آرمان - نگین باقری: این روزها برخی نامزدهای انتخاباتی وقتی به دیدار محرومان میروند گروه عکاسیشان ۲۰ دقیقه زودتر به محل مورد نظر میرسد، چرا که آنها برای به دست آوردن چند رأی بیشتر حاضرند فقرا سوژه عکاسهایشان باشند. امیرمحمود حریرچی، جامعهشناس و استاد دانشگاه، درباره سوءاستفاده برخی نامزدهای انتخاباتی از فقرا برای به دست آوردن رأی مردم در گفتوگو با «آرمان» میگوید: «وقتی نامزدهای منتخب در ایام انتخابات به دیدار فقرا رفته و با آنها عکس میگیرند موجب تحقیر و کوچک شمردن این قشر از جامعه میشوند، حتی به کار بردن واژههایی مانند مردم بدبخت و بیچاره توسط آنها کسر شان ملت را به همراه دارد. در واقع برخی نامزدها کارنامه درخشانی از عملکرد خود ندارند و میخواهند با سوءاستفاده از فقرا رأی جمع کنند.»
در ایام انتخابات برخی نامزدها از فقر مردم سوءاستفاده کرده و برای کسب رأی بیشتر از دیدار خود با محرومان تصاویری انتشار دادهاند که این مساله بازخوردهای منفی به همراه داشته است. ازریابی شما در این باره چگونه است؟
وقتی نامزدهای منتخب در ایام انتخابات به دیدار فقرا رفته و با آنها عکس میگیرند موجب تحقیر و کوچک شمردن این قشر از جامعه میشوند. حتی به کار بردن واژههایی مانند مردم بدبخت و بیچاره توسط آنها کسر شان ملت را به همراه دارد. قاعدتا آنهایی که این گونه خطاب میشوند پای مناظرهها نیستند، چون به قدری درگیر مسائل زندگی و گرفتاریهای خودشان هستند که تلویزیون نمیبینند. حتی برخی از آنها اصلا تلویزیون هم ندارند که به ظاهر بخواهند توجه مسئولان را به خود نگاه کنند، اما وقتی اقشار دیگر جامعه عکس گرفتن نامزدهای انتخاباتی با فقرا را میبینند، هم گروه محرومان تحقیر میشوند و هم به بقیه اجازه داده میشود که به تحقیر فقرا ادامه دهند. آنها با این کارشان دولت را پایین میآورند. باید از آنها بپرسیم که چه چیزی را نشانه گرفته اند؟ حیثیت ملت یا صندوقهای رای، کدام یک مدنظر آنهاست؟ چون با تحقیر محرومان و مستضفعان کل نظام زیر سوال میرود و این اصلا شایسته کشور ما نیست. از سوی دیگر، کاملا مشخص است که همسایههای ایران در چه وضعیتی زندگی میکنند. بنابراین وقتی عکسهای نامزدهای انتخاباتی با فقرا در سطح جهانی پخش میشود قطعا این مساله چیزی جز بی آبرویی برای ایران ندارد، چون توسط کسانی که ادعا دارند سالیان سال دستاندرکار مسائل کشور هستند تحقیر فقرا صورت گرفته است. البته سوءاستفاده از فقرا علاوه بر آنکه در ایران اثرات نامطلوبی دارد، باعث میشود که در دنیا چهره نامناسبی از ایران ارائه شود، چرا که برخی نامزدهای انتخاباتی برای آنکه در راس قدرت قرار گیرند مردم طبقه فقیرنشین را دستاویز خود قرار دادهاند، در حالی که خودشان باعث فقر آنها شده و اکنون با سوء استفاده غیر منصفانه از فقرا از طرفی هم به نظام ضربه شدیدی میزنند و هم به شعور مردم توهین میکنند. این در حالی است که باید کشور توسعه پیدا کند و نامزدهای انتخاباتی جای اینکه راجع به چگونگی توسعه صحبت کنند به بیراهه رفتهاند. براساس سند چشمانداز 20 ساله، ایران باید تا سال 1404 در همه حوزه در قله منطقه قرار گیرد، اما آیا واقعا با سوء استفاده از فقرا در قله قرار میگیریم؟ نامزدهایی که در رابطه با مسائل مالی مردم از واژه بدبخت و بیچاره استفاده کردهاند، تحقیر بزرگی را رقم زدهاند. باید از آنها بپرسیم شماهایی که تاکنون بر مسندهای مختلفی نشسته اید چه اقدامی برای کاهش گرفتاری مردم کرده اید؟
