آرمان ملی آنلاین - کمالی معتقد است:«بودجههای کلانی در دهههای گذشته به نهادهای فرهنگی داده شده که در زمینه فرهنگی و حجاب کار کنند و بهتر است که زنان جامعه حجاب را رعایت کنند. این در حالی است که این اتفاق رخ نداده و امروز زنان جامعه رویکرد دیگری را در پیش گرفتهاند. هنگامی که مسئولان مربوطه موفق نشدهاند با رویکرد فرهنگی موضوع حجاب را به عنوان یک فرهنگ فراگیر در جامعه گسترش بدهند مجبور شدند از نیروهای انتظامی استفاده کنند. در واقع در این ماجرا کسانی که باید از تمامیت ارضی کشور دفاع کنند در مقابل مردم قرار میگیرند. در ادامه ماحصل این گفت وگو را میخوانید.
مهمترین دلایل اعتراضات اخیر در کشور را در چه مسائلی میدانید؟
اعتراضات اخیر در کشور محصول انباشت نارضایتیهایی است که در زمینههای مختلف اجتماعی،اقتصادی و فرهنگی در سالهای اخیر به وجود آمده بود. شرایط به شکلی رقم خورد که هر نارضایتی که در کشور رخ می داد بیپاسخ میماند و به دلیل اینکه هنگامی که پاسخ مناسبی به این نارضایتیها داده نشود روی هم انباشته میشود و امروز خود را به صورت اعتراض خیابانی نشان داده است.جامعه ایران مدتها بود با انباشت مطالبات مواجه شده بود. در چنین شرایطی درگذشت خانم امینی بهانهای بود که باعث شعلهور شدن اعتراضات در جامعه شد. این اتفاق در حقیقت باعث شد خواستههای مردم که در گذشته مسکوت باقی مانده بود بروز و ظهور بیرونی پیدا کند. نمیتوان ریشه اعتراضات اخیر را به یک دلیل و آن هم موضوع حجاب تقلیل داد و بلکه یک نارضایتی در زمینههای سیاسی،اجتماعی،اقتصادی و فرهنگی در جامعه شکل گرفته بود که در زمانی که فرصت بروز و ظهور پیدا کرد این اتفاق رخ داد و باعث ناآرامی در جامعه شد. این نارضایتی مانند یک دُمل چرکین از گذشته در جامعه وجود داشت که در این مقطع زمانی سرباز کرد. البته در سالهای گذشته نیز اعتراضهایی صورت گرفت که این اعتراضات نیز بی پاسخ ماند. به نظر میرسد به دلیل اینکه مسئولان کشور به اعتراضات گذشته پاسخ مناسبی ندادند اعتراضاتی که اخیرا در کشور رخ داد شدت بیشتری داشت و زمان بیشتری طول کشیده است. متأسفانه پاسخ مناسبی به مطالبات اعتراض کنندگان در گذشته داده نشده و به همین دلیل دوباره شاهد اعتراضات خیابانی در کشور بودیم.
آیا تنها به دلیل عدم پاسخگویی به اعتراضات گذشته این اعتراضات شکل گرفت و عوامل دیگر در آن دخیل نبود؟
عوامل دیگر نیز در شکلگیری این اعتراضات نقش داشتند با این وجود یکی از این عوامل عدم پاسخگویی به مطالباتی بود که در اعتراضات گذشته مانند دی ماه96 و یا آبان98 مورد نظر مردم بود.مشکلات جامعه کارگران، مشکلات معلمان و به خصوص بی اعتناییهایی که دولتها نسبت به مردم وخواستههای آنها دارند از جمله عواملی بود که در شکلگیری اعتراضات اخیر نقش داشتند. نکته دیگر اینکه زمینههای گفت وگوی اجتماعی در کشور وجود ندارد برخی یاد گرفتهاند یک طرفه صحبت کنند و گوش شنوایی برای حرف دیگران نداشته باشند. همه این عوامل و مطالبات انباشته شده و بیپاسخ ماندهای که در جامعه وجود داشت باعث شد نارضایتیهای مردم به سمت اعتراضات خیابانی کشیده شود.البته این امکان وجود داشت که با یک برنامه ریزی علمی و صحیح از وقوع چنین اتفاقاتی در کشور جلوگیری کرد.با این وجود به نظر میرسد برخی مسئولان مربوطه احساس نیاز نسبت به حل و فصل مشکلات نمی کنند.
