دولتها نگاه تبلیغاتی به مسائل خبری دارند نه نگاه اطلاعرسانی
آرمان ملی آنلاین - چرا برخی به اخبار رسانههای داخلی اعتماد ندارند؟ این سوال همواره از سوی صاحبنظران عرصه سیاسی پرسیده میشود. جواب جامعهشناسان و متخصصین علوم اجتماعی به این سوال دقیق به نظر میرسد. جامعهشناسان معتقدند شکافی بین دولت و ملت ایران پدید آمده است که باید ریشههای آن را در عدم اجرای وعدههای مقامات سیاسی کشور یافت. دیوار اعتماد بین دولت و ملت با سختی فراوان ساخته میشود. از این جهت باید به فکر چاره برای افزایش اعتماد بین دولت و ملت بود. ساختن این دیوار بسیار دشوار است. دولت اولا با چالشهای انباشته روبهروست و درثانی نیازمند حمایت بخشهای مختلف مردم است تا از پیچهای بحرانی فعلی عبور کند. از این رو به نظر میرسد در شرایط فعلی باید به گونهای رفتار شود تا مردم به اخبار منتشر شده از سوی دولت اعتماد داشته باشند. ایجاد این اعتماد موجب میشود در آینده و احتمالا در کوران مشکلات، مردم به دولت اعتماد کرده تا وضعیت بحرانی نشود. «آرمان ملی» در ارتباط با اعتماد بین ملت و دولت و لزوم ایجاد شفافیت در عملکرد دولت با سیدحمید حسینی، فعال سیاسی و اقتصادی اصلاحطلب به گفتوگو پرداخته است که در ادامه میخوانید.
در شرایط فعلی که از پیچیدگی خاصی برخوردار است، مردم اعتماد گذشته را به دولت آن هم در آستانه 14 ماهگیاش ندارند. علت این پدیده چیست؟
دولت فاقد تیم اطلاعرسانی حرفهای دقیق است و نمیتواند در بزنگاههای حساس اطلاعرسانی درستی در مورد وقایعی که به وجود میآید، انجام دهد. این ضعف موجب شده دولت عملا با چالشهایی روبهرو شود. این در حالی است که اطلاعرسانی به موقع موجب میشود ملت به دولت اعتماد کامل پیدا کنند. در وقایع اخیر اگر دولت قبل از رسانههای بیگانه در ارتباط با مرگ خانم مهسا امینی خبررسانی میکرد و به جدپای قضیه میایستاد تا گزارشها با سرعت به مردم منتقل شود، بهطور یقین شرایط بهتری را شاهد بودیم. یا اینکه در حادثه اخیر قبل از اینکه خبر رسمی و دقیقی از سوی رسانههای داخلی منتشر شود، برخی رسانههای خارجی اخبار مربوط به حوادث زندان اوین را پوشش دادند. این مورد به ضرر دولت است. رئیس سازمان زندانها باید به سرعت در مورد حادثه اوین اطلاعرسانی میکرد. زندان اوین زندان بزرگی است و تعداد زیادی زندانی در اوین درحالگذراندن دوران محکومیت خود هستند. از این رو خانوادههای آنها حق دارند که نگران شوند. حال اگر یکی از مسئولین در ارتباط با وضعیت زندان اوین اطلاعرسانی میکرد خانوادههای آنها به در زندان مراجعه نمیکردند.
اطلاعرسانی به موقع صورت نمیگیرد یا اینکه برخی به اطلاعرسانیها اعتماد ندارد؟
روند انتشار خبر را بررسی کنید؟ در ابتدا خبرگزاریهای مختلف اطلاعات گوناگونی را در ارتباط با حادثه پیش آمده برای زندان اوین منتشر کردند اما اطلاعات منتشر شده توسط سایر خبرگزاریها نقض شد و اطلاعات متفاوتی منتشر شد. این شیوه اطلاعرسانی از آن جهت نامناسب بود که مردم گستره آتش و برخی تحرکات نیروهای امداد و نجات به محل زندان اوین را مشاهده میکردند. اگر روابط عمومی سازمانها به موقع پاسخگو باشند، مردم دیگر به رسانههای آن سوی مرزها اعتماد نمیکنند. رسانههای دولتی باید آنقدر در میان مردم جایگاه داشته باشند که خبر آنها ختمی بر تمام شایعات باشد نه اینکه خبرگزاریها از یک خبر روایتهای گوناگون ارائه دهند. اطلاعات ناقص دادن از این قضیه بهتر از فقدان اطلاعات نیست. رهبری همیشه تاکید کردهاند که در اطلاعرسانی در مورد وقایع باید اطلاعات درست منتقل شود . دولتها نگاه تبلیغاتی به مسائل خبری دارند نه نگاه اطلاعرسانی.
چگونه باید به این روند بیاعتمادی به رسانههای دولتی پایان داد؟
با اطلاعات درست و به موقع دادن در مورد هر موضوعی و هر حادثهای آن هم در مدتی طولانی میتوان اعتماد مردم به دولت و خبرهای دولتی را افزایش داد.
چرا دولت در برخی حوادث و یا حتی دادههای اقتصادی، به صورت قطره چکانی اطلاعات در اختیار شهروندان قرار میدهند؟
بحث در اینجا تبلیغات و استفاده از شیوه پروپاگانداست. دولت اعلام میکند که درآمد نفت 8 برابر شده اما نمیگوید که علت این 8 برابری درآمد نفت چیست. در حالی که کارشناسان میدانند با حذف ارز4200 تومانی عملا درآمدهای دولت 4 برابر شد زیرا دولت تمام ارزهای خود را با نرخ بالاتر محاسبه کرده است. از این جهت است که اعلام میکند درآمدهای افزایش یافته است. این نوع اعلام آمار به نوعی پروپاگانداست و چون مردم اثری از این افزایش درآمد دولت را در سفرههای خود مشاهده نمیکنند. دولت با حذف ارز 4200 تومانی عملا درآمد خود را افزایش داد. در نتیجه اگر دولت هیچ اقدامی هم انجام نداده باشد و سطح صادرات نفت سال گذشته را حفظ کرده باشد باید درآمد کشور 4 برابر شود. دولت برای اینکه شرایط را بهبود ببخشد باید به دنبال حل مسائل باشد و در ارتباط با مسائل مختلف شفافسازی کند. این درحالی است که دولت فقط دنبال جمع کردن مساله است. در اعتراضات جمع کردن مساله از کف خیابانها را در نظر دارد. در حادثه اوین تنها به ارسال اخبار در مورد خاموش کردن آتش توجه داد. این مورد هم باعث میشود مردم فکر کنند که اطلاعات کاملی در اختیار آنها گذاشته نمیشود و اطلاعات ناقص است و باید هر اطلاعی توسط شبکههای مجازی و خارج از کشور شنیده میشود را بپذیرند.
دستاوردهایی از سوی دولت اعلام میشود که گویا راه صد ساله را یک روزه پیموده از جمله عضویت دائم ایران درسازمان همکاریهای شانگهای. آیا دولت با پیوستن به شانگهای دستاورد بزرگی برای اقتصاد کشور ایجاد کرده است؟
پیوستن به شانگهای نمیتواند آثاری فوری و کوتاه مدت اقتصادی برای ایران داشته باشد اما دولت آنقدر در این ارتباط اقدام به دستاوردسازی کرده که گویا تمام مشکلات اقتصادی ایران با پیوستن به شانگهای به اتمام رسیده است. حال اینکه شانگهای و فعالیت ایران در این سازمان در طول سالهای متمادی میتواند برای ایران دستاوردهایی داشته باشد. طول میکشد تا ایران بتواند از توان شانگهای استفاده کند و این مورد چیزی نیست که در سال فعلی برای مردم دستاوردی داشته باشد یا تجار بتوانند از آن بهره ببرند. دولت اصرار دارد از هر سفر، جلسه و رویدادی دستاوردسازی کند. مردم هم درک میکنند که این دستاوردها فعلا بر زندگی آنها اثر ندارد.
آقای رئیسی در ابتدای راه توانست تا حدود زیادی شرایط سیاسی را به نفع خود کنند به گونهای که حتی طیف مخالف ایشان هم علاقهمند شدند که وی به چالشها فائق آید اما از قرار معلوم و بر اساس برخی نظرسنجیها امید به دولت کاهش یافته است. شرایط دولت سیزدهم را چگونه ارزیابی میکنید؟
در جریان افزایش قیمت بنزین در دولت سابق همه رسانهها از صدا و سیما تا رسانههای مخالف دولت وقت، همه و همه حسن روحانی را عامل اصلی گرانی یک شبه بنزین اعلام کردند. سر تیز حملات در آن زمان روحانی را هدف قرار گرفته بود. در آن موقع رسانههای مخالف دولت مدام تیتر میزدند که رئیسجمهور تاثیرگذار است و نقد و انتقادات علیه شخص رئیسجمهور بود. امروز شعارها بهشدت رادیکال شده است. در حالی که این دولت است که نتوانسته شرایط اقتصادی را بهبود ببخشد. این دولت است که نتوانسته درک مناسبی از خواست مردم پیدا کند. نمیتوان ناکارآمدیهای فعلی در بخش اجرایی را به ساختار نظام منتسب کرد. بخشهایی از دولت از توان و تجربه کافی برخوردار نیستند و برخلاف شعارهای رئیسجمهور عمل میکنند اما برخی در کف خیابانها مشکلات را به ساختار کشور منتسب میکنند. برخی در طول سالهای اخیر شعار دادند که در بهترین حالت برای اینکه فساد در ایران ریشه کن شود باید به سمتی حرکت کرد که نظامیها در ساختار اجرایی کشور جای بگیرند. حتی برخی اصلاحطلبها نیز بر این نکته تاکید کردند. آقای سعید لیلاز در این ارتباط سخن گفت و برخی دیگر اصلاحطلبان هم این تحلیل را درست دانستند. امروز هم همین مورد اتفاق افتاده از مخبر تا محسن رضایی سابقه نظامی دارند اما آیا دولت کارآمد شده است؟ مردم احساس میکنند دولتی که وعدههایی در مورد آن داده میشد که مشکلات را حل خواهد کرد، نه تنها مشکلات را حل نکرده بلکه بر عمق مشکلات هم افزوده شده و از قضا سرکنگبین صفرا افزوده است.
اما دولت توانسته به برخی دستاوردها دست یابد از جمله اینکه نرخ ارز در طول سال گذشته ثابت مانده یا اینکه مدعی کنترل نرخ ارز است. آیا دولت در این مدت دستاوردی داشته است؟
براساس آخرین آمار استقبال از مسکن ملی از سوی مردم حدود چند ده هزار نفر است. این در حالی است که چند میلیون نفر در ابتدای دولت برای گرفتن مسکن دولتی ثبت نام کردند. این میزان از استقبال از پرداختهای اولیه برای گرفتن مسکنی که دولت وعده ساخت یک میلیون واحد در سال را در ارتباط با آن داد نشان میدهد مردم اعتمادی زیادی به برنامه های اقتصادی دولت ندارند. عملا یکسال و اندی از عمر دولت گذشت و با احتساب وعدههای دولت اکنون باید 1400 هزار واحد مسکن ساخته و تحویل مردم میشد اما برخی اعتماد نکردند که مبلغ 40 میلیون تومان اولیه برای ساخت مسکن را به حساب دولت واریز کنند. در بازار نیز شاخصهها به همین شکل است. امروز شاخص بورس پایینتر از شاخصی است که دولت حدود 14 ماه قبل تحویل گرفته است. دولت صراحتا اعلام کرد که فضای مجازی به هیچ وجه فیلتر نخواهد شد. رئیسجمهور صراحتا در این مورد توضیح داد که فضای مجازی فیلتر نخواهد شد. بیش از چهار میلیون شهروند کم و زیاد از فضای مجازی نان میخوردند اما امروز درآمد این بخش از جامعه که وابسته به فضای مجازی بوده است با چالش روبهرو شده است. وزیر ارتباطات پست خود را از نمایندگان مجلس تحویل گرفته است که به مردم خدمات اینترنتی تحویل دهد اما الان وزیر در ارتباط با شبکههای مجازی لبخند میزند و اعلام میکند تا زمانی که فضا امنیتی باشد فیلتر ادامه خواهد داشت.