وعدههای انتخاباتی چندان با رعایت اخلاق همراه نیست. از دیدگاه شما تبعات این مساله چیست؟
وقتی افشاگری در مورد نامزدهای انتخاباتی صورت میگیرد از آن به بداخلاقی تعبیر میشود، در حالی که همانهایی که میگویند نسبت به ما بداخلاقی شده بیشترین اهانت را به مردم میکنند. این روزها اخلاق در جامعه ما رخت بر بسته است، به دلیل اینکه رفتارهای برخی نامزدهای انتخاباتی چه در مناظرهها و چه قبل از آن به شکل تخریبکننده بوده است. باید ببینیم وضعیت قبلی کشور چگونه بوده و اکنون وضعیت به چه شکلی است. بنده یکی از منتقدان آقای روحانی در مورد حقوق شهروندی بودم، اما میبینم آرامشی که ایشان در رابطه با دنیا و همسایگان ایجاده کرده چشمگیر است، در حالی که شاهد هستیم حدود یک ماهی به دلیل انتخابات آرامش کشور به هم ریخته است و با بی اخلاقیها مواجه هستیم. این نحوه برخورد جای تاسف دارد. جامعه با این بی اخلاقیها ناامید میشود، چون رئیسجمهور منتخب قرار است مسئولیت اجرایی کشور را به عهده بگیرد، اما با بی اخلاقیها و تحقیر فقرا مردم به تدبیر او در حل مسائل کشور شک میکنند. برنامههایی که توسط برخی نامزدها مطرح شده مشخص میکند آنها دغدغه ریشه کن کردن فقر را ندارند، چون اگر داشتند جای تحقیرها و به کار بردن ادبیات نامناسب درصدد حل مساله بودند. در همه جا دنیا یارانه با حساب و کتاب داده میشود تا محرومیت زدایی اتفاق بیفتد، اما برخی نامزدهای منتخب ریشه کن کردن فقر را نشانه نگرفته اند، بلکه فقرا را برای جلب رأی بیشتر مد نظر قرار داده اند و این بسیار خطرناک است، چرا که جای علت معلول مورد هدف است و مساله ریشه کن کردن فقر به شکل تحقیرآمیز حل نخواهد شد، چون در مناظرات دیده شده که نامزدهای منتخب کوچکترین اشارهای به توسعه مسائل اجتماعی نداشتند، چون سوادش را ندارند. فقط اشاراتی به معلولها میکنند بدون آنکه توجهی به علتها داشته باشند. در واقع عکس گرفتن با فقرا ظلم بزرگی در حق آنهاست، چرا که دردی را دوا نمیکند. بر همین اساس این مساله نشاندهنده این است که نامزدهای منتخب نسبت به ریشه کن کردن معضلات ناآگاه هستند و کسی که توان حل مساله را ندارد، راه دیگری را برای جلب رأی مردم در پیش میگیرد و آن تحقیر و توهین به دهکهای پایین جامعه است. مدت هاست که مردم به پشتوانه افشاگری فضای مجازی چون سابق تحت تاثیر رفتار نابخردانه برخی نامزدهای انتخاباتی قرار نمیگیرند، اما با توجه به توانمندی مردم در درک مسائل همچنان برخی از آنان درصدد جمعآوری رأی به هر طریقی هستند. آیا این مساله توهین به مردم حساب نمیشود؟ افرادی که اقدام به چنین اعمالی میکنند هنوز بر اساس سیستم ارباب و رعیت جلو میروند؛ اینکه مردم را نادیده میگیرند و فکر میکنند که باید آنها پیرو ارباب خود باشند. در واقع عملکرد تبلیغاتی برخی نامزدها منطبق با رابطه دولت و ملت نیست و اصلا ملت سازی در برنامههای آنها دیده نمیشود، در حالی که ایران در منطقه جزو یکی از مقتدرترین هاست و نامزدها باید به گونهای حرکت کنند که اقتدار ایران نشان داده شود. از سوی دیگر، رایهای خاکستری در انتخابات نقش تعیینکنندهای دارند. در واقع افرادی که در این گروه گنجانده میشوند به دنبال تغییر هستند و از آنجا که مردم ما فهمیده هستند فردی را انتخاب میکنند که تنش زا نباشد و بتواند مسائل داخلی و خارجی را برطرف کند، نه آنکه با بی تدبیری آرامش را آنها بگیرد.