نوع برخوردی که تاکنون با معترضان صورت گرفته به چه میزان در راستای تحقق مطالبات آنها بود؟
ما با یک پدیده فرهنگی مواجه هستیم و به همین دلیل باید با این موضوع به صورت فرهنگی برخورد کنیم. در شرایط کنونی اعتراضاتی که توسط زنان جامعه صورت میگیرد بیشتر درباره موضوع حجاب است. موضوع حجاب نیز فرهنگی است و باید برای آن راهحل فرهنگی ارائه کرد. بودجههای کلانی در دهههای گذشته به نهادهای فرهنگی داده شده که در زمینه فرهنگی و حجاب کار کنند و بهتر است که زنان جامعه حجاب را رعایت کنند. این در حالی است که این اتفاق رخ نداده و امروز زنان جامعه رویکرد دیگری را در پیش گرفتهاند. هنگامی که مسئولان مربوطه موفق نشدهاند با رویکرد فرهنگی موضوع حجاب را به عنوان یک فرهنگ فراگیر در جامعه گسترش بدهند مجبور شدند از نیروهای انتظامی استفاده کنند. در واقع در این ماجرا کسانی که باید از تمامیت ارضی کشور دفاع کنند در مقابل مردم قرار می گیرند. این در حالی است که موضوع فرهنگی است و میبایست با روشهای فرهنگی به این گونه مشکلات پاسخ داده شود. نکته قابل تأمل در این زمینه این است که برخی دستگاههای فرهنگی به جای اینکه به دلیل ناکارآمدی خود از مردم عذرخواهی کنند به دستگاههای مسئول انتقاد می کنند که چرا با معترضان شدیدتر برخورد نمیکنند.آیا برخی دستگاههای فرهنگی باید مشکلاتی که به دلیل کم کاری آنها به وجود آمده را به گردن نهادهای انتظامی بیندازند و نیروهای امنیتی را وادار کنند در مقابل معترضان قرار بگیرند. این پرهزینهترین نحوه مقابله با اعتراض کنندگان است.
به چه میزان شکاف نسلی را در اعتراضات اخیر موثر میدانید؟نسل جدید نسبت به نسلهای گذشته چه تفاوتهایی پیدا کرده است؟
واقعیت این است کسانی که امروز در خیابان حضور پیدا کردهاند همه نسل جدید نیستند. اندیشهها، عقاید و نوع نگرش نسل جدید نسبت به زندگی همراه با پیشرفتهایی است که در زمینههای مختلف علمی و تکنولوژی در کشورهای جهان اتفاق افتاده است.در شرایط کنونی نسل جدید دارای روابط گسترده اجتماعی و سیاسی است. به همین دلیل باید بپذیریم نوع نگاهی که نسل جدید نسبت به زندگی و محیط پیرامون خود دارد نسبت به دوران ما و نسلهای قبل متفاوت است. به صورت طبیعی خواستهها و دغدغههای نسل جدید نسبت به نسلهای گذشته تفاوت دارد و ما باید این تفاوت را درک کنیم. امروز نسل جدید به ما می گوید شما نیم قرن پیش یک نوع زندگی را انتخاب کردید و برای آن تلاش کردید تا به هدف برسید و این اتفاق نیز رخ داد. آنها این موضوع را عنوان میکنند که چرا ما نیز باید همان چیزی را دوست داشته باشیم که شما دوست دارید. ما باید این نکته را در نظر داشته باشیم که دولت اگر میخواهد پاسخ مناسبی به مطالبات امروز نسل جدید بدهد باید پاسخی که به مشکلات میدهد منطقی، قابل پذیرش و از جنس همان مشکل باشد. به عنوان مثال اگر یک مشکل فرهنگی وجود دارد باید برای آن پاسخ فرهنگی پیدا کرد و اگر کشور با مشکل سیاسی مواجه است باید پاسخی از جنس سیاست به آن داد.در گذشته در انگلیس اگر مخالفان سلطنت به اعتراض خیابانی دست میزدند کسی مانع آنها نمیشد و اگر کسی مخالف بود و خشونت می کرد وی را دستگیر میکردند و سعی میکردند وی را قانع کنند که مشکل او صنفی است و نه سیاسی. به همین دلیل نیز مشکلات صنفی آن را حل می کردند و آن را به یک معضل پیچیده سیاسی تبدیل نمیکردند.برخی از این افراد بیکار بودند و با پیگیری که برای آنها صورت میگرفت برای آنها شغل پیدا میکردند تا مشکل از بین برود.این سخن به معنای این است که در کشورهای توسعه یافته مشکلات سیاسی را به مشکلات صنفی تقلیل میدهند و سپس آن را حل میکنند. این در حالی است که در کشورما روندی معکوس در مقابل کشورهای توسعه یافته در پیش گرفتهایم.شرایط در ایران به شکلیاست که کسی که دغدغه افزایش حقوق دارد را با القابی مانند اغتشاشگر معرفی میکنند. اگر به برنامههای صداوسیما دقت کنید متوجه میشوید که اغلب کارشناسانی که به برنامههای صداوسیما دعوت میشوند از همین ادبیات در مقابل مطالبات مردم استفاده می کنند.ما باید بپذیریم که نحوه مواجهه با مسائل اعتراضی صحیح نیست و بلکه باید در این زمینه تجدید نظر صورت بگیرد.
با توجه به اتفاقاتی که در کشور رخ داده و تحریمهای جدیدی که علیه کشور اعمال شده چه چشم اندازی پیش روی کشور میبینید؟
ما باید واقعیتهای جامعه را ببینیم. هنگامی که مردم با گرانی و تورم مواجه هستند و فشارهای زیادی روی زندگی آنهاست اگر ما به جای اینکه مشکلات اقتصادی مردم را حل کنیم. بنده منکر این نیستم که ایران دارای مخالفانی است. به هر حال جمهوری اسلامی به دلیل ایدئولوژی متفاوتی که نسبت به کشورهای دیگر داشته دارای مخالفانی است. این مخالفان نیز از هر فرصتی سوءاستفاده میکنند تا برای حکومت چالش ایجاد کنند. با این وجود تا زمانی که مسئولان نسبت به حل مشکلات داخلی اهتمام داشته باشند و مردم از وضعیت زندگی خود رضایت داشته باشند دشمنیهای خارجی نمیتواند به نتیجه برسد. زمانی مخالفتهای خارجی به نتیجه میرسد که در کشور سوءمدیریت وجود داشته باشد و مشکلات مردم حل نشود. امروز مردم با گرانی مواجه هستند. سوال این است که مسئولان به چه میزان برای حل این مشکلات تلاش کردهاند و چه موفقیتهایی به دست آوردهاند؟ در شرایط کنونی در مورد حل مسائل اجتماعی روشهای نوینی در جهان وجود دارد. این در حالی است که روشهایی که ما در کشور برای حل مشکلات اجتماعی در پیش گرفتهایم روشهای سنتی است. مسئولان باید در مسیری حرکت کنند که مشکلات مردم را حل کنند و رضایت درونی آنها را به دست بیاورند. تنها در چنین شرایطی است که مخالفتهای خارجی به نتیجه نخواهد رسید.