشته باشند بیشتر شد. انتخاب نماینده ایران در اسکار برعهده کمیتهای شامل 9نفر از سینماگران، نماینده خانهسینما، سازمانسینمایی و بنیادسینمایی فارابی است